III SA/Wa 3532/08

WyrokWSA w Warszawie2009-04-16

Skład orzekający: Krystyna Chustecka, Izabela Głowacka-Klimas, Anna Wesołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo stwierdził wygaśnięcie decyzji warunkowej o nieustaleniu zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od spadków i darowizn, gdy podatnik zbył odziedziczony lokal mieszkalny, mimo że organ pierwszej instancji błędnie pouczył go o możliwości skorzystania z ulgi mieszkaniowej w ten sposób?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo stwierdziły wygaśnięcie decyzji warunkowej. Podatnik nie spełnił warunków ulgi mieszkaniowej określonych w art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn, ponieważ zbył odziedziczony lokal, zamiast w nim zamieszkać i nie zbywać go przez 5 lat. Błędne pouczenie przez pracownika urzędu skarbowego nie mogło wpłynąć na rozstrzygnięcie, gdyż podatnik złożył oświadczenie, z którego wynikało, że rozumie warunki ulgi, a organ odwoławczy prawidłowo zinterpretował przepisy ustawy.
Stan faktyczny
Skarżący odziedziczył spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego i złożył zeznanie podatkowe SD-3. Organ pierwszej instancji wydał decyzję warunkową o nieustaleniu zobowiązania podatkowego pod warunkiem spełnienia wymogów z art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Następnie skarżący zbył odziedziczony lokal w drodze darowizny na rzecz córki. Organ pierwszej instancji stwierdził wygaśnięcie decyzji warunkowej z powodu niespełnienia warunku. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący w skardze podtrzymał argumentację o błędnym pouczeniu przez pracownika urzędu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Anna Wesołowska (sprawozdawca), Protokolant Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn oddala skargę 1. W dniu 14 stycznia 2008 r. Skarżący S. P. złożył w [...] Urzędzie Skarbowym W. zeznanie podatkowe SD-3 o nabyciu w drodze dziedziczenia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w W. przy ul. K. [...] m. [...], którego wartość rynkową określił na kwotę 368.280 zł. Spadek nabyty został przez Skarżącego po jego matce, T. P., przy czym postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku stało się prawomocne z dniem 30 listopada 2007 roku. W dniu 5 lutego 2008 r. Skarżący złożył oświadczenie, iż znany mu jest przepis art. 16 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2004 r. Nr 142, poz. 1514, ze zm. – powoływanej dalej jako "u.p.s.d."), określający warunki po dopełnieniu których możliwe jest skorzystanie z ulgi mieszkaniowej w podatku od spadków i darowizn. 2. Decyzją z [...] lutego 2008 r. (sygn akt [...]) Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. postanowił nie wliczać do podstawy opodatkowania, w podatku od spadków i darowizn po zmarłej dnia 14 sierpnia 2007 r. T. P. kwoty 368.280 zł stanowiącej wartość 40,92 m2 powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego położonego w W. przy ul. K. [...] m. [...] i nie ustalać zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od spadków i darowizn pod warunkiem spełnienia przez Skarżącego wymogów z art. 16 u.p.s.d. 3. W dniu 20 czerwca 2008 r. Skarżący poinformował organ I instancji o zbyciu w drodze darowizny na rzecz córki A. P. odziedziczonego wcześniej spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w W. przy ul. K. [...]/[...] m. [...] i na tej podstawie wniósł o zwolnienie z podatku od spadków i darowizn. 4. Decyzją z [...] lipca 2008 r. organ I instancji stwierdził wygaśnięcie wspomnianej wyżej decyzji z [...] lutego 2008 r., a to z uwagi na niespełnienie przez Skarżącego warunku określonego w art. 16 ust. 2 pkt 2 u.p.s.d. Skarżący nie zbył bowiem w ustawowym terminie 6 miesięcy lokalu mieszkalnego (będącego jego wyłączną własnością) nr [...] przy ul. K. [...] w W. 5. Od powyższej decyzji Skarżący złożył odwołanie, w którym wywodził, iż został błędnie pouczony przez pracownika organu pierwszej instancji w zakresie dotyczącym możliwości skorzystania z ulgi mieszkaniowej, a mianowicie że prawo do spółdzielczego mieszkania, które odziedziczył może przenieść na rzecz swojej córki w drodze darowizny i w ten sposób zwolni się od ciążącego na nim obowiązku podatkowego. 6. Decyzją z [...] listopada 2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wyjaśnił, że Skarżący nie mógł skorzystać ze zwolnienia w podatku od spadku, gdyż jego zgłoszenia dokonał – jak wynika z odwołania - w dniu 7 stycznia 2008 r. Tymczasem postanowienie z [...] listopada 2007 r. stwierdzające nabycie spadku po T. P. stało się prawomocne w dniu 30 listopada 2007 r., co oznacza że miesięczny termin na zgłoszenie tego nabycia upływał w dniu 31 grudnia 2007 r. Stąd też nabycie przez Skarżącego wspomnianego lokalu podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych. Organ odwoławczy zaznaczył jednocześnie, że przepisy u.p.s.d. dają nabywcom zaliczonym do I grupy podatkowej możliwość zmniejszenia podstawy opodatkowania, a w konsekwencji wysokości ustalonego podatku. Takim uregulowaniem jest tzw. ulga mieszkaniowa zawarta w art. 16 u.p.s.d. Podkreślił, że przepis ten nie warunkuje zachowania prawa do ulgi od przeniesienia na rzecz zstępnych własności odziedziczonego lokalu. Przeciwnie zobowiązuje on nabywcę do zamieszkania i zameldowania na pobyt stały w tym lokalu i niedokonania jego zbycia przez okres 5 lat. Warunek zbycia lokalu dotyczy natomiast lokalu posiadanego w chwili nabycia spadku – innego niż odziedziczony - w tym przypadku lokalu położonego w W. przy ul. K. [...] m. [...]. Odwołując się do złożonego przez Skarżącego w dniu 5 lutego 2008 r. oświadczenia organ odwoławczy stwierdził że przepis art. 16 u.p.s.d. powinien być Skarżącemu znany. Tym samym bezzasadne jest powoływanie się na fakt zastosowania się do informacji uzyskanej od pracownika urzędu skarbowego, iż przeniesienie własności przedmiotu spadku na córkę spełni przesłankę z art. 16 u.p.s.d. Wskazuje najwyżej na niezrozumienie udzielonych Skarżącemu informacji, które jednakże nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. 6. W skardze od powyższej decyzji, Skarżący podtrzymując dotychczasową argumentację, nie sformułował zarzutów, lecz ogólnie wniósł o uchylenie decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Warszawie z dnia [...] lipca 2008 r. 7. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. 8. Skarga nie jest uzasadniona. Sąd rozpatrując wniesioną skargę nie był związany treścią zarzutów oraz wniosków Skarżącego, w konsekwencji dokonał kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wyznaczonym przepisami art. 1 par. 2 ustawy prawo o ustroju sądów administracyjnych z dnia 25 lipca 2002 roku (Dz, U, z 2002 roku, nr 153 poz. 1269) w związku z art. 3 par. 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 roku (Dz, U, z 2002 roku, nr 153 poz. 1270, dalej p.p.s.a.) i po przeprowadzeniu powyższej kontroli nie stwierdził ani przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, których wystąpienie uzasadniałoby wydanie wyroku stwierdzającego nieważność decyzji, ani też okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania, których występowanie w sprawie winno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji (art. 145 par. 1 pkt i lit.b oraz 145 par. 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sąd nie stwierdził również by organ podatkowy wydając zaskarżoną decyzję naruszył przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co zgodnie z art. 145 par. 1 pkt 1 lit a i c umożliwiałoby uchylenie zaskarżonej decyzji. 9. Analizując treść odwołania złożonego przez Skarżącego jak również treść skargi sąd uznał, że podstawowym zarzutem Skarżącego jest zarzut naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 121 par. 1 ustawy ordynacja podatkowa (dalej o.p.) poprzez wprowadzenie Skarżącego w błąd przez pracownika urzędu skarbowego to jest poprzez udzielenie mu informacji niezgodnej z treścią ustawy regulującej opodatkowanie spadków i darowizn, czego konsekwencją było nie spełnienie przez Skarżącego warunku zawartego w decyzji z dnia [...] lutego 2008 roku (sygn akt [...]). Tak postawiony zarzut jest nieuzasadniony. Z akt podatkowych wynika, że w dniu 5 lutego 2008 roku Skarżący zapoznany został z dowodami postępowania podatkowego i w dniu tym wniósł o uwzględnienie oświadczenia z art. 16 gdyż posiadany lokal zbędzie na rzecz córki w ciągu pół roku (karta 5 akt podatkowych). Tego samego dnia Skarżący złożył oświadczenie w którym wskazał, że posiadane przez siebie prawo do lokalu w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego przekaże zstępnym lub do dyspozycji spółdzielni, jak również wskazał, że w ciągu roku od dnia złożenia zeznania podatkowego zamieszka i dokona zameldowania na pobyt stały w lokalu nabytym w drodze spadku. Co istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, z treści informacji podawanych przez Skarżącego w oświadczeniu z dnia 5 lutego 2008 roku, w szczególności z faktu wskazania przez Skarżącego aktualnego w dniu 5 lutego 2008 roku adresu zameldowania wynika, że Skarżący rozróżniał pojęcie lokalu, w którym zamieszkiwał od lokalu nabytego w drodze spadku. Skarżący zobowiązał się również w oświadczeniu z dnia 5 lutego 2008 roku do wprowadzenia się do mieszkania nabytego w drodze spadku oraz do zamieszkiwania w nim i nie zbywania go przez okres 5 lat. Skarżącemu doręczona została również w dniu 13 lutego 2008 roku decyzja, na mocy której organ podatkowy postanowił nie wliczać do podstawy opodatkowania w podatku od spadków i darowizn po zmarłej T. P. kwoty 368.280 złotych stanowiącej wartość 40,92 m2 powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego nr 14 położonego przy ul. K. [...]/[...] w W. pod warunkiem spełnienia wymogów z art. 16 u.p.s.d.. 10. Uwzględniając treść powołanych wyżej dokumentów nie jest możliwe uznanie za uzasadnione stanowiska Skarżącego, że został wprowadzony w błąd przez pracownika urzędu skarbowego, w wyniku czego nie zrozumiał jaki warunek musi być spełniony by mógł skorzystać z decyzji warunkowej. 11. Skarżący wskazywał wreszcie w skardze, że nie dochował miesięcznego terminu o którym mowa w art. 4a ustęp 1 powołanej ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie otwarcia spadku z przyczyn od siebie niezależnych, to jest z uwagi na brak akt jego sprawy w sekretariacie sądu powszechnego. W tym miejscu sąd wskazuje, że aczkolwiek rozpoznając sprawę nie jest związany zarzutami ani wnioskami Skarżącego, jednak orzekać może wyłącznie w granicach sprawy (art. 134 p.p.s.a.). Przedmiotem niniejszej sprawy jest sprawa dotycząca wygaśnięcia decyzji z warunkowej z dnia [...] lutego 2008 roku. Nie podlegają natomiast badaniu przez sąd w ramach niniejszej sprawy przyczyny dla których Skarżący nie skorzystał ze zwolnienia przewidzianego w art. 4 a ustęp 1 u.p..s.d. 13. Uwzględniając powyższe okoliczności sąd stwierdza, że organy podatkowe pierwszej a następnie drugiej instancji prawidłowo przyjęły, że w sprawie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 258 par, 1 pkt 3 o.p. uzasadniające stwierdzenie wygaśnięcia decyzji warunkowej z uwagi na nie zrealizowanie przez Skarżącego warunków zawartych w decyzji z dnia [...] lutego 2008 roku (sygn akt [...]) 14. W konsekwencji, Sąd nie stwierdzając by zaskarżona decyzja naruszała przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również nie stwierdzając naruszenia przepisów prawa materialnego, oraz nie stwierdzający wystąpienia okoliczności o których mowa w art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b i par. 1 pkt 2 i 3 p.p.s.a, w trybie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło