III SA/Wa 3596/14

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżący – A. W. na urzędowym formularzu PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy, nie zakreślając jednak (w rubryce 4) zakresu swojego żądania. Jednakże z uzasadnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i w takim też zakresie wniosek o przyznanie prawa pomocy został rozpoznany. W uzasadnieniu wniosku Skarżący wskazał również, że obecnie nie osiąga żadnych dochodów, nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, ani nie jest zatrudniony na żadną z umów o pracę. Podstawowe potrzeby życiowe zaspokaja dzięki niewielkiej pomocy finansowej rodziców. Ponadto z załączonego do urzędowego formularza PPF pisma z 1 marca 2016 r. wynika, że Skarżący nie może podjąć pracy, bowiem zajmuje się małoletnią córką. Z oświadczeń Skarżącego wynika, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, oraz że nie posiada żadnego majątku, ani oszczędności. Z uwagi na fakt, że oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych Skarżącego został on wezwany do nadesłania dodatkowych dokumentów i oświadczeń. W odpowiedzi pełnomocnik Skarżącego przesłał zeznanie podatkowe PIT-28 za 2014 r. oraz wyjaśnił, że Skarżący zajmuje niewielki pokój w domu należącym do jego ojca, za który nie ponosi opłat. Pełnomocnik Skarżącego wskazał również, że w sprawach o sygn. akt III SA/Wa 2374/14, III SA/Wa 3596/14, V SA/Wa 3397/14 oraz III SA/Wa 3352/15 zostało Skarżącemu przyznane prawo pomocy. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270, ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (jak w niniejszej sprawie) obejmuje w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. osoba fizyczna może domagać się przyznania pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, iż na takiej osobie ciąży obowiązek udowodnienia, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi – komentarz, wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, str. 319). Wykładnia systemowa prowadzi ponadto do wniosku, że osoba fizyczna powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe (zob. J.P. Tarno, Prawo..., str. 320). Stosownie do art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, stanowiące przerzucenie kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. Jak się podkreśla w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04, nie publ.) ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie skarżącej. Na obecnym etapie postępowania jedynym kosztem sądowym jest koszt wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 1.000 zł. Okoliczności przedstawione przez Skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również wynikające z nadesłanych dokumentów pozwalają uznać, że sytuacja Skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. W sprawie należało wziąć również pod uwagę, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał Skarżącemu prawo pomocy- ostatnio w sprawie III SA/Wa 3352/15 w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazać trzeba, że Skarżący nie osiąga żadnych dochodów, nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, ani nie jest zatrudniony na żadną z umów o pracę. Skarżący nie posiada żadnego majątku, ani oszczędności. Utrzymuje się dzięki niewielkiej pomocy udzielanej przez rodziców. Skarżący zamieszkuje jeden pokój w domu, który jest własnością jego ojca. Koszty utrzymania domu, takie jak prąd i ogrzewanie ponosi ojciec Skarżącego. Ponadto Skarżący opiekuje się małoletnią córką. W ocenie starszego referendarza sądowego poniesienie przez Skarżącego wydatku rzędu 1.000 zł będzie stanowiło uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Ponadto jak wskazuje analiza akt sprawy sytuacja Skarżącego od czasu rozpoznania poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie uległa poprawie (postanowieniem z 23 marca 2015 r. sygn. akt III SA/Wa 3596/14 referendarz sądowy przyznał Skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi). Zasadnym było zatem przyznanie Skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze, na podstawie przepisów art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.