III SA/Wa 3485/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Tarno (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Asesor WSA Hieronim Sęk, Protokolant Urszula Hoduń, po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. . Sp. j. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2006 r. Nr [...] w przedmiocie : odmowy zawieszenia postępowania kontrolnego p o s t a n a w i a: 1) umorzyć postępowanie sądowe, 2) zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz strony skarżącej kwotę 50 zł (słownie: pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu połowy wpisu sądowego. III SA/Wa 3485/06 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2006 r., nr [...] odmawiające spółce jawnej M. zawieszenia postępowania kontrolnego W dniu 24 kwietnia 2006 r. J. M., działający w imieniu spółki jawnej "M.", zwrócił się z wnioskiem do Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej o zawieszenie postępowania kontrolnego, prowadzonego w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania przez spółkę podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące w latach 2001-2003. Zdaniem strony zawieszenie tego postępowania powinno nastąpić na okres do zakończenia postępowań podatkowych prowadzonych w stosunku do kontrahentów spółki, tj. I.Sp. z o.o., Z. S. oraz J. S.. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ powołał się na przesłanki zawieszenia postępowania, określone w art. 201 § 1 Ordynacji podatkowej. Pkt 2 tego przepisu stanowi o sytuacji, gdy nie jest możliwe wydanie decyzji bez wcześniejszej oceny innego organu lub sądu, która stanowić będzie w sprawie "zagadnienie wstępne". Ocena tego zagadnienia, które może być przedmiotem innego postępowania, należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu niż ten, przed którym toczy się postępowanie w zasadniczej kwestii. Organ wyjaśnił, że podstawą postępowania, o zawieszenie którego wnioskowała strona, jest przepis art. 281 § 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym celem kontroli podatkowej jest sprawdzenie, czy kontrolowani wywiązują się z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego. Działania te mają za zadanie ustalić stan faktyczny, utrwalany w formie protokołu, który ma charakter obiektywnego potwierdzenia konkretnych zdarzeń dokonanych w ramach prowadzenia działalności gospodarczej. Niewyobrażalne jest uzależnienie danych zawartych w tym dokumencie od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ i w zakresie dotyczącym innego podmiotu. Natomiast wynik kontroli stanowi jedynie materiał do ewentualnego wszczęcia postępowania podatkowego, w ramach którego pod uwagę brane są również inne dowody mające wpływ na wynik tegoż postępowania. Ponadto zawieszenie postępowania jest instytucją hamującą bieg postępowania i opóźniającą merytoryczne rozpatrzenie sprawy dlatego może być stosowane jedynie w przypadkach ściśle określonych przez ustawodawcę tak by respektowane były podstawowe zasady prowadzenia postępowań, w tym zasada szybkości zawarta w art. 125 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez działającą w imieniu spółki wspólniczkę – M. W., która wniosła o uchylenie postanowienia i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca powołała się na art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ. Spółka nie zgadza się ze stanowiskiem Dyrektora Izby Skarbowej, bowiem jej zdaniem postępowania podatkowe prowadzone przez Dyrektora UKS w B.w stosunku do wymienionych we wniosku podmiotów, mają charakter zagadnienia wstępne w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Wynika to ze specyfiki regulacji odnoszących się do podatku od towarów i usług. Postępowania podatkowe prowadzone przez Dyrektora UKS w B. (tj. przez im organ" w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej) mają między innymi na celu ustalenie prawidłowości rozliczeń podatku od towarów i usług przez kontrahentów spółki. Oczywistym jest, że wynik tych postępowań będzie miał bezpośredni wpływ na postępowanie kontrolne prowadzone w spółce. Utrzymanie w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji świadczy o nieznajomości podstawowych reguł, na których opiera się funkcjonowanie podatku VAT, którego neutralność jest najbardziej istotną i charakterystyczną cechą. Sprowadza się ona do zapewnienia podatnikowi, niebędącemu ostatecznym konsumentem towaru lub usługi, uniknięcia obciążenia kosztem podatku. W praktyce zasada ta jest realizowana poprzez konstrukcję podatku naliczonego, który zapłacony przy nabyciu towarów i usług na wcześniejszym etapie obrotu, podlega odliczeniu od podatku należnego od dostawy towarów czy świadczenia usług na następnym etapie obrotu. Zatem wszelkie ograniczenia prawa do odliczenia podatku naliczonego VAT wpływają bezpośrednio na neutralność tego podatku. Postępowania podatkowe toczące się w stosunku do I.sp. z o.o., Z. S. oraz J. S., dotyczą m.in. prawidłowości rozliczeń z budżetem w zakresie podatku VAT. Podmioty te wykonały usługi zamówione przez spółkę. Występują zatem "na wcześniejszym etapie obrotu". Wymienione postępowania podatkowe prowadzone są przez inny organ (Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B.) i mogą skutkować wymierzeniem podatku VAT należnego do zapłaty. Bezsprzecznie zatem, od rozstrzygnięć w tych sprawach zależy wynik postępowania kontrolnego prowadzonego w stosunku do spółki. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Pismem z dnia 6 marca 2007 r. M. W. reprezentująca skarżącą spółkę cofnęła skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 60 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej "p.p.s.a." skarżący może cofnąć skargę i czynność ta wiąże Sąd. Jeżeli jednak cofnięcie skargi zmierza do obejścia prawa lub powodowałaby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności – Sąd uzna je za niedopuszczalne. Czynności mające na celu obejście prawa (art. 58 k.c.) zawierają pozór zgodności z prawem. Ich treść nie zawiera elementów wprost sprzecznych z ustawą, ale skutki, które wywołują i które objęte są zamiarem stron, naruszają zakazy lub nakazy ustawowe. Chodzi tu zatem o wywołanie skutku sprzecznego z prawem poprzez dokonanie samej czynności, a nie poprzez osiągnięcie celu leżącego poza treścią czynności (M. Safjan (w:) Kodeks cywilny. Komentarz, pod red. K. Pietrzykowskiego, Warszawa 1997, t. II, s. 153). W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się jednak, aby cofnięcie skargi było niedopuszczalne. W tej sytuacji na podstawie art. 232 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd z urzędu zwrócił stronie połowę wpisu od pisma cofniętego przed rozpoczęciem posiedzenia, na które sprawa została skierowana. Z powyższych względów na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 w związku z art. 232 § 1 pkt 2 Sąd orzekł jak w sentencji.