III SA/Wa 3607/17
WyrokWSA w Warszawie2018-05-22
Skład orzekający: Marta Waksmundzka-Karasińska, Sylwester Golec, Honorata Łopianowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny i organ odwoławczy prawidłowo uznały zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku w zakresie odsetek za zwłokę za nieuzasadnione, mimo że wierzyciel przyznał, iż odsetki za okres zawieszenia postępowania podatkowego powinny zostać zwrócone?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny i organ odwoławczy nie uzasadniły prawidłowo stanowiska o niezasadności zarzutu dotyczącego nieistnienia obowiązku w zakresie odsetek za zwłokę, mimo przyznania przez wierzyciela, że odsetki za okres zawieszenia postępowania podatkowego powinny zostać zwrócone. Brak wystarczającego uzasadnienia w tej kwestii stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Zarzuty dotyczące braku doręczenia decyzji i postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, a także dotyczące niespełnienia wymogów formalnych tytułu wykonawczego, zostały prawidłowo uznane za niezasadne.Stan faktyczny
Spółka O. S.A. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., które utrzymało w mocy postanowienie organu egzekucyjnego odrzucające zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Spółka podnosiła m.in. zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku w zakresie odsetek za zwłokę z uwagi na ich zawyżenie, braku wymagalności obowiązku z powodu niedoręczenia decyzji podatkowej i postanowienia o nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności, a także niedopuszczalności egzekucji. Organy egzekucyjne i odwoławcze uznały zarzuty za niezasadne, opierając się m.in. na stanowisku wierzyciela i uznając, że opóźnienie w wydaniu decyzji nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Sędziowie sędzia WSA Sylwester Golec, sędzia WSA Honorata Łopianowska (sprawozdawca), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 maja 2018 r. sprawy ze skargi O. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz O. S.A. z siedzibą w W. kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. [dalej "Naczelnik", "NUS" albo "Organ egzekucyjny"] prowadził postępowanie egzekucyjne wobec O. S.A. ["Spółka", "Skarżąca", "Zobowiązana"] na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. wystawionego przez Burmistrza Miasta G. ["Wierzyciel"], którym wierzyciel objął należności z tytułu podatku od nieruchomości za okres od lutego do grudnia 2009 r. w łącznej kwocie 80.345,00 zł należności głównej.
Celem wyegzekwowania przedmiotowych należności organ egzekucyjny na podstawie zawiadomienia z dnia [...] grudnia 2014 r. o numerze [...] dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...]S.A.
2. Pismem z dnia 12 grudnia 2014 r. Skarżąca wniosła zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, pkt 2, pkt 8 i pkt 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji [Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm., dalej "upea" lub "ustawa"]. W uzasadnieniu Spółka stwierdziła, że przedmiotowa egzekucja została podjęta w zakresie nieistniejącego obowiązku co do odsetek, których wielkość została zawyżona z uwagi na nieuwzględnienie przerw w ich naliczaniu. Podniesiono również, że decyzja Wierzyciela jest niewykonalna, gdyż nie nadano jej rygoru natychmiastowej wykonalności.
Odnośnie zarzutu na podstawie art. 33 § 1 pkt 10 ustawy Zobowiązana uznała, że błędne określenie wysokości odsetek oraz błędne oznaczenie, że egzekwowany obowiązek jest wymagalny, powoduje, że wymóg określony w tym przepisie nie został zrealizowany.
3. Wierzyciel postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r. zajął stanowisko w sprawie zarzutów Skarżącej stwierdzając ich niezasadność.
4. W dniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N., postanowieniem z [...] czerwca 2017 r., nr [...], postanowiło utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
5. [...] Urzędu Skarbowego w W. postanowieniem z [...] maja 2017 r. uznał zarzuty złożone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, 2, 6 i 10 upea za nieuzasadnione.
6. Na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła zażalenie. Spółka podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w zarzutach. Jednocześnie wskazała, że w stanie prawnym od dnia 15 sierpnia 2015 r. stanowisko Wierzyciela nie może być uznane za wiążące Organ egzekucyjny.
7. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. [dalej też "Dyrektor", "DIAS" albo "Organ odwoławczy"] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. utrzymał w mocy postanowienie Organu egzekucyjnego.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy stwierdził, że NUS słusznie postanowił uznać zarzuty Spółki zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 i 2 upea dotyczące nieistnienia obowiązku oraz braku wymagalności obowiązku za nieuzasadnione. Organ egzekucyjny nie był uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w ten sposób stanowiska wierzyciela.
