III SA/Wa 3596/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi Skarżący – A. W. na urzędowym formularzu PPF wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że obecnie nie osiąga żadnych dochodów, nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, ani nie jest zatrudniony na żadną z umów o pracę. Wyjaśnił, że nie może podjąć pracy, bowiem w ciągu dnia zajmuje się małoletnią córką, w czasie, gdy jej matka pracuje. Okres sprawowania opieki na dzieckiem planowany jest na okres jeszcze około dwóch lat, tj. do momentu, kiedy dziecko pójdzie do szkoły i się tam zaaklimatyzuje. Z oświadczeń Skarżącego wynika, że nie prowadzi on z nikim wspólnego gospodarstwa domowego, nie posiada żadnego majątku, ani oszczędności. Z uwagi na fakt, że oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych Skarżącego został on wezwany do nadesłania dodatkowych dokumentów i oświadczeń. W odpowiedzi pełnomocnik Skarżącego przesłał zeznanie podatkowe PIT-28 za 2013 r. oraz wyjaśnił, że Skarżący nie prowadzi z innymi osobami wspólnego gospodarstwa domowego. Skarżący jest kawalerem i nie rejestrował się w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna, nie ubiegał się tez o żadne świadczenia. Skarżący żyje bardzo skromnie, a jego źródłem utrzymania jest pomoc rodziców, z którymi zamieszkuje. Pełnomocnik wyjaśnił, że Skarżący nie może podjąć pracy gdyż zajmuje się swoją małoletnią córką w czasie gdy jej matka jest w pracy. Ponadto pełnomocnik Skarżącego wskazał, że Skarżący nie posiada żadnych oszczędności, gdyż dochód z prowadzonej działalności był niewielki. Skarżący nie jest w stanie wykazać kosztów miesięcznego utrzymania gdyż są one pokrywane przez rodziców. Profesjonalni pełnomocnicy są natomiast opłacani przez rodziców Skarżącego. Skarżący przedłożył również postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2014 r. sygn. III SA/Wa 2374/14, którym zostało Skarżącemu przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270, ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (jak w niniejszej sprawie) obejmuje w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. osoba fizyczna może domagać się przyznania pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, iż na takiej osobie ciąży obowiązek udowodnienia, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi – komentarz, wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, str. 319). Wykładnia systemowa prowadzi ponadto do wniosku, że osoba fizyczna powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe (zob. J.P. Tarno, Prawo..., str. 320). Stosownie do art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, stanowiące przerzucenie kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. Jak się podkreśla w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04, nie publ.) ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie skarżącej. Na obecnym etapie postępowania jedynym kosztem sądowym jest koszt wpisu od skargi w wysokości 2.000 zł. Okoliczności przedstawione przez Skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również wynikające z nadesłanych dokumentów pozwalają uznać, że sytuacja Skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od wpisu od skargi. W sprawie należało wziąć również pod uwagę, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 6 listopada 2014 r. sygn. III SA/Wa 2374/14 przyznał Skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi. Wskazać trzeba, że Skarżący nie osiąga żadnych dochodów, nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, ani nie jest zatrudniony na żadną z umów o pracę. Skarżący nie posiada żadnego majątku, ani oszczędności. Utrzymuje się dzięki niewielkiej pomocy udzielanej przez rodziców. Skarżący zamieszkuje jeden pokój w domu, który jest własnością jego ojca. Koszty utrzymania domu, takie jak prąd i ogrzewanie ponosi ojciec Skarżącego. W ocenie referendarza sądowego poniesienie przez Skarżącego wydatku rzędu 2.000 zł będzie stanowiło uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Zasadnym było zatem przyznanie Skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi. Jednocześnie wskazać należy, że na obecnym etapie postępowania kwota wpisu sądowego jest jedynym kosztem, do którego uiszczenia Skarżący był zobowiązany. Przyszłe ewentualne koszty postępowania mogą być przedmiotem rozpoznania kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zauważyć bowiem należy, że sytuacja materialna Skarżącego do tego czasu może ulec poprawie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie przepisów art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.