III SA/Wa 3505/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Gurba (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka,, sędzia WSA Artur Kuś, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 września 2018 r. sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia oddala skargę Pismem z 25 września 2017 r. J.W., (zwana dalej: "Skarżącą" lub "Stroną") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] czerwca 2017 r. w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia. Zaskarżona decyzja została wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: 1.1. Decyzją z [...] września 2015 r. Prezydent W. stwierdził wygaśnięcie decyzji z [...] stycznia 2011 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2011 r. na 93,00 zł. 1.2. W dniu 7 października 2015 r. do Urzędu W. wpłynęło pismo Skarżącej, skierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. , w którym Strona odnosi się do decyzji Prezydenta W. z [...] września 2015 r. Ww. pismo zostało przekazane przez Prezydenta W. do Kolegium, przy piśmie z 26 października 2015 r., jako odwołanie od decyzji Prezydenta z [...] września 2015 r. 1.3. W kolejnym piśmie z 6 listopada 2015 r., Skarżąca poinformowała, ze zgadza się z decyzją, lecz nie koniecznie z jej uzasadnieniem, "gdyż jest ono trochę sprzeczne". Wskazała, że nie wiedziała, iż każde pismo jest odwołaniem od decyzji. 1.4. W związku z wątpliwościami co do charakteru podania, uzupełnionego pismem z 6 listopada 2015 r. pismem z 23 maja 2016 r Strona została wezwana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, do wyjaśnienia czy jej podanie stanowi odwołanie od decyzji, a jeśli tak to do uzupełnienia odwołania o elementy wymienione w przepisie art. 222 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r., poz. 201 ze zm., dalej: "O.p."). Skarżąca nie udzieliła odpowiedzi na ww. wezwanie. 1.5 Następnie, pismem z dnia 16 stycznia 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie wezwało Skarżącą do wyjaśnienia, czy jej pisma stanowią odwołanie od decyzji, czy mają charakter informacyjny oraz do uzupełnienia ww. pism o elementy wymienione w przepisie art. 222 O.p., o ile stanowią one odwołanie. Ponadto poinformowano Stronę, ze nie udzielenie odpowiedzi na wezwanie w terminie 7 dni od daty jego otrzymania spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Skarżąca nie udzieliła odpowiedzi na ww. wezwanie. 1.6. Decyzją z [...] czerwca 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze pozostawiło odwołanie Skarżącej bez rozpatrzenia na podstawie art. 228 § 1 pkt 3 O.p. W uzasadnieniu organ wskazał, iż ustawodawca, przewidując możliwość istnienia braków, błędów, w składanych do organu podaniach, dał stronie możliwość, szansę ich naprawienia, zawierając w art. 169 § 1 O.p. tryb usuwania błędów i braków podania. Zaznaczył, że w sytuacji gdy strona nie usunie niejasności w ustalonym terminie, tzn. nie wykona wskazówek organu, nastąpi negatywny skutek w postaci pozostawienia podania bez rozpoznania. Organ podał, iż stosownie do treści art. 168 § 2 i 3 O.p. obligatoryjnymi elementami każdego podania są określenie żądania, wskazanie osoby, od której pochodzi podanie, adres tej osoby oraz jej podpis. Dopiero zatem, gdy podanie strony spełnia wymogi określone przepisami prawa, możliwe jest rozpoznanie sprawy z zastosowaniem odpowiedniego trybu i wydanie rozstrzygnięcia proceduralnego lub merytorycznego odnoszącego się do prawidłowego pod względem formalnym, podania. Wobec powyższego organ stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie, Strona nie uzupełniła w ustalonym terminie braków odwołania wskazanych przez organ w pismach z 23 maja 2016 r. i z 16 stycznia 2017 r., co uzasadniało pozostawienie jej odwołania bez rozpoznania. 2.1. W przywołanej na wstępie skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o zbadanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi Skarżąca zakwestionowała zasadność żądania od niej przez Prezydenta W. zapłaty podatku od nieruchomości oraz opisała w sposób szeroki okoliczności związane ze statusem prawnym nieruchomości, której dotyczy zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2011 r. 2.2. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wskazując, iż zaskarżone rozstrzygnięcie zostało mylnie oznaczone jako decyzja, zamiast jako postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. 3. Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - dalej zwanej "P.p.s.a.") lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Stosownie zaś do treści art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. 4. Przedmiotem sporu jest prawidłowość pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia. 5. Zaskarżone postanowienie (omyłkowo zatytułowane jako decyzja) jest zgodne z prawem. Skarga jest niezasadna. 6. Lektura skargi wskazuje na potrzebę wyjaśnienia Skarżącej granic niniejszej sprawy, których Sąd orzekający w tej sprawie przekroczyć nie może, bo byłoby to naruszeniem prawa. Zadaniem Sądu jest zbadanie, czy postanowienie organu pozostawiające odwołanie bez rozpatrzenia jest zgodne z prawem. Sąd nie ma prawa badać, niejako "przy okazji" rozpatrywania niniejszej skargi, innych spraw i sporów jakie Skarżąca toczy z organami administracji, podmiotami zarządzającymi nieruchomością oraz sąsiadami oraz mieszkańcami. Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie może rozsądzać, kto ma rację w sporach innych niż kwestia pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia. Sąd administracyjny nie zajmuje też się badaniem i ściganiem przestępstw i wykroczeń, a więc wzmiankowane w skardze przypadki nękania fizycznego i psychicznego, czy niszczenia lub zaboru mienia Skarżąca może zgłosić organom ściągania (Policji lub Prokuraturze); z treści skargi wynika, że Skarżąca już takiego zgłoszenia dokonała. Do tutejszego Sądu nie należy też ocena orzeczeń innych sądów wydawanych w sprawach Skarżącej oraz innych decyzji organów, w tym rozważanie kwestii opłat za bezumowne korzystanie z gruntu lub prawidłowości naliczenia czynszu. Skarżąca zgłaszając pretensje do działania organów administracji może rozważyć skorzystanie z wniesienia skargi na podstawie art. 221 Kodeksu postępowania administracyjnego. 7. Przystępując do oceny prawnej zaskarżonego postanowienia należy podkreślić, iż stosownie do treści przepisu art. 228 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, dalej zwanej "O.p.", organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia, jeżeli odwołanie nie spełnia warunków wynikających z art. 222 O.p. Z kolei, w myśl art. 222 O.p., odwołanie od decyzji organu podatkowego powinno zawierać zarzuty przeciw decyzji, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie. Przepis ten zatem ustanawia wymogi formalne, jakie powinno spełniać odwołanie w postępowaniu podatkowym. W orzecznictwie sądowym jest prezentowany jednolity pogląd, że wymagania formalne stawiane środkom zaskarżenia w postępowaniu podatkowym muszą być oceniane w sposób nie kolidujący z zasadami dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oraz sądowej kontroli decyzji administracyjnych. Jeśli zatem z odwołania lub ze skargi można wyczytać zarzuty stawiane decyzji oraz żądanie wnoszącego odwołanie (skargę), środkowi zaskarżenia nie można przypisać braków formalnych i uznać go za niedopuszczalny. Powyższy pogląd wynika po pierwsze z tego, że zasada dwuinstancyjności postępowania, zawsze stanowiąca gwarancję wolności i praw obywatelskich jest zasadą rangi zasady konstytucyjnej (art. 78 Konstytucji). Po drugie zaś, brak przymusu adwokackiego w postępowaniu podatkowym i w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz powszechnie znany stopień świadomości prawnej obywateli wykluczają nadmierny formalizm przy badaniu, czy środek zaskarżenia spełnia warunki postawione przez odpowiednie przepisy prawa. 8. 1. Przenosząc powyższe poglądy, które Sąd podziela i przyjmuje za własne, na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że organ pierwszej instancji przyjął wstępne założenie, że pismo z 7 października 2015 r. jest odwołaniem od decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2011 r., mimo że wskazano w nim, że Strona "uważa decyzje za słuszne co do wygaśnięcia podatku". Jednak w kolejnym piśmie, z 6 listopada 2015 r., Skarżąca informuje, że zgadza się z decyzją, lecz niekoniecznie z jej uzasadnieniem, "gdyż jest ono trochę sprzeczne". Wskazuje też, że nie wiedziała, że każde pismo jest odwołaniem od decyzji. Zestawiając więc fakt, że z treści pisma z 7 października 2015 r. nie można wyczytać zarzutów stawianych decyzji oraz żądania wnoszącego odwołanie, a nadto z pisma kolejnego z 6 listopada 2015 r. wynika wprost, że Strona zgadza się z decyzją to organ miał podstawy, aby przyjąć, że pismo z 7 października 2015 r. nie jest odwołaniem. Skoro Strona zgadza się z decyzją to nie można prowadzić postępowania odwoławczego, które ukierunkowane jest przecież na weryfikację i ewentualne uchylenie decyzji, jeżeli okazałaby się ona niezgodna z prawem. Istotą odwołania są "zarzuty przeciw decyzji". Stanowisko Strony nie daje podstaw do przyjęcia, że chce uchylenia decyzji. Organ drugiej instancji dwukrotnie wzywał Stronę o wyjaśnienie, czy jej pisma stanowią odwołanie od decyzji, czy mają charakter informacyjny oraz do uzupełnienia pisma o elementy wymienione w przepisie art. 222 O.p., o ile stanowią one odwołanie. Strona nie wskazała wyraźnie, że jest przeciwna decyzji i chce jej uchylenia. Zdaniem Sądu organ miał więc podstawy, aby przyjąć, że pismo z 7 października 2015 r. nie spełnia wymogów odwołania wskazanych w art. 222 O.p., a co za tym idzie należało pozostawić je bez rozpatrzenia. Rozpatrywanie odwołania w sytuacji, gdy Strona wskazuje, że zgadza się z decyzją oraz nie formułuje żadnych zarzutów przeciwko decyzji naruszałoby zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzących zaufanie do organów podatkowych. Nie można wykluczyć, że w wyniku rozpatrzenia pisma jako odwołania doszłoby do uchylenia decyzji, z którą Strona się zgadza. 8.2. Co więcej, wydanie decyzji przez organ odwoławczy w wyniku wniesienia przez stronę odwołania, które nie spełniało wymogów określonych w art. 222 O.p. stanowiłoby rażące naruszenie przepisu art. 228 § 1 pkt 3 O.p., uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji organu odwoławczego (tak w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 października 2004 r., III SA 2389/03 - dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej zwanej "CBOSA"). 8.3. Nadmienić też należy, że Skarżąca błędnie odczytuje decyzję stwierdzającą wygaśnięcie decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2011 r., jako decyzję dotyczącą "naliczenia podatku". Wbrew przekonaniu Skarżącej ta decyzja faktycznie znosi "naliczenie podatku" od nieruchomości za 2011 r. Z tego względu można tę decyzję traktować jako korzystną dla Skarżącej, co pozostaje w spójności z jej twierdzeniem, że z tą decyzją się zgadza. 9. W piśmie z 6 listopada 2015 r., Skarżąca informuje, ze zgadza się z decyzją, lecz niekoniecznie z jej uzasadnieniem "gdyż jest ono trochę sprzeczne". W tym zakresie należy zwrócić uwagę, że art. 215 § 2 O.p. uprawnia Stronę do żądania od organu, który wydał decyzję wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji. A zatem jeżeli jakieś fragmenty decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji wymierzającej podatek wydają się Skarżącej niejasne lub wzajemnie sprzeczne, to może skorzystać z tego uprawnienia. Nie jest przy tym konieczne zaskarżenie decyzji odwołaniem. 10.1. Sąd nie znajduje powodów do stwierdzenia, że w zaskarżonym postanowieniu naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy. Sąd nie dopatruje się wystąpienia okoliczności naruszających prawo i mogących być podstawą wznowienia postępowania. Sąd nie znajduje też przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia w całości lub w części. 10.2. Z tych względów, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., należało skargę oddalić.