III SA/Wa 3519/11

PostanowienieWSA w Warszawie2012-02-03

Skład orzekający: Lucyna Kaligowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych złożony przez osobę prawną może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła wystarczających dowodów na swoją trudną sytuację finansową i nie wykonała wezwania sądu do uzupełnienia dokumentacji?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych złożony przez osobę prawną nie może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą wobec niej przesłanki przyznania prawa pomocy, a w szczególności nie wykonała wezwania sądu do przedłożenia dodatkowej dokumentacji finansowej. Brak współpracy z sądem i nieprzedstawienie kompletnego materiału dowodowego uniemożliwia ocenę rzeczywistej kondycji finansowej strony i prowadzi do oddalenia wniosku.
Stan faktyczny
Spółka A. sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku akcyzowego, powołując się na trudną sytuację finansową i liczne postępowania egzekucyjne. Pełnomocnik spółki wyjaśnił, że spółka nie prowadzi działalności, nie osiąga przychodów, nie posiada majątku i nie może złożyć wniosku o upadłość z powodu braku środków. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na niewykonanie przez spółkę wezwania do przedłożenia dodatkowej dokumentacji finansowej, takiej jak zeznanie podatkowe, deklaracje VAT-7, informacje o wierzytelnościach czy wyciągi z rachunków bankowych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. sp. z o.o. z/s w S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżąca A. sp. z o.o. na urzędowym formularzu PPPr, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, motywując to trudną sytuacją finansową. Wobec Skarżącej toczą się liczne postępowania za zaległości publiczne i prywatne. Jej zdaniem odmowa zwolnienia od kosztów sądowych spowoduje odrzucenie skargi, co z kolei wpłynie na utratę możliwości regulowania zobowiązań, a w dalszej perspektywie może skutkować przerwaniem działalności gospodarczej i całkowitą niewypłacalnością. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego pełnomocnik przesłał pismo, w którym wyjaśnił, że Skarżąca nie prowadzi działalności gospodarczej, a zatem nie osiąga żadnych przychodów. Nie dysponuje także żadnym majątkiem ruchomym lub nieruchomym. Zarząd spółki nie otrzymuje wynagrodzenia. Z uwagi na brak środków Skarżąca nie może złożyć wniosku o ogłoszenie upadłości. W stosunku do Skarżącej Dyrektor Izby Skarbowej prowadzi postępowania egzekucyjne. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z § 2 pkt 2 tego artykułu osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (tak w niniejszej sprawie) - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Powyższe uregulowanie wprost przenosi na stronę ciężar wykazania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. Wobec tego pochodzące od niej informacje na temat jej możliwości płatniczych, powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej strony. Oceniając wniosek Skarżącej z punktu widzenia kryterium wskazanego w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., referendarz sądowy stwierdził, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Z uwagi bowiem na niewykonanie wezwania do przedłożenia dodatkowej dokumentacji referendarz sądowy nie miał możliwości całościowego wglądu w sytuację majątkową Skarżącej. Skarżąca nie nadesłała zeznania podatkowego za 2010 r., ani deklaracji VAT-7, nie podała także jakoby ich nie składała. W piśmie pełnomocnika mowa jest jedynie o nieosiąganiu przez Skarżącą przychodów. Skarżąca nie ujawniła także czy posiada wierzytelności, a o jej zobowiązaniach wiadomo tylko tyle, że istnieją i są egzekwowane przez Dyrektora Izby Celnej. Zresztą wbrew wezwaniu Skarżąca nie przesłała żadnego dokumentu potwierdzającego fakt prowadzenia wobec niej postępowań egzekucyjnych. Nie nadesłała nadto wyciągów z rachunków bankowych, jak również informacji o wypłaconym na rzecz pełnomocnika wynagrodzeniu. Uchylenie się od współpracy z Sądem nie może pozostać bez konsekwencji – z art. 255 p.p.s.a. wynika bowiem, że tryb wezwania do przedstawienia określonych informacji lub dokumentów źródłowych uruchamiany jest wtedy, gdy dane zawarte we wniosku są niewystarczające lub budzą wątpliwości, a zatem nieuczynienie zadość wezwaniu powoduje, iż materiał, którym dysponuje Sąd, pozostaje niekompletny, a wątpliwości co do oświadczeń strony nie zostają wyjaśnione. Subiektywne przekonanie strony o zasadności jej wniosku przy równoczesnym nieodniesieniu się do kwestii uznanych przez Sąd za niewystarczająco wykazane, powoduje, iż wniosku nie można uwzględnić (por. postanowienie NSA z 26 listopada 2009 r., I FZ 385/09). Inaczej mówiąc skoro art. 246 p.p.s.a. przenosi na stronę obowiązek wykazania w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą wobec niej przesłanki przyznania prawa pomocy, a Skarżąca z obowiązku tego się nie wywiązała, to nie może oczekiwać, iż pomoc ta zostanie jej udzielona. Z tej przyczyny na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło