III SA/Wa 3486/15

Dnia 23 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA del. Dariusz Kurkiewicz, po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A. sp. z o.o. z siedzibą w W. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 2016 r. , sygn. III SA/Wa 3486/15 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za II, III i IV kwartał 2012 r. postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie A. sp. z o.o. z siedzibą w W. reprezentowana przez adwokata M.C. na formularzu PPPr wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu powołała się na: - złą kondycję finansową spółki spowodowaną nieobecnością Prezesa Zarządu; - ograniczenie działalności gospodarczej z uwagi na rozbieżności interpretacyjne dotyczące kwestii należności publicznoprawnych; - brak środków finansowych umożliwiających pokrycie wpisu od skargi; - choć spółka prowadzi obecnie działalność gospodarczą, to wysokość przychodów uniemożliwia jej pokrycie kosztów wpisu; - nie jest możliwa sprzedaż wartościowego majątku trwałego (samochody, inne ruchomości), ponieważ są one niezbędne do dalszego prowadzenia działalności gospodarczej; - spółka ponosi koszty związane z prowadzoną działalnością (wynagrodzenia dla pracowników, amortyzacja, koszty energii i materiałów, usług obcych, podatków, opłat, ubezpieczenia społeczne, inne koszty rodzajowe); - "charakter i niewątpliwa zasadność" zarzutów powinny mieć wpływ na ocenę przesłanek prawa pomocy; - rachunki bankowe spółki są zajęte w wyniku prowadzonych postępowań egzekucyjnych. Wartość środków trwałych spółka oznaczyła na kwotę [...] zł, wartość zysku/straty za ostatni rok bilansowy na kwotę 23.291 zł. Spółka zadeklarowała, że przekazuje rachunek zysków i strat, tabelę bilansu, zestawienie obrotów i sald, informacje i wyjaśnienia do sprawozdania finansowego, kopie umów najmu samochodów [...] i "[...] ", zestawienie faktur sprzedaży za 2015 r, dokumenty potwierdzające blokady środków znajdujących się na rachunkach bankowych. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego z 10 lutego 2016 r (m.in. o zestawienie faktur VAT za 3 miesiące prowadzenia działalności gospodarczej, wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące prowadzenia działalności gosp., zestawienie należności i zobowiązań, wysokości dopłat poczynionych przez wspólników, wskazanie wysokości i źródeł finansowania działalności spółki – korespondencji, obsługi prawnej, księgowej etc), spółka przedłożyła zestawienia faktur VAT za wskazany okres, wyciągi z rachunków bankowych, kopię deklaracji w podatku dochodowym od osób prawnych za okres od 1 stycznia 2016r. do 31 stycznia 2016 .r, zestawienie aktualnych należności i zobowiązań spółki wobec osób trzecich. Ponadto spółka poinformowała o tym, że zawarła umowę zlecenia z inną spółką, co pozwoliło na ponowne rozpoczęcie działalności. Umowa ta generuje co miesiąc zysk w wysokości od 6 do 11 tys. zł. Na podstawie umów długoterminowych spółka zajmuje się najmem samochodów, co generuje przychód w wysokości 30.000 zł miesięcznie. Spółka świadczy także usługi naliczania podatku akcyzowego i opłaty paliwowej. W grudniu 2015 r osiągnęła z tego tytułu zysk w wysokości 30.000 zł. Spółka poinformowała o tym, że koszt wynajmowanego lokalu wynosi 100 zł miesięcznie, obsługa księgowa – 4.000 zł., obsługa prawna 20.000 zł miesięcznie. Od listopada do grudnia spółka zatrudniała trzech pracowników. Zadeklarowała gotowość ponoszenia 10.000 zł tytułem kosztów postepowania sądowego. Postanowieniem z 18 marca 2016 r. starszy referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi powyżej 30.000 zł oraz odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu postanowienia referendarz wskazał, że spółka nie wykazała, że nie jest w stanie partycypować w kosztach postępowania sądowego. Starszy referendarz sądowy wskazał, że spółka jest w stanie wygospodarować środki na pokrycie wpisu od skargi