DIAS, odnosząc się do zgłoszonego zarzutu nieistnienia oraz braku wymagalności obowiązku [art. 33 § 1 pkt 1 i 2 upea] w zakresie nie doręczenia Spółce decyzji która stanowiła podstawę egzekucji oraz postanowienia o nadaniu tejże decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, wyjaśnia, iż przedmiotowa decyzja została doręczona Skarżącej oraz pełnomocnikowi odpowiednio w dniach 2 października 2014 r. i 3 października 2017 r., natomiast postanowienie o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności zostało doręczone Skarżącej i pełnomocnikowi Skarżącej w dniu 2 grudnia 2014 r.
Odnosząc się do zarzutu zawyżenia wysokości odsetek za zwłokę, o których mowa w art. 54 § 1 pkt 7 ustawy Ordynacja podatkowa zgodnie z którym nie nalicza sic odsetek za zwłokę od dnia wszczęcia postępowania podatkowego do dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, należy, iż zgodnie z art. 54 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, przepisu z art. 54 § 1 pkt 7 nie stosuje się. jeżeli do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczyniła się strona lub jej przedstawiciel lub opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych od organu.
W opinii Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., z uwagi na to, iż w przedmiotowej sprawie, z analizy podanych przez organ podatkowych przyczyn wynika, iż opóźnienie w wydaniu decyzji podatkowej powstało z przyczyn niezależnych od organu.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. podzielił więc stanowisko organu egzekucyjnego, iż zarzuty Spółki zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 2 upea są nieuzasadnione.
Jednocześnie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. nie podzielił zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej w związku z niedoręczeniem Spółce decyzji podatkowej oraz postanowienia o nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności. Należy podkreślić, że podstawy wniesienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne, określone w art. 33 upea, są w stosunku do siebie niekonkurencyjne, tzn. nie mogą być stosowane zamiennie, ponieważ każdy z nich ma na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości toczącego się postępowania egzekucyjnego. W związku z tym nie można kwestionować skutków prawnych wywieranych przez decyzję będącą podstawą prowadzenia egzekucji w drodze zarzutu niedopuszczalności egzekucji [art. 33 § 1 pkt 6 upea]. Niedoręczenie decyzji oraz postanowienia o nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności, nie może więc być utożsamiane z niedopuszczalnością egzekucji administracyjnej.
Skarżąca nie wskazała jakichkolwiek okoliczności uzasadniających stwierdzenie niedopuszczalności toczącej się egzekucji, podnosząc wyłącznie niedoręczenie decyzji podatkowej oraz postanowienia o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, co stanowiło podstawę zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 2 ustawy egzekucyjnej, uznane przez wierzyciela za bezzasadne.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. wskazał, że na gruncie niniejszej sprawy postępowanie egzekucyjne prowadzone jest w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. wystawiony przez Burmistrza Miasta G., a obejmujący zaległości w podatku od nieruchomości za 2009 rok. Obowiązek ten podlegał więc egzekucji administracyjnej na podstawie art. 2 § 1 pkt 1 upea Ponadto Skarżąca podlega orzecznictwu polskich organów administracji publicznej. Wobec powyższego przedmiotową egzekucję administracyjną uznać należy za dopuszczalną.
Ustosunkowując się do zarzutu określonego w art. 33 § 1 pkt 10 upea, tj. niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 upea, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. wskazał, iż w zarzucie tym mogą być kwestionowane jedynie wymogi formalne, jakim musi odpowiadać tytuł wykonawczy.
W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., tytuły wykonawcze nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. wystawiony przez Burmistrza Miasta G., spełnia wszelkie wymogi formalne zawarte w art. 27 upea.
Odnosząc się do opinii pełnomocnika w sprawie "przeniesienia ciężaru" orzekania o merytorycznej ocenie zarzutów egzekucyjnych z wierzyciela na organ egzekucyjny w świetle zmiany przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jak i związania organu egzekucyjnego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 stycznia 2015r., sygn. akt I SA/Po 2220/15, DIAS zauważył, że zgodnie z art. 29 § 1 upea, organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
8. W skardze wniesionej do Sądu Skarżąca zarzuciła Dyrektorowi naruszenie art. 34 § 1 w związku z art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy poprzez przyjęcie, że w zakresie zarzutu podniesionego na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 2 jest on związany stanowiskiem wierzyciela wyrażonym w postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia [...] maja 2017 r. W ocenie Spółki Organ odwoławczy nie uwzględnił, że w stanie prawnym obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r. stanowisko wierzyciela nie może być uznane za wiążące organ egzekucyjny, co też powoduje, że powołanie się na powyższe postanowienie nie stanowi wystarczającego uzasadnienia dla odstąpienia przez ten organ od samodzielnej oceny zarzutów wobec egzekucji oraz dla "automatycznego" powielenia stanowiska wierzyciela.
Zdaniem Skarżącej, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. nie uwzględnił także, że z dniem [...] sierpnia 2015 r. postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela zostały wyłączone z kognicji sądów administracyjnych, co wynika z nowego brzmienia artykułu 3 § 2 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Pozostające obecnie poza kontrolą sądową postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela nie może zatem wiązać organu egzekucyjnego, gdyż w tym zakresie oznaczałoby to pozbawienie zobowiązanego prawa do sądu. Zatem kwestie, w których zakresie organ egzekucyjny był przed 15 sierpnia 2015 r. związany stanowiskiem wierzyciela, wymagają obecnie merytorycznej oceny ze strony organu egzekucyjnego, co potwierdzają liczne orzeczenia sądów administracyjnych. Skoro zatem w niniejszej sprawie znajdował zastosowanie nowy stan prawny, to przy rozpatrywaniu zarzutu podniesionego na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy ani Naczelnik, ani Dyrektor nie mogli ograniczyć się do powołania się na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z [...] maja 2017 r., ale powinny rozpatrzyć te zarzuty samodzielnie, czego zaniechano i co stanowiło naruszenie art. 124 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Skarżąca podniosła również, że zasadne pozostają zarzuty egzekwowania obowiązku nieistniejącego, braku wymagalności oraz niedopuszczalności egzekucji, gdyż decyzja, która stanowiła podstawę egzekucji, jak też postanowienie o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, nie zostały doręczone, gdyż zaniechano jedynego skutecznego sposobu doręczenia w tej sprawie, tj. trybu określonego wart. 152a Ordynacji podatkowej, co z kolei - wbrew stanowisku organu egzekucyjnego i organu nadzoru nad organem egzekucyjnym, zaś wcześniej Wierzyciela - czyniło zasadnym zarzuty podniesione na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, pkt 2 oraz pkt 6 upea.
Ponadto wbrew sentencji zaskarżonego postanowienia, zasadny był również zarzut nieistnienia obowiązku w zakresie odsetek za zwłokę, gdyż w przedmiotowej sprawie wystąpiły okresy, o których mowa w art. 54 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej, gdyż:
postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego zostało wydane w dniu [...] września 2013 r.;
decyzja organu I instancji została wydana w dniu [...] września 2014 r., a więc po upływie 3 miesięcy, licząc od dnia wszczęcia postępowania).
9. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje:
1. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.] sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym kończących postępowanie lub podlegających zaskarżeniu zażaleniem postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym lub egzekucyjnym, z prawem procesowym i materialnym, obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "Ppsa"], sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną [z zastrzeżeniem nieistotnym dla sprawy].
Kontroli Sądu poddane zostało postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2017 r. w przedmiocie utrzymania w mocy postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Warszawie z [...] maja 2017 r.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
2. Lektura akt postępowania wskazuje, że zasadny okazał się – po części – zarzut nakierowany na wykazanie braku istnienia obowiązku Skarżącej w zakresie odsetek, które organ określił w tytule wykonawczym na kwotę 50 153 zł.
Organ w tej mierze konsekwentnie podtrzymywał stanowisko wierzyciela, co do zasadności objęcia postępowaniem egzekucyjnym odsetek. W odniesieniu do podtrzymywanych w tej mierze zarzutów, organ w zaskarżonym postanowieniu [jego str. 9] wyartykułował stanowisko mające przemawiać za niezasadnością zarzutów, zgodnie z którym "odnosząc się do zawyżenia odsetek za zwłokę, o których mowa w art. 54 § 1 pkt 7 ustawy Ordynacja podatkowa zgodnie z którym nie nalicza się odsetek za zwłokę od dnia wszczęcia postępowania podatkowego do dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, należy, iż zgodnie z art. 54 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, przepisu art. 54 § 1 pkt 7 nie stosuje się, jeżeli do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczyniła się strona lub jej przedstawiciel lub opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych od organu." Następnie organ skonstatował, że "w przedmiotowej sprawie, z analizy podanych przez organ podatkowych przyczyn wynika, iż opóźnienie w wydaniu decyzji podatkowej nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu".
Sąd zwraca uwagę, że w treści tytułu wykonawczego wystawionego 27 listopada 2014 r. [akta post. adm., k. 3] oraz zawiadomieniu o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego [k. 4] wskazano wysokość należności pieniężnej 80 345 zł oraz kwotę odsetek 50 153 zł, podając zarazem, że odsetki nalicza się od 16 lutego 2009 r. oraz że należność pieniężna może być dochodzona do 31 grudnia 2014 r. [poz. E.1 tytułu wykonawczego].
Następnie, wobec zarzutów złożonych przez Skarżącą w dniu 12 grudnia 2014 r. ustosunkował się wierzyciel – Burmistrz Gminy G. postanowieniem z [...] lutego 2015 r. [akta post. adm., k. 21-22] – wskazując w nim, że postępowanie w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za lata 2009 – 2010 zostało zawieszone z uwagi na prowadzone przez Dyrektora Urzędu Kontroli skarbowej postępowanie kontrolne, a następnie odwieszone; potem ze względu na skomplikowany charakter sprawy wyrażający się koniecznością przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego – zbadanie płyty CD nadesłanej przez Skarżącą przedłużono termin wydania decyzji do 31 sierpnia 2014 r. a następnie – z uwagi na pismo skarżącej o przedłużenie terminu do przedstawienia stosowanych informacji – do dnia 31 września 2014 r. a [...] września 2014 r. wydano decyzję określającą podatek od nieruchomości za 2009 r. i 2010 r. Wierzyciel w swoim stanowisku podkreślił, że w okresie zawieszenia postępowania podatkowego zgodnie z art. 54 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej nie nalicza się odsetek za zwłokę, konstatując, że "Zatem za ww. okres odsetki od zaległości podatkowej zostaną podatnikowi zwrócone".
Mimo tego stanowiska wierzyciela, potwierdzającego, że odsetki zostały naliczone niewłaściwie – skoro mają one być zwrócone – organy właściwe w sprawie egzekucji i rozpatrzenia złożonych wobec niej zarzutów uznały złożone zarzuty za nieuzasadnione, skupiając się na poruszanych w zarzutach pozostałych kwestiach, takich jak doręczenie decyzji oraz postanowienia nadającego jej rygor natychmiastowej wykonalności, wpływ uchylenia tej decyzji wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 21 maja 2015 r. wydanym w sprawie I SA/Kr 533/15 [postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z [...] maja 2017 r., w spr. [...] – akta post. adm., k. 32-35, postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z [...] sierpnia 2017 r. – k. 50-55], poprawności treści tytułu wykonawczego a także ewentualnej przewlekłości postępowania mającej wpływ na wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania [postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z [...] maja 2017 r. – k. 36-40].
Zasadny jest zatem wniosek, że w zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku w części odsetkowej organ w zaskarżonym postanowieniu nie uzasadnił stanowiska, dlaczego uznaje, że "z analizy podanych przez organ podatkowych przyczyn wynika, iż opóźnienie w wydaniu decyzji podatkowej nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu", skoro wierzyciel w swoim stanowisku przyznał, nie wskazując przy tym wysokości, części odsetek, której dotyczy to stwierdzenie, że za okres zawieszenia postępowania odsetki od zaległości podatkowej zostaną podatnikowi zwrócone.
Powód takiej oceny nie został też wyeksponowany w zaskarżonym postanowieniu, a wcześniej – w postanowieniu Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z [...] maja 2017 r. Podstaw do takiej, samodzielnej oceny nie dostarcza także lektura akt postępowania, które – poza cytowaną wzmianką z postanowienia wyrażającego stanowisko wierzyciela a także wskazaniem kwoty odsetek w tytule wykonawczym oraz zawiadomieniu o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego nie zawierają żadnych informacji pozwalających na ocenę zasadności stanowiska organów. Natomiast wzmianka, że postępowanie było w określonym czasie zawieszone i że w związku z tym odsetki za ten okres zostaną podatnikowi zwrócone przemawia za stanowiskiem, że odsetki za zwłokę zostały nieprawidłowo naliczone i tak też wyegzekwowane [pismo Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z [...] grudnia 2014 r. – akta post. adm., k. 7]. Z pisma Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z [...] grudnia 2014 r. wynika bowiem, że organ wyegzekwował w dniu 11 grudnia 2014 r. kwotę rozliczoną następująco: 80 345 zł na należność główną, 50 399,54 zł na odsetki, 7 838,30 zł na koszty egzekucyjne; ponadto w rozliczeniu wskazano pozycję "zwrot" na kwotę 3 599,09 zł. Także z tego rozliczenia nie wynika, że wynikająca z tytułu wykonawczego kwota odsetek mająca podlegać – zdaniem wierzyciela, wyrażonym w postanowieniu z [...] lutego 2015 r. – zwrotowi została poprawnie w tytule wykonawczym wskazana.
Z uwagi zatem na utrzymanie w mocy przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z [...] maja 2017 r. przy braku uzasadnienia tej kwestii, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie.
Rzeczą organu, przy ponownym rozpatrzeniu zażalenia Skarżącej z 28 czerwca 2017 r., będzie ocena zarzutu wyartykułowanego w piśmie Skarżącej z 12 grudnia 2014 r., a następnie podtrzymywanego w ciągu dalszych składanych środków zaskarżenia dotyczącego podjęcia egzekucji w zakresie nieistniejącego obowiązku – w zakresie odsetek, których wielkość została zawyżona [pkt 1 zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej – akta post. adm., k. 17].
3. Odnosząc się innych zarzutów Spółki wyjaśnić należy, że słusznie za niedopuszczalny został uznany zarzut z art. 33 § 1 pkt 1 i 2 ustawy.
4. Skarżąca w skardze a wcześniej w zażaleniu na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z [...] maja 2017 r. poświęciła wiele uwagi niedoręczeniu decyzji oraz postanowienia w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, wyrażając zapatrywanie, zgodnie z którym zaniechano jedynego skutecznego sposobu doręczenia w tej sprawie tj. doręczenia z zastosowaniem trybu wynikającego z art. 152a Ordynacji podatkowej.
Z art. 29 § 1 upea wynika, że organ egzekucyjny nie bada ani merytorycznej trafności [zasadności] decyzji wymiarowej, ani też wymagalności zobowiązania podatkowego w niej określonego. Ta ostatnia przesłanka wiąże się natomiast m.in. z kwestią prawidłowego doręczenia decyzji. Niewątpliwie bowiem dopiero z datą doręczenia decyzji zaczyna ona wywierać skutki prawne względem strony postępowania [por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 kwietnia 2006 r., II FSK 701/05].
W tym stanie rzeczy, analizowanie prawidłowości doręczenia decyzji podatkowej, stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego, oznacza w konsekwencji badanie tego, czy weszła ona skutecznie do obrotu prawnego, a tym samym, czy zobowiązanie w kwocie nią określonej stało się wymagalne. Badanie zatem tej okoliczności w ramach zarzutu opartego na twierdzeniu o "nieistnieniu obowiązku" stanowiłoby więc w istocie kontrolę "wymagalności obowiązku" objętego tytułem wykonawczym. Tego zabrania jednakże art. 29 § 1 upea.
Sąd orzekający podziela stanowisko wyrażane w orzecznictwie, że zestawienie art. 29 § 1 in fine z art. 33 § pkt 1 upea prowadzi do wniosku, że zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wskazujący na nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym, dotyczyć może wyłącznie sytuacji, kiedy owo nieistnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, które nastąpiły po wydaniu tego tytułu.
Sąd zauważa, że należałoby rozważyć możliwość dopuszczenia do stwierdzenia przez wierzyciela oraz organ egzekucyjny braku doręczenia decyzji, jeśli w czasie orzekania w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, w innym postępowaniu nastąpiłoby już ostateczne lub prawomocne stwierdzenie niedoręczenia decyzji wymiarowej. Wówczas organ egzekucyjny byłby związany stanem wynikającym z innego rozstrzygnięcia. W tej wyjątkowej sytuacji prawnej można byłoby przyjąć, że prawidłowość doręczenia decyzji wymiarowej, a co za tym idzie istnienie lub wymagalność obowiązku, mogą być przedmiotem weryfikacji organów i ewentualnie sądu administracyjnego, w postępowaniu wszczętym zarzutami w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Konkludując, wobec niedopuszczalności badania kwestii prawidłowości doręczenia decyzji stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego, nie było możliwe uznanie egzekwowanego obowiązku za nieistniejący czy niewymagalny. Zarzuty wniesione na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 2 upea trafnie zostały zatem uznane za niezasadne.
Sąd zwraca też uwagę, że dokonane w tej mierze ustalenia nakazują uznać zarzut za bezpodstawny. Organ odwoławczy na str. 7 zaskarżonego postanowienia trafnie wyeksponował powody takiej oceny, zaś wcześniej powołał się na nie wierzyciel Burmistrz Miasta G. w postanowieniu z [...] lutego 2015 r. oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. w postanowieniu z [...] maja 2017 r. Z tych ustaleń wynika, czego Skarżąca nie kwestionuje, że decyzja określająca zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2009 r. i 2010 r. została Skarżącej [jej pełnomocnikowi] doręczona; zostało już także rozpatrzone odwołanie od tej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. [decyzja z [...] grudnia 2014 r.] a także skarga od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N.[wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 21 maja 2015 r., w sprawie I SA/Kr 533/15]. Także postanowienie w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności zostało doręczone pełnomocnikowi.
Skarżąca natomiast zasadności stawianych zarzutów upatruje w fakcie niewyczerpania do doręczenia formy elektronicznej, przewidzianej w art. 152a Ordynacji podatkowej, uznając że wywołuje ono skutek w postaci braku doręczenia. Bezspornym jest przy tym, że doręczenie miało miejsce, tyle, że w formie "konwencjonalnej" a nie na adres elektronicznym.
Powyższe czyni niezasadnym zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 1, pkt 2 oraz 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
5. Skarżąca podniosła również – nawiązujący do art. 33 § 1 pkt 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – zarzut powoływania się przez organy egzekucyjne jako na wiążące stanowisko wierzyciela a także postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z [...] maja 2017 r.
Odnosząc się do tej części zarzutów należy wyjaśnić, że data 15 sierpnia 2015 r. nie dokonała zmian w zakresie związania organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela. Od tej daty natomiast zmieniła się kognicja wojewódzkich sądów administracyjnych. Obecnie sądy te nie są uprawnione do rozpoznawania odrębnych skarg na postanowienia wierzycieli, ale nie oznacza to pozbawienia zobowiązanych ochrony sądowej. Kontrola tych postanowień odbywa się w ramach – jak ujęły to Sądy w wyrokach przywołanych w skardze – "sprawy głównej". Wówczas, w ramach art. 135 Ppsa, sądy wojewódzkie właściwe dla skarg na postanowienia wydane przez organy egzekucyjne oceniają także legalność postanowień wydanych przez wierzycieli.
Zatem, rację w sporze dotyczącym związania organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w sprawie zarzutów należy przyznać organowi egzekucyjnemu i organowi nadzoru. Przede wszystkim wskazać należy, że nadal obowiązuje art. 34 § 1 upea, zgodnie z którym w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 upea, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Organ egzekucyjny nie mógł zatem dokonać merytorycznej oceny zasadności zarzutów wniesionych na powyższych podstawach.
Wyłączenie spod kognicji sądów administracyjnych postanowień wierzyciela w sprawie zarzutów nie oznacza więc, że zobowiązany został pozbawiony prawa do sądu w tego rodzaju sprawach. Wskazać należy, że zobowiązany nadal może wnieść skargę na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zarzutów i w ramach takiej skargi może kwestionować prawidłowość stanowiska wierzyciela, które dla organu egzekucyjnego stanowi rozstrzygnięcie kwestii wstępnej.
Z kolei Sąd rozpoznając skargę na postanowienie w sprawie zarzutów jest uprawniony do dokonania kontroli prawidłowości stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów wniesionych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 2 upea
6. W kwestii zarzutu dotyczącego niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów wynikających z art. 27, przypomnieć należy, że tytuł wykonawczy zawiera wszystkie konieczne elementy, czego właściwie Spółka nie kwestionuje. Okoliczność, czy elementy te są określone prawidłowo, nie może być natomiast rozstrzygana w ramach zarzutu z art. 33 § 1 pkt 10 ustawy. Przepis ten wymaga jedynie istnienia tych elementów, nie stanowiąc o ich merytorycznej poprawności. Natomiast Skarżąca niewypełnienie wymogów dotyczących zawartości i zakresu informacyjnego tytułu wykonawczego, zarzut ten wiąże z błędnym określeniem wymagalności odsetek oraz ich wysokości.
7. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Sąd uchylił zaskarżone postanowienie.
W kwestii kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 Ppsa w zw. z § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2016 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie [Dz. U. z 2015 r., poz. 1800]. Na koszty te złożył się wpis od skargi [100 zł], wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika [480 zł] oraz opłata od pełnomocnictwa [17 zł].
Podstawą rozpoznania skargi w trybie uproszczonym był art. 119 pkt 3 Ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło