III SA/Wa 3522/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak- Osetek, po rozpoznaniu w dniu 13 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżący J. K. , na urzędowym formularzu PPF, wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że jedynym jego dochodem jest emerytura wynosząca 1.100 zł. Z emerytury w wysokości 1.150 zł utrzymuje się również żona Skarżącego. Ich dochód w całości przeznaczany jest na podstawowe potrzeby takie jak opłaty czynszowe i medialne, jedzenie, lekarstwa. Skarżący podkreślił, że konieczność poniesienia kosztów sądowych narazi go na niemożność kupna leków podtrzymujących życie i kruchy stan zdrowia, żywności, opłacenia wizyt u lekarzy, rehabilitacji po przebytych zabiegach. Powołał się także na orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji. Skarżący podał, że posiada na tzw. "czarną godzinę" oszczędności w wysokości jednej emerytury. Nie posiada żadnego majątku. Przedstawił strukturę wydatków, wśród których wymienił czynsz za mieszkanie (800 zł), energię elektryczną (180 zł), telewizję (70 zł), telefon (35 zł), koszty leków, rehabilitacji i jedzenia. Wskazał również na przyznane mu już wcześniej zwolnienie od wpisu od skargi. Skarżący wskazał również, że pogorszeniu uległa jego sytuacja materialna w związku z wysokimi opłatami sądowymi oraz wyższymi kosztami ochrony życia i zdrowia. Pismem z 29 lipca 2016 r. referendarz sądowy wezwał Skarżącego do oświadczenia czy i w jakim zakresie zmieniła się jego sytuacja materialna od czasu rozpoznania poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wezwanie zostało wysłane na adres pełnomocnika Skarżącego r.pr. B.W. i doręczone 3 sierpnia 2016 r. Skarżący jednak, ani jego pełnomocnik nie odpowiedzieli na wezwanie. Postanowieniem z dnia 15 września 2016 r. referendarz sądowy odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Pismem z dnia 26 września 2016 r. Skarżący złożył sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza sadowego. W uzasadnieniu uznał postanowienie referendarza sądowego za krzywdzące i naruszające przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zdaniem Skarżącego referendarz błędnie ocenił jego sytuację, iż jest on w stanie ponieść koszty postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, mimo: pogorszenia się jego sytuacji majątkowej i stanu zdrowia. Podniósł, iż Sąd powinien brać z urzędu pod uwagę dynamikę zdarzeń zachodzących z  natury rzeczy, tj.: malejącą wartość pieniądza, brak podwyżek głodowych świadczeń socjalnych z których utrzymuje się Skarżący i jego żona, pogarszający się z wiekiem stan zdrowia jego i schorowanej, niedołężnej małżonki. Zaznaczył, iż referendarz odmawia osobie starej i schorowanej prawa do odbycia niezbędnego leczenia i utrzymania na minimalnym, biologicznie elementarnym poziomie, żądając kategorycznie wniesienia ogromnego wpisu. Według Skarżącego jest to przejaw skutecznego odmawiania prawa do sądu z użyciem cenzusu majątkowego. Skarżący podniósł, iż leczenie i jego żony w ich wieku jest niezbędnym wymogiem dalszego funkcjonowania. Za niesprawiedliwą uznał sytuację, w której referendarz traktuje wydatek na leczenia jako wydatek zbyteczny i łatwy do rezygnacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016, poz. 718 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", w brzmieniu znajdującym zastosowanie do spraw, w których skargi wniesiono do dnia 14 sierpnia 2015 r., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie przez Skarżącego sprzeciwu skutkowało zatem usunięciem z obrotu prawnego orzeczenia referendarza sądowego, tj. postanowienia z 15 września 2016 r. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast - w myśl art. 245 § 3 p.p.s.a - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Na wstępie należy wskazać, iż na obecnym etapie postępowania wniosek Skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi kasacyjnej był już przedmiotem oceny Sądu tak w postanowieniu z dnia 23 marca 2016 r. jak i w postanowieniu z dnia 1 czerwca 2016 r. wydanym w trybie art. 165 p.p.s.a. W ocenie Sądu Skarżący nie wykazał, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej. Skarżący nie spełnił warunków do przyznania prawa pomocy, gdyż w ciągu minionego roku był stanie poczynić oszczędności umożliwiające mu pokrycie należnego w sprawie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Skarżący wraz z żoną uzyskuje stałe dochody, a ponadto, pokrył koszty w kwocie ponad 5.000 zł za pobyt na leczeniu uzdrowisko-rehabilitacyjnym swoim i jego żony. Sąd zauważa, iż Skarżący, pominął milczeniem kwestie dotyczące posiadanych oszczędności, ewentualnego darowania wnuczce zajmowanego lokalu, wynagrodzenia wypłaconego pełnomocnikowi. Skarżący nie przedstawił także wyciągów z rachunku bankowego, jaki w banku [...] posiada żona Skarżącego. Zauważyć ponadto należy, że Skarżący także na etapie sprzeciwu nie przedstawił argumentacji (ani nie załączył wspierających tą argumentację dokumentów), która mogły wpłynąć na ocenę wniosku Skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Skarżący wnioskując o przyznanie prawa pomocy, powinien liczyć się z wykazaniem okoliczności uzasadniających przyznanie mu tego prawa, zwłaszcza iż Sąd w poprzednio wydanych orzeczeniach wskazywał na brak współpracy Skarżącego przy ustaleniu jego rzeczywistej sytuacji materialnej. Tymczasem Skarżący pomimo wezwania nadal jej nie wykazał. Tym samym wniosek Skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie zasługiwał na uwzględnienie. Z tego też względu skonstatować należy, iż Skarżący nie spełnił przesłanek przyznania prawa pomocy wynikających z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 254 § 1 i art. 260 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.