III SA/Wa 3512/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędziowie sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, asesor WSA Maciej Kurasz (spr.), Protokolant Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2006 r. sprawy ze skargi M. Spółka z o.o. w R. na decyzję Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o unieważnienie postępowania o zamówienie publiczne oddala skargę Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją dnia [...] grudnia 2005 r. Nr [...] Prezes Urzędu Zamówień Publicznych na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 oraz art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – powoływanej dalej jako Kpa, po rozpatrzeniu wniosku M. spółki z o.o. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2005 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o unieważnienie postępowania o zamówienie publiczne na dostawę oprogramowania OS/390 i komputera [...] dla [...] Urzędu Wojewódzkiego w B. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 6 sierpnia 2004 r. skarżąca spółka wniosła o stwierdzenie przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych – określanego dalej jako Prezesa UZP nieważności umowy o zamówienie publiczne na zakup oprogramowania oraz sprzętu komputerowego zawartej przez [...] Urząd Wojewódzki w B. z firmą "C. Sp. z o.o". Ze względu na brak odpowiedzi organu na powołany powyżej wniosek spółka M. zwróciła się do Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych o udzielenie informacji o aktualnym stanie postępowania w przedmiotowej sprawie. Jednocześnie spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezesa UZP w tym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt III SAB/Wa 68/04, zobowiązał Prezesa UZP do wydania decyzji w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych. W uzasadnieniu wskazał, że "wszczęcie sprawy w zakresie stosunku administracyjnoprawnego implikuje jej załatwienie w formie administracyjnej, umożliwiającej jej weryfikację w dwóch instancjach, a także zbadanie rozstrzygnięć pod kątem ich zgodności z prawem przez sądy administracyjne". Sąd podniósł ponadto, że "organ jest zobligowany do zbadania w pierwszej kolejności, czy żądanie pochodzi od podmiotu, który legitymuje się przymiotem strony". W wyroku Sąd podniósł również, że "jeżeli nawet żądanie strony (art. 61 § 1 Kpa) nie dotyczy sprawy podlegającej rozstrzygnięciu co do istoty przez organ administracyjny, postępowanie administracyjne wszczęte takim żądaniem jako bezprzedmiotowe, powinno ulec umorzeniu na podstawie art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego, bez względu na przyczyny, z powodu których strona wystąpiła z odnośnym wnioskiem". W wykonaniu powyższego wyroku Prezes UZP decyzją z dnia [...] października 2005 r. umorzył postępowanie w sprawie, wskazując na brak interesu prawnego po stronie wnioskującej oraz brak kompetencji Prezesa UZP do unieważnienia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w drodze decyzji administracyjnej. Pismem z dnia 8 października 2005 r. skarżąca spółka wniosła o ponowne rozpoznania sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] października 2005 r. Podniosła, że w wyroku z dnia 9 marca 2004 r. sygn. akt III SAB/Wa 68/04 Sąd nie zakwestionował jej legitymacji procesowej ani istnienia interesu prawnego po jej stronie. W piśmie odwoławczym skarżąca przedstawiła szereg orzeczeń dotyczących pojęcia strony i jej interesu prawnego określonych w postępowaniu administracyjnym. Prezes UZP w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił, iż w powołanym wyroku Sąd nie przesądził o rozstrzygnięciu sprawy, zobowiązując jedynie organ do wydania decyzji administracyjnej. Prezes UZP podtrzymał dotychczasową argumentację dotyczącą braku interesu prawnego po stronie wnioskującej oraz brak kompetencji Prezesa UZP do unieważnienia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, w wyniku którego zawarto umowę na dostawę oprogramowania OS/390 i komputera [...]- w drodze decyzji administracyjnej. Na powyższą decyzję Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z dnia [...] grudnia 2005 r. M. Sp. z o.o. złożyła w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym skargę, w której wniosła o nakazanie Prezesowi UZP uznanie jej za stronę postępowania, ze wszystkimi konsekwencjami prawnymi tego faktu. W odpowiedzi na skargę Prezes UZP wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wskazał ponadto, że wniosek skarżącej dotyczył sprawy unieważnienia postępowania o zamówienie publiczn,e w wyniku którego zawarto stosowną umowę, - sprawy, w której postępowanie administracyjne nie mogłoby się toczyć, a wszczęte podlegało umorzeniu ze względu na brak podstawy prawnej do jego prowadzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) - określanej dalej jako p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Sąd zwraca również uwagę na dyspozycję art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Cytowany przepis daje podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy strona nie podnosi w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji lub postanowienia organu administracji wydającego decyzję. Ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonych aktów administracyjnych. Na uwagę zasługuje także to, iż Sąd w niniejszej sprawie wziął pod uwagę ocenę prawną wyrażoną w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 marca 2005 r. Sygn. akt III SAB/Wa 68/04, w którym Sąd zobowiązał Prezesa UZP do wydania decyzji w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych w sprawie M. sp. z o.o. z siedzibą w R.. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdził, że wydana przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych decyzja w sprawie umorzenia postępowania o unieważnienie postępowania o zamówienie publiczne na dostawę oprogramowania OS/390 i komputera [...] dla [...] Urzędu Wojewódzkiego w B. nie narusza prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Przed dalszymi rozważaniami należy sprecyzować charakter prawny przedmiotu sporu w niniejszej sprawie. Z akt sprawy wynika, że spółka M. pismem z dnia 6 sierpnia 2004 r. wniosła o uznanie nieważności zawartej w 2003 r. umowy na zakup oprogramowania OS/390 i zakup komputera [...] pomiędzy [...] Urzędem Wojewódzkim w B. z firmą "C. sp. z o.o.", wskazując, iż umowa ta została zawarta z rażącym naruszeniem ustawy o zamówieniach publicznych i z mocy ustawy powinna zostać uznana za nieważną. Po wydaniu przez organ administracyjny decyzji w pierwszej instancji przedmiotowa spółka wniosła na podstawie art. 127 § 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W wniosku tym wyjaśniła, że postępowanie przed Prezesem UZP toczy się na skutek złożonego przez spółkę w dniu 6 sierpnia 2004 r. wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie unieważnienia niniejszej umowy. Mając na uwadze powyższe należy jednoznacznie wskazać, że pisma procesowe składane przez skarżącą w rozpoznawanej sprawie dotyczyły unieważnienia postępowania o zamówienie publiczne, w wyniku którego [...] Urząd Wojewódzki w B. zawarł z firmą C. sp. z o.o. umowę na dostawę oprogramowania i komputera IBM. W ocenie składu orzekającego żądanie spółki zawarte we wniosku wszczynającym postępowanie w zakresie orzeczenia o unieważnieniu umowy zawartej w oparciu o przepisy ustawy o zamówieniach publicznych, jako żądanie wchodzące w zakres stosunków cywilnoprawnych nie podlega załatwieniu w drodze aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej. Roszczenie w tej sprawie może być wyłącznie przedmiotem postępowania przed sądem powszechnym. Zgodnie bowiem z przepisem art. 2 § 1 i § 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych, oraz Sąd Najwyższy. Nie są rozpoznawane w postępowaniu sądowym sprawy cywilne, jeżeli przepisy szczególne przekazują je do właściwości innych organów. Ponadto w myśl przepisu art. 72 obowiązującej w 2003 r. ustawy z dnia 10 czerwca 1994 r. o zamówieniach publicznych (Dz. U. Nr 72, poz. 664 ze zm.) w związku z przepisem przejściowym określonym w art. 220 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. Nr 19, poz. 177 ze zm.) do umów w sprawach zamówień publicznych stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego. W art. 72 ust. 2 i ust. 3 powołanej powyżej ustawy opisano przesłanki, z powodu których umowa w sprawie o zamówienie publiczne jest nieważna. W art. 72 ust. 4 ww. ustawy ustawodawca określił, że w przypadkach powodujących nieważność zawartej umowy o zamówienie publiczne Prezes UZP może wystąpić do sądu o stwierdzenie nieważności umowy w sprawie zamówienia publicznego w całości lub w części. Z powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że legitymację procesową do wystąpienia do sądu z wnioskiem o stwierdzenie nieważności zawartej w trybie zamówienia publicznego umowy - posiada Prezes UZP, a sądem właściwym do rozpatrzenia tego wniosku jest właściwy sąd powszechny. W związku z tym należy przyjąć, iż Prezes UZP nie jest władny do wydania decyzji administracyjnej unieważniającej postępowanie o zamówienie publiczne, w wyniku którego dokonano czynności cywilnoprawnej sprzedaży. Biorąc pod uwagę wskazane powyżej argumenty dotyczące zakresu właściwości organów administracyjnych, Sąd wskazuje, że organ wydający decyzję w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie z wniosku skarżącej o uznanie nieważności umowy na zakup oprogramowania i komputera nie naruszył prawa. Abstrahując od powyższego należy podnieść, że z akt sprawy wynika, iż w sprawie dotyczącej zgody Prezesa UZP na tryb udzielenia zamówienia z wolnej ręki, na podstawie art. 9 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 10 czerwca 1994 r. zamówieniach publicznych w związku z art. 220 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych wszczęte zostało postępowanie wyjaśniające. Z informacji uzyskanych na rozprawie wynika także, że Prezes UZP postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004 r. wznowił postępowanie w sprawie decyzji zatwierdzającej tryb zamówienia z wolnej ręki w przedmiotowym postępowaniu, ze względu na to, iż w momencie wydawania decyzji wyrażającej zgodę odnośnie tego wyboru tego trybu zamówienia nie był w posiadaniu wszystkich informacji mających znaczenie dla sprawy. Zdaniem Sądu, jeżeli skarżąca wykaże w ww. sprawach, iż naruszono jej interes prawny w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego powinna zostać uznana za stronę w tych postępowaniach. Należy jednak podkreślić, iż przedmiotem zaskarżenia w przedmiotowej sprawie nie są rozstrzygnięcia organu administracyjnego wydane we wskazanych powyżej postępowaniach, a decyzje w sprawie umorzenia postępowania o unieważnienie umowy zawartej w trybie przepisów o zamówieniach publicznych. Zważywszy powyższe, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.