powyżej 30.000 zł. W sprzeciwie skarżąca wskazała, że jej wniosek o przyznanie prawa pomocy umotywowany jest złą kondycją finansową. Mimo wznowienia działalności gospodarczej od 30 października 2015 r. osiągany przychód nie jest wystarczający na uiszczenie kwoty 30.000 zł. Ponadto nie jest możliwa natychmiastowa sprzedaż posiadanego majątku (samochodów i nieruchomości). Spółka ponosi koszty związane z działalnością gospodarczą, a jej rachunki bankowe są zajęte. Zdaniem spółki, przedstawiła ona dokumenty, z których jednoznacznie wynika, że spółka nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), przepisy przywołanej powyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 ustawy zmieniającej, stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w brzmieniu dotychczasowym. Ustawa nowelizująca weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r. Postępowanie sądowe w niniejszej sprawie zostało wszczęte skargą wniesioną po 15 sierpnia 2015 r., zatem zgodnie z art. 2 ustawy nowelizującej, przepis art. 260 P.p.s.a., stosuje się w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą. Zgodnie z art. 260 § 1 P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 P.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób prawnych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246§ 2 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Oceniając wniosek Skarżącej z punktu widzenia powyższej przesłanki Sąd uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Z nadesłanych informacji i oświadczeń Skarżącej wynika, że sytuacja, w której obecnie znajduje się Spółka jest trudna. Jednakże nie wynika z niej, że Skarżąca nie jest w stanie zgromadzić środków na uiszczenie wpisu sądowego od skargi w kwocie 30.000 zł. Skarżąca wyjaśniła bowiem w piśmie z 7 marca 2016 r., że uzyskiwany przychód z wynajmu samochodów wynosi 30.000 zł miesięcznie. Ponadto skarżąca uzyskuje też inne przychody tj. w grudniu 2015 r. osiągnęła z tytułu świadczenia usługi naliczania podatku akcyzowego i opłaty paliwowej przychód w kwocie 30.000 zł. Natomiast, jak słusznie wskazał starszy referendarz sądowy w zaskarżonym postanowieniu koszty obsługi prawnej w wysokości 20.000 zł miesięcznie oraz koszty obsługi księgowej w wysokości 4.000 zł miesięcznie nie znajdują pierwszeństwa przed kosztami sądowymi. Koszty sądowe należy bowiem traktować na równi z innymi niezbędnymi wydatkami. Odnosząc się natomiast do podnoszonego w sprzeciwie zarzutu, że fakt posiadania przez spółkę profesjonalnego pełnomocnika stanowi podstawowe prawo spółki i nie może być negatywną przesłanką udzielenia przez Sąd prawa pomocy we wnioskowanym zakresie należy stwierdzić, że jakkolwiek skarżąca ma prawo do ponoszenia kosztów obsługi prawnej, to jednak nie są to koszty mające pierwszeństwo przed kosztami sądowymi. Jak słusznie wskazał starszy referendarz sądowy, skarżąca nie wykazała pierwszeństwa zaspokojenia wydatków – choćby na obsługę prawną – które ponosi. Ponadto prowadzenie sporu sądowego, zwłaszcza związanego z działalnością gospodarczą, nakłada na stronę obowiązek poczynienia oszczędności w poczynionych wydatkach. Ponadto uwzględniając okres trwania postępowania o prawo pomocy (termin wymiany korespondencji, uprawomocnienie postanowienia), czas trwania wezwania o uiszczenie wpisu od skargi, spółka jest w stanie z uzyskiwanego przychodu wygospodarować środki na pokrycie wpisu od skargi w wysokości 30.000 zł. Z tych też powodów Sąd nie może uwzględnić wniosku strony o zwolnienie od kosztów w kwocie powyżej 10.000 zł. Zatem, z uwagi na całokształt powyżej wskazanych okoliczności Sąd uznał, że starszy referendarz sądowy trafnie ocenił, że przesłanka z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. nie została spełniona. W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a., utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z 18 marca 2016 r., co orzekł jak w sentencji.