III SA/Wa 3611/06

WyrokWSA w Warszawie2007-03-13

Skład orzekający: Jolanta Sokołowska, Jakub Pinkowski, Bożena Dziełak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Ministra Finansów utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oddalające skargę na czynności egzekucyjne, oparte na przepisach dotyczących zastępczego doręczenia pisma, które zostały uznane za niezgodne z Konstytucją, jest zgodne z prawem?
Ratio decidendi
Zaskarżone postanowienie Ministra Finansów, które utrzymało w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oddalające skargę na czynności egzekucyjne, jest wadliwe, ponieważ opierało się na przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących zastępczego doręczenia pisma (art. 44 Kpa w brzmieniu obowiązującym w styczniu 2005 r.), które zostały uznane za niezgodne z Konstytucją przez Trybunał Konstytucyjny. Stosowanie tych przepisów, nawet jeśli były obowiązujące w momencie wydania decyzji, prowadziło do naruszenia praw strony i zasad praworządności.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego, zarzucając m.in. naruszenie przepisów Kpa i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dyrektor Izby Skarbowej oddalił skargę jako wniesioną z uchybieniem terminu, uznając, że doręczenie odpisu tytułu wykonawczego nastąpiło w grudniu 2004 r. Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie DIS, uznając, że mimo wadliwości doręczenia w grudniu 2004 r., skuteczne doręczenie nastąpiło w styczniu 2005 r. w trybie zastępczym na podstawie art. 44 Kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Ministra Finansów, uznając, że opierało się ono na przepisach niezgodnych z Konstytucją.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Finansów, stwierdził, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości, oraz zasądził od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Jakub Pinkowski (spr.), Sędzia WSA Bożena Dziełak, Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2007 r. sprawy ze skargi P.S. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...]sierpnia 2006 r. nr[...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2006 r., wydanym na podstawie art. 138 §1 pkt 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego (Kpa) oraz art. 17, art. 18, art. 23 i art. 54 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm. - dalej upea), Minister Finansów, po rozpatrzeniu zażalenia P. S., dalej nazywanego Skarżącym, utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. oddalające skargę na czynności egzekucyjne. Jak wynika z akt sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego L. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] grudnia 2004 r. o nr [...] prowadził wobec Skarżącego postępowanie egzekucyjne. W toku prowadzonego postępowania organ egzekucyjny dwoma zawiadomieniami z dnia [...] grudnia 2004 r. zajął wierzytelności z rachunków bankowych dłużnika. W dniu [...] grudnia 2004 r. poborca skarbowy sporządził relację o niemożności dokonania czynności egzekucyjnej bezpośrednio u zobowiązanego oraz notatkę służbową. Z ich treści wynika, że Skarżący odmówił przyjęcia kopii tytułów wykonawczych i odpisów zawiadomień o zajęciu konta. Z uwagi na powyższe, organ egzekucyjny wysłał Skarżącemu odpis tytułu wykonawczego wraz z odpisami zawiadomień o zajęciu, dwoma listami poleconym. Mimo dwukrotnego awizowania, Skarżący nie odebrał przedmiotowych przesyłek z urzędu pocztowego. Odpisy tytułu wykonawczego wraz z odpisami zawiadomień o zajęciu zostały także wydane zobowiązanemu w dniu[...] stycznia 2005 r. Pismem z dnia 24 stycznia 2005 r. Skarżący wniósł skargę do Dyrektora Izby Skarbowej na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego. W przedmiotowej skardze zarzucił organowi egzekucyjnemu naruszenie przepisów art. 6 i art. 10 Kpa oraz art. 7 §3, art. 26 §5 i art. 80 upea, poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, egzekwowanie zobowiązania, które uległo przedawnieniu, pozbawienie go czynnego udziału w postępowaniu egzekucyjnym oraz poprzez skierowanie zawiadomień o zajęciu do 30 banków i ich oddziałów, co zdaniem Skarżącego naruszyło jego dobra osobiste. Postanowieniem z dnia [...] maja 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej w L. (DIS) oddalił przedmiotową skargę, jako wniesioną z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia DIS wskazał, iż postępowanie egzekucyjne wobec Skarżącego zostało wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] grudnia 2004 r., w dniu [...] grudnia 2004 r., tj. z dniem doręczenia Skarżącemu, w trybie art. 47 Kpa, odpisu tytułu wykonawczego wraz z odpisami zawiadomień o zajęciu. Z uwagi na powyższe, DIS stwierdził, iż 14-dniowy termin do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne upłynął w dniu 6 stycznia 2005 r. i oddalił skargę, z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. Skarżący pismem z dnia 22 czerwca 2005 r. wniósł zażalenie na przedmiotowe postanowienie, wskazując na naruszenie przepisów art. 6, art. 7 i art. 77 §1 Kpa oraz kwestionując prawidłowość ustaleń faktycznych w zakresie terminu doręczenia odpisu tytułu wykonawczego wraz z odpisami zawiadomień o zajęciu rachunków bankowych. Skarżący zarzucił nadto naruszenie przepisów Kpa w zakresie doręczeń oraz naruszenie przepisów art. 54 §1 i §4 oraz art. 59 §1 pkt 2 i 7 upea, poprzez oddalenie skargi pomimo braku podstaw do podjęcia takiego rozstrzygnięcia i przy istnieniu przesłanek do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie, Minister Finansów (MF)zgodził się ze stanowiskiem Skarżącego, iż w rozpoznawanej sprawie nie doszło do doręczenia odpisu tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniami o zajęciu w dniu [...] grudnia 2004 r. MF podkreślił, iż w przedmiotowej sprawie nie sporządzono bowiem protokołu z czynności dokonanych w dniu [...] grudnia 2004 r., a znajdująca się w aktach sprawy notatka służbowa oraz relacja o niemożności dokonania czynności egzekucyjnych nie spełniały wymogów określonych w przepisach art. 53 § 1 i 2 upea. Z drugiej jednak strony, w ocenie MF, odpis przedmiotowego tytułu wykonawczego wraz zawiadomieniami o zajęciu rachunków bankowych został doręczony Skarżącemu za pośrednictwem poczty, w trybie art. 44 Kpa. Z akt sprawy wynika bowiem, że organ egzekucyjny wysłał odpis tytułu wykonawczego wraz zawiadomieniami o zajęciu nr [...] i [...] listem poleconym w dniu [...] grudnia 2004 r. Przedmiotowa przesyłka była awizowana w dniu 27 grudnia 2004 r. oraz awizowano ją powtórnie w dniu 4 stycznia 2005 r. Z adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wynika, że adresat nie odebrał przesyłki do dnia 12 stycznia 2005 r. Zawiadomienie o przesyłce zostało umieszczone w skrzynce pocztowej. W ocenie MF, z uwagi na spełnienie przesłanek z art. 44 kpa, należało przyjąć domniemanie, iż przedmiotowe zawiadomienia o zajęciu zostały prawidłowo doręczone Skarżącemu w dniu 3 stycznia 2005 r. Pozostałe zawiadomienia o nr od [...] do nr [...] zostały wysłane w dniu 29 grudnia 2004 r. Przedmiotowa przesyłka była awizowana w dniu 31 grudnia 2004 r. oraz awizowano ją powtórnie w dniu 8 stycznia 2005 r. Z adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wynika, że adresat nie odebrał przesyłki do dnia 17 stycznia 2005 r. W odniesieniu do przedmiotowej przesyłki, zdaniem MF, została ona prawidłowo doręczona Skarżącemu w dniu 7 stycznia 2005 r. Dlatego też, w ocenie MF, skarga na czynności egzekucyjne, złożona w dniu 25 stycznia 2005 r. została wniesiona z uchybieniem terminu. Odnosząc się natomiast do twierdzeń Skarżącego, iż skuteczne doręczenie odpisu tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniami o zajęciu nastąpiło w dniu [...]stycznia 2005 r. kiedy to Skarżący odebrał je osobiście, MF wyjaśnił, iż późniejsze wydanie korespondencji w urzędzie nie wpływa na skuteczność doręczenia dokonanego na podstawie art. 44 kpa. Na powyższe postanowienie Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając mu naruszenie art. 7, art. 77 §1 oraz art. 8 Kpa w związku z art. 18 upea, poprzez ich niezastosowanie, a także art. 42, art. 43, art. 44 Kpa w związku z art. 18 upea, poprzez ich błędne zastosowanie tj. uznanie fikcji doręczenia, mimo braku prawnