III SA/Wa 3590/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-12-30
Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca wykazała niezdolność do poniesienia kosztów sądowych w stopniu uzasadniającym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od tych kosztów?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał w sposób jednoznaczny swojej niezdolności do poniesienia kosztów sądowych. Pomimo deklaracji o braku dochodów i trudnej sytuacji finansowej, nie przedłożył wszystkich wymaganych dokumentów, takich jak wyciągi z rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące, ani nie wykazał, że nie jest w stanie uiścić choćby części wymaganych kosztów. Co więcej, fakt uiszczenia znacznej kwoty na rzecz pełnomocnika podważa twierdzenia o całkowitej niezdolności do ponoszenia kosztów.Stan faktyczny
Skarżący M. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Wskazał na brak pracy, wspólne gospodarstwo domowe z niepracującą żoną i trójką dzieci, brak nieruchomości i zasobów finansowych, a także miesięczny dochód netto wynoszący "0". W odpowiedzi na wezwanie sądu, skarżący poinformował o pracy dorywczej i dochodzie do 3 tys. zł miesięcznie, a także o uiszczeniu znacznej kwoty na rzecz pełnomocnika. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy z powodu niewykazania niezdolności do poniesienia kosztów.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania Skarżącemu prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 30/12/2016 r po rozpoznaniu wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] /09/2016 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do czerwca 2014 r. p o s t a n a w i a odmówić przyznania Skarżącemu prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie
1) Skarżący M. K. , w zwrócił się na formularzu PPF z 31/10//2016 r, o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, ze: - nie jest w stanie ponieść kosztów wpisu od skargi; - prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z niepracującą żoną i trójką dzieci; - nie posiada pracy, ani źródła utrzymania; - nie posiada nieruchomości ani wartościowych ruchomości tudzież zasobów finansowych; - miesięczny dochód netto gospodarstwa domowego wynosi "0"; - ogólne koszty utrzymania (żywność, media, szkoła) to 3 tys. zł miesięcznie.
2) W piśmie z 19/12/2016 r., w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z 12/12/2016 r. o wskazanie wysokości osiągniętych dochodów, przedłożenie wyciągów z rachunków bankowych, kserokopii zeznań podatkowych, zestawienia dochodów i wydatków, kalkulacji kosztów życia, i in. – Skarżący poinformował o tym, że jedynym źródłem dochodu była działalność gospodarcza, zakończona 8/7/2016 r. Obecnie Skarżący pracuje dorywczo na budowach i uzyskuje z tego tytułu do 3 tys. zł miesięcznie (k. 110 akt sądowych). Jest jedynym żywicielem rodziny. Posiada umowę najmu mieszkania lokatorskiego. Na rzecz pełnomocnika zapłacił w sierpniu 2016 r. w sumie 30750 zł (k. 134 akt sądowych) i nie jest w stanie partycypować w kosztach postepowania sądowego (oświadczenie, k 136 akt sadowych). Przekazał listę wierzytelności, wyciąg z rachunku bankowego, PIT-36L za 2015 r., bilans z 8/7/2015 r. i in.
3) Referendarz sądowy wskazuje, że strona skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako: "p.p.s.a."), prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika: może być przyznane, jeśli strona wykaże niezdolność do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W zakresie częściowym prawo pomocy może być przyznane - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
4) Spór w sprawie dotyczy domniemanego korzystania przez Skarżącego w procesie rozliczeń podatku VAT z faktur, które stwierdzają czynności niedokonane przez podmioty widniejące na fakturach. Wymagalne obecnie w sprawie koszty sądowe wynoszą ok. 7444zł. Od uiszczenia tej kwoty zależy rozpoznanie sprawy przez Sąd, przy czym sposób rozpoznania sprawy nie zależy od wkładu pracy pełnomocnika (z którego Skarżący korzysta), co wynika ze sposobu pracy Sądu uregulowanego w art. 133 i art. 134 p.p.s.a.
5) W ocenie referendarza sądowego, strona skarżąca, nie wykazała w treści formularza PPF, ani w treści nadesłanych dokumentów, że należy jej przyznać prawo pomocy, ani tym bardziej, że nie jest w stanie ponieść wymagalnych kosztów sądowych w sprawie. W szczególności dopuszczalny logicznie byłby pogląd, że z kwoty uzyskiwanego comiesięcznie, zadeklarowanego dochodu gospodarstwa domowego – niezadeklarowanego jednak wprost w rubryce 10 formularza PPF - jest ona w stanie uiścić choćby cześć wpisu od skargi. Jednakże pogląd o nienajlepszej sytuacji strony może być racjonalnym następstwem wykazanych lub uprawdopodobnionych okoliczności, natomiast Skarżący, wbrew deklaracjom, działań w tym kierunku nie podjął. Nie ma bowiem w aktach sprawy ani jednoznacznego oznaczenia wszystkich źródeł utrzymania za ostatnie trzy miesiące (źródło, data, wysokość – pkt 5 wezwania), ani wyciągów z rachunków bankowych, którym posługuje się Skarżący i jego żona za ostatnie trzy miesiące, ani wykazania innych szczególnych okoliczności skutkujących przyznaniem prawa pomocy (pkt 3 i 6 wezwania z 12/12/2016 r.). O korzystaniu z innych rachunków bankowych urzędnik sądowy wnioskuje z faktu uiszczenia wynagrodzenia pełnomocnikowi za pośrednictwem tych rachunków (k. 134 i k. 135 akt sądowych), i to w wysokości ponad czterokrotności wymaganego wpisu od skargi! Nie bez znaczenia dla oceny wniosku jest fakt, że udział pełnomocnika na etapie postępowania przed Sądem I instancji nie jest obowiązkowy i nie będzie skutkował innym zakresem, niż w przypadku działania Sądu z urzędu, o czym wyżej. Wobec uwag poczynionych powyżej bez znaczenia jest fakt, że spór podatkowy przed Sądem jest następstwem (kosztem) sposobu prowadzenia przez Skarżącego działalności gospodarczej, w ramach której uzyskał ponad 2 mln przychodu (PIT-36L): z orzecznictwa sadowego wynika obowiązek gromadzenia rezerw na koszty sporów sądowych.
7) Mając na uwadze powyższe referendarz sądowy, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 3, art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., uznał, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło