III SA/Wa 3501/11
WyrokWSA w Warszawie2013-01-11
Skład orzekający: Bożena Dziełak, Barbara Kołodziejczak-Osetek, Marek Kraus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe, o którym podatnik nie został poinformowany przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, powoduje zawieszenie biegu terminu przedawnienia tego zobowiązania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe nie powoduje zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, jeśli podatnik nie został o tym poinformowany przed upływem terminu przedawnienia. W związku z tym, decyzja wydana po upływie terminu przedawnienia, bez skutecznego zawieszenia jego biegu, jest wadliwa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za okres od stycznia do sierpnia 2005 r. Organ pierwszej instancji określił wysokość zobowiązania, opierając się na wynikach kontroli podatkowej. Dyrektor Izby Celnej uchylił częściowo decyzję organu pierwszej instancji i orzekł co do istoty sprawy, podtrzymując część zobowiązań. Skarżąca spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów o przedawnieniu oraz błędną ocenę materiału dowodowego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając zarzut naruszenia przepisów o przedawnieniu za zasadny.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, stwierdził, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, i zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz P. spółka z o.o. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (sprawozdawca),, Sędzia WSA Marek Kraus, Protokolant starszy referent Paweł Jurczyński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi P. spółka z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące od stycznia do sierpnia 2005 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz P. spółka z o.o. z siedzibą w W. kwotę 11.808 zł (słownie: jedenaście tysięcy osiemset osiem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. decyzją z [...] sierpnia 2010 r. określił Skarżącej – P. Spółka z o.o. z siedzibą w W. zobowiązania podatkowe w podatku akcyzowym za okresy rozliczeniowe:
styczeń 2005 r. w kwocie 31 222,00 zł,
luty 2005 r. w kwocie 9 722,00 zł,
marzec 2005 r. w kwocie 28 030,00 zł,
kwiecień 2005 r. w kwocie 118 370,00 zł,
maj 2005 r. w kwocie 21 736,00 zł,
czerwiec 2005 r. w kwocie 33 903,00 zł,
lipiec 2005 r. w kwocie 67 795,00 zł,
sierpień 2005 r. w kwocie 151 994,00 zł.
W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że w dniach od 13 listopada 2007 r. do 7 stycznia 2008 r. pracownicy Urzędu Celnego [...] w W. przeprowadzili kontrolę podatkową w P. Sp. z o.o. (obecnie P. Sp. z o.o.), w zakresie spełnienia warunków uprawniających do korzystania z obniżonej stawki podatku akcyzowego w obrocie olejem opałowym w okresie od 1 stycznia 2005 r do 31 grudnia 2005 r. Ustalenia kontroli zawarto w protokole kontroli z 7 stycznia 2008 r.
Z ustaleń zawartych w protokole kontroli wynika, że w okresie objętym kontrolą Skarżąca wykonywała działalność handlową w zakresie obrotu olejem napędowym, benzyną oraz olejami opałowymi. Olej opałowy kupowała w kraju.
Biorąc pod uwagę nieprawidłowości stwierdzone w trakcie kontroli podatkowej, 7 lutego 2009 r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. postanowieniem z [...] stycznia 2008 r. wszczął z urzędu wobec Skarżącej postępowanie podatkowe, w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku akcyzowego za okresy rozliczeniowe od stycznia do sierpnia 2005 r.
W przypadkach, w których w momencie sprzedaży Spółka nie pobrała oświadczeń organ podatkowy I instancji uznał, że olej opałowy został zużyty na inne cele niż opałowe lub do dalszej odsprzedaży na cele inne niż opałowe, zdaniem organu podatkowego I instancji przy określaniu wysokości zobowiązań w podatku akcyzowym należało zastosować stawkę 2000,00 zł /1000 I.
Natomiast stawkę 1180,00 zł /1000 I zastosowano we wszystkich przypadkach, w których stwierdzono wady formalne w oświadczeniu, tj. w przypadku gdy Spółka pobrała oświadczenia niekompletne a poczynione przez organ podatkowy ustalenia nie doprowadziły do identyfikacji nabywców, a także w przypadkach, gdy zidentyfikowane osoby figurujące na oświadczeniach nie potwierdziły dokonania zakupu oleju opałowego.
W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżąca wniosła o jej uchylenie w całości i przekazanie do ponownego rozpatrzenia, w związku z koniecznością przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
art. 21 § 3 w zw. z art. 187 § 1, art. 191 i art. 120, art. 121, art. 122 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926, z późn. zm), dalej "O.p.", poprzez nie zebranie pełnego materiału dowodowego, jednostronną i wybiórcza ocenę, a w rezultacie dokonanie błędnych ustaleń stanu faktycznego,
art. 180 § 1 w zw. z art. 182 i art. 187 § 1 O.p., poprzez pominięcie kluczowego dowodu z przesłuchania Strony i świadków prowadzących faktycznie sprzedaż oleju opałowego na podstawie umów agencyjnych ze Spółką, na okoliczność transakcji zakupu i sprzedaży oleju opałowego, ceny sprzedaży towaru, sposobu ewidencjonowania dokumentów potwierdzających ww. sprzedaż, sporządzania oświadczeń nabywców o przeznaczeniu oleju opałowego, mającego istotny wpływ na wynik sprzedaży.
Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z [...] października 2011 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego, i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy określając zobowiązanie w podatku akcyzowym:
za styczeń 2005 r. w kwocie 29 548,00 zł,
za luty 2005 r. w kwocie 9 627,00 zł
za marzec 2005 r. w kwocie 27 981,00 zł
za kwiecień 2005 r w kwocie 118 318.00 zł.
za mai 2005 r. w kwocie 21 726,00 zł.
za czerwiec 2005 r. w kwocie 33 880,00 zł,
za sierpień 2005 r. w kwocie 151 912,00 zł,
- w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy na wstępie wyjaśnił, że [...] listopada 2010 r. Urząd Celny [...] w W. wszczął dochodzenie o czyn polegający na tym, że uchylając się od opodatkowania w okresie od stycznia do października 2005 r. przez Skarżącą, "poprzez brak w momencie dokonywania sprzedaży, oświadczeń oraz oświadczeń spełniających określone w przepisach prawa wymogi, co uniemożliwia zastosowanie preferencji podatkowych przy sprzedaży olejów opałowych na cele opałowe, przez co został narażony na uszczuplenie podatek akcyzowy, tj. o przestępstwo skarbowe określone w art. 54 § 1 Kodeksu karnego skarbowego". Mając powyższe na uwadze Dyrektor Izby Celnej w W. stwierdził, że zobowiązania podatkowe zgodnie z art. 70 § 1 w związku z art. 70 § 6 pkt 1 i § 7 pkt 1 O.p. w dacie wydania rozstrzygnięcia nie uległy przedawnieniu.
Następnie wskazał, że w sprawie, przedmiotem zaskarżonej decyzji było także zobowiązanie w podatku akcyzowym obejmujące okres rozliczeniowy sierpień 2005 r. W związku z powyższym w sprawie obowiązuje sankcja za niezłożenie oświadczeń, o których mowa w § 4 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego, która zawarta została w § 4 ust. 5 rozporządzenia. Jak wynika z akt sprawy Skarżąca prowadziła obrót olejem opałowym dokonując jego sprzedaży osobom prawnym oraz osobom fizycznym prowadzącym działalność gospodarczą, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego, jak również osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. Oświadczenia o przeznaczeniu nabywanych wyrobów składane były zarówno na fakturach VAT sprzedaży w formie pieczęci, jak również w formie oświadczeń załączanych do faktur VAT sprzedaży, sporządzonych na atestach wydanych na podstawie świadectw jakości L. S.A.
Dyrektor Izby Celnej w W. dokonał analizy znajdujących się w aktach sprawy oświadczeń, po dokonaniu której stwierdził, że Organ podatkowy I instancji podjął szereg czynności zmierzających do ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz wyjaśnienia do jakiego celu finalnie użyty został sprzedany przez Skarżącą olej opałowy. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji opisano szczegółowo podjęte czynności w sprawie, m.in. fakt, że zweryfikowaniu 2.147 transakcji przeprowadzonych przez Skarżącą w okresie od stycznia do sierpnia 2005 r., wystąpiono do Departamentu Kontroli Skarbowej Ministerstwa Finansów i sprawdzenie w bazie Krajowej Ewidencji Podatników danych zawartych w składanych oświadczeniach oraz wystąpiono do odpowiednich organów samorządu terytorialnego właściwych dla miejsca zamieszkania osób podanych w oświadczeniach z wnioskiem o potwierdzenie i uzupełnienie w przypadku braku danych adresowych tych osób. W sprawie dokonano też przesłuchań w charakterze świadka osób fizycznych wymienionych w oświadczeniach, które zostały zidentyfikowane przez organ podatkowy I instancji.
Organ odwoławczy pokreślił, że dokonując oceny zeznań złożonych przez świadków, działając w myśl zasady in dubio pro tributario, rozstrzygnął wątpliwości wynikające z zebranych przez organ pierwszej instancji zeznań na korzyść Skarżącej. Zeznania złożone przez wszystkich przesłuchanych w toku postępowania kontrolnego i podatkowego świadków uznano za spójne i wiarygodne. Świadkowie zostali uprzedzeni o prawie do odmowy zeznań oraz o odpowiedzialności karnej za składanie nieprawdziwych zeznań. Duża grupa przesłuchanych osób potwierdziła zakup oleju opałowego od Skarżącej o przeznaczenie go do celów grzewczych, jednak większość tych osób nie pamiętała, czy w momencie zakupu składała oświadczenie o przeznaczeniu oleju opałowego. Część osób potwierdziła zakup, ale zeznała, że nie posiadała urządzenia grzewczego, a olej został zużyty do innych celów innych niż opałowe, przy czym niektóre z tych osób oświadczyły, że podpisywały oświadczenie o przeznaczeniu tego oleju na cele grzewcze, a inne z uwagi na upływ czasu, nie pamiętały czy podpisywały jakieś oświadczenia.
Organ odwoławczy podkreślił, że zarówno organ podatkowy I jak i II instancji nie kwestionowały oświadczeń złożonych przez nabywców, którzy potwierdzili zakup oleju opałowego od Skarżącej w ilości zgodnej z tym oświadczeniem, ale olej ten zużyli na inne cele niż deklarowane w oświadczeniu.
Organ podkreślił, odnosząc się do zeznań świadków, że oświadczenia, aby mogły być podstawą stosowania preferencyjnej stawki podatku akcyzowego muszą zawierać wszystkie dane wymagane przepisami prawa, a zarazem muszą być rzetelne, tj. zawierać dane zgodne z rzeczywistością. Prawidłowo złożone, tj. poprawne formalnie i rzetelne oświadczenie o przeznaczeniu oleju na cele opałowe z woli ustawodawcy jest warunkiem zastosowania przez sprzedawcę obniżonej stawki podatku akcyzowego. W sytuacji gdy oświadczenia są nieprawidłowe, nie jest możliwe skorzystanie ze stawki preferencyjnej. Nałożenie na sprzedawcę oleju opałowego obowiązku uzyskania od jego nabywcy danych określonych w rozporządzeniu umożliwia organowi podatkowemu kontrolę rzeczywistego wykorzystania oleju opałowego na cele opałowe. Prawidłowe wywiązanie się z tego obowiązku uwalnia sprzedającego od odpowiedzialności podatkowej za rzeczywiste wykorzystanie oleju opałowego na cele inne niż opałowe. Prawodawca uzależnił zastosowanie przez podatnika preferencyjnej stawki podatkowej od prawidłowości oświadczenia złożonego przez nabywcę oleju opałowego, zawierającego deklarację o przeznaczeniu go na cele opałowe. Brak prawidłowych oświadczeń i to zarówno pod względem formalnym, jak i materialnym, powoduje, że niemożliwe jest opodatkowanie sprzedawanego oleju preferencyjną stawką akcyzy. Posiadanie wadliwych oświadczeń jest równoznaczne z brakiem oświadczeń prawidłowych, zatem uniemożliwia uznanie prawa podatnika do zastosowania preferencji podatkowych przy sprzedaży olejów opałowych przeznaczonych na cele opałowe. Na sprzedawcy ciążył zatem szczególny obowiązek związany z pozyskaniem tego dokumentu w sposób rzetelny, związany z prawidłowym doborem kontrahentów. Podatnik sprzedający olej opałowy powinien dołożyć zatem wszelkich starań celem zgromadzenia rzetelnych oświadczeń nabywców o przeznaczeniu oleju opałowego. Zaniedbanie w zakresie pozyskania prawidłowych oświadczeń poprzez niesprawdzenie danych osobowych obciąża sprzedawcę. Inaczej mówiąc, podatnik w przypadkach wątpliwych powinien odmówić sprzedaży oleju ze stawką preferencyjną.
W skardze na powyższą decyzję Skarżąca wniosła o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji a także zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności:
naruszenie art. 70 § 1 O.p. w zw. z art. 44 § 2 ustawy z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy poprzez wydanie decyzji uchylającej w części uprzednią decyzję organu I instancji i w tym zakresie orzekającą co do istoty sprawy, poprzez określenie Skarżącej zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiące: styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj. czerwiec, sierpień - 2005 r. oraz utrzymującej decyzję organu I instancji w pozostałej części, tj. w zakresie określenia Skarżącej zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiąc lipiec 2005 roku, w sytuacji, gdy zobowiązanie z tego tytułu wygasło na skutek przedawnienia, a skoro z upływem terminu przedawnienia wymiaru, danego rodzaju należności, przedawnia się karalność przestępstwa polegającego na narażeniu na uszczuplenie tych należności, to wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia było bezprzedmiotowe;
naruszenie art. 70 § 6 pkt 1) O.p. poprzez uznanie, że w sprawie doszło do zawieszenia terminu przedawnienia, gdyż wszczęto postępowanie w sprawie o przestępstwo skarbowe, w sytuacji, gdy Skarżącej nie doręczono zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe, związane z niewykonaniem zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiące styczeń - sierpień 2005 roku, jak również nie wszczęto żadnego postępowania wobec osób odpowiedzialnych za sprawy gospodarcze Skarżącej, w tym wobec członków zarządu Skarżącej Spółki oraz naruszenie art. 121 § 1, art. 122, art. 180 w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 O.p., poprzez nie ustalenie stanu faktycznego oraz błędną i dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w rezultacie nieuprawnione uznanie, że sprzedający wiedział o nieprawdziwości podawanych przez nabywców oleju opałowego danych w składanych przez nich oświadczeniach, a w rezultacie naruszenie art. 210 § 1 pkt 6) O.p. polegające na nie ujęciu w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W., podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 70 § 6 pkt 1 O.p.
Na podstawie art. 70 § 1 O. p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy oznacza to ,że zobowiązanie za wskazane w zaskarżonej decyzji za poszczególne miesiące od stycznia do sierpnia 2005 r. w podatku akcyzowym przedawniało się z końcem 2010 roku
Sąd nie podziela stanowiska prezentowanego przez organ odwoławczy, że zastosowanie w sprawie miał art. 70 § 6 pkt 1 Op., skutkując zawieszeniem biegu terminu przedawnienia tego zobowiązania podatkowego .
Dyrektor Izby Celnej w W. za wystarczającą przesłankę powodującą zawieszenie biegu terminu przedawnienia uznał okoliczność, że w dniu [...] listopada 2010 r. postanowieniem nr [...] [...], zostało wszczęte dochodzenie w sprawie uchylania się od opodatkowania w okresie od stycznia do października 2005 r. przez P. Sp. z o.o., poprzez brak w momencie dokonywania sprzedaży, oświadczeń oraz oświadczeń spełniających określone w przepisach prawa wymogi stosownie do § 4 ust.1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. oraz art.35 ust.1apkt 1 ustawy o podatku akcyzowym, co uniemożliwia zastosowanie preferencji podatkowych przy sprzedaży olejów opałowych na cele opałowe, przez co został narażony na uszczuplenie podatek akcyzowy tj. o przestępstwo skarbowe określone w art.54 § 1 k.k.s. Organ nie potwierdził ani nie przedłożył żadnych dowodów wskazujących na to , że podatnik był informowany przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, o toczącym się postępowaniu lub ,że zostały przedstawione mu zarzuty.
Instytucja zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z uwagi na wszczęcie postępowania karnego (o przestępstwo lub wykroczenie) wprowadzona została do Ordynacji podatkowej mocą nowelizacji tej ustawy z dnia 12 września 2002 r. (ustawa o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa i niektórych innych ustaw - Dz. U. Nr 169, poz. 1387). Zwana dalej "O.p."
Zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 O.p. w wersji obowiązującej w okresie od stycznia do sierpnia 2005 r. bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony z dniem wszczęcia postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe.
Nie ma potrzeby szerzej uzasadniać dlaczego przedawnienie zobowiązania podatkowego ma istotny wpływ na sytuację prawną podatnika i dlaczego z punktu widzenia demokratycznego państwa prawnego powinien mieć on dostęp do wiedzy, czy w sprawie jego zobowiązania podatkowego nastąpiły zdarzenia powodujące przerwanie lub zawieszenie biegu terminu. Jeśli przeanalizować wszystkie wymienione w Ordynacji podatkowej okoliczności powodujące przerwanie lub zawieszenie biegu terminu przedawnienia, to w każdym przypadku podatnik może uzyskać wiedzę, czy w jego sprawie wystąpiły takie okoliczności, czy też nie. Co więcej np. w przypadku przerwania biegu terminu przedawnienia z powodu zastosowania środka egzekucyjnego organ egzekucyjny ma obowiązek zawiadomienia podatnika o jego zastosowaniu (art. 70 § 4). Jedyną okolicznością powodującą zawieszenie biegu terminu przedawnienia o zaistnieniu, której podatnik w ogóle może nie posiadać żadnej wiedzy, ani też dostępu do niej jest właśnie okoliczność wskazana w art. 70 § 6 pkt 1 O.p.
Zgodnie z art. 113 § 1 K.k.s. w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, jeżeli przepisy niniejszego kodeksu nie stanowią inaczej. Akurat w zakresie wszczęcia postępowania przepisy K.k.s. nie zawierają odmiennych uregulowań od zawartych w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555 z późniejszymi zmianami, zwaną dalej K.p.k.). Ustawa ta nie przewiduje w ogóle zawiadomienia potencjalnego sprawcy o wszczęciu postępowania (art. 305 § 4 w związku z art. 325a § 1 K.p.k.). O wydaniu takiego postanowienia zawiadamia się jedynie osobę lub instytucję, która złożyła zawiadomienie o przestępstwie oraz ujawnionego pokrzywdzonego. Po wszczęciu postępowania toczy się ono ad rem (w sprawie), a potencjalny sprawca (podejrzany) do momentu, w którym organ prowadzący postępowanie ogłosi mu zarzut lub zarzuty (art. 313 § 1 i 2 oraz art. 325g § 1, 2 i 3 K.p.k.) o toczącym się postępowaniu nie ma wiedzy. Ogłoszenie postanowienia o przedstawieniu zarzutu powoduje, że wkracza ona w fazę ad personam. Pomiędzy wszczęciem postępowania, a przedstawieniem zarzutu może minąć nawet bardzo długi czas, zwłaszcza w tych sprawach, w których w momencie wszczęcia postępowania osoba potencjalnego sprawcy w ogóle nie jest znana.
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie P 30/11 stwierdził, że art. 70 § 6 pkt 1 o.p. w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 o.p., jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji.
Opisany wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego został ogłoszony w dniu 24 lipca 2012 r. w Dzienniku Ustaw (Dz. U poz. 848), a więc wszedł w życie (art. 190 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne (art. 190 ust. 1 Konstytucji) oznacza to, że wszystkie organy władzy publicznej, w tym również organy władzy sądowniczej, mają obowiązek przestrzegania tych orzeczeń. Mają także charakter prawotwórczy, co oznacza, że przepis, którego niezgodność z Konstytucją stwierdził Trybunał traci moc obowiązującą w zakresie stwierdzonej niezgodności (Bogusław Banaszak, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej Komentarz, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2009 str.835-853 ).
Mając na względzie uwagi Trybunału Konstytucyjnego oraz treść wyroku w sprawie P 30/11 należy przyjąć, że art. 70 § 6 pkt 1 O.p. wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe wówczas, gdy o postępowaniu tym podatnik został poinformowany przed upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 O.p.
Zgodnie z art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku. Oznacza to tyle, że zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do sierpnia 2005 r. – jeśliby nie wystąpiły żadne zdarzenia powodujące przerwanie lub zawieszenie jego biegu – ulega przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2010 r. Decyzja organu odwoławczego została wydana [...] października 2011 r. a następnie doręczona Stronie 17 października 2011 r. , a więc już po upływie terminu przedawnienia. Organ odwoławczy argumentował, że nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia z uwagi na wszczęcie, przed jego upływem, postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe.
W ocenie Sądu samo wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo karnoskarbowe, wbrew stanowisku Dyrektora Izby Celnej w W., nie spowodowało zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Skutek taki mogło wywołać dopiero poinformowanie osób uprawnionych do reprezentowania Strony skarżącej o prowadzonym postępowaniu karnoskarbowym lub postawionych jej zarzutach, o ile miało ono miejsce przed upływem terminu przedawnienia. Z akt sprawy nie wynika, by Spółka z o.o. P., przed datą 31 grudnia 2010 r., uzyskała wiedzę o wszczęciu postępowania o przestępstwo skarbowe związane z zobowiązaniem podatkowym Spółki w podatku akcyzowym za wymienione wyżej okresy rozliczeniowe.
Należy w związku z tym stwierdzić, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 70 § 6 pkt 1 O.p. polegającym na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu tego przepisu. Uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy, gdyż prawidłowe zastosowanie powyższej normy przez Dyrektora Izby Celnej w W. prowadzić powinno do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania w sprawie.
Mając na uwadze powyższe rozważania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") należało uchylić zaskarżoną decyzję. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
-----------------------
10
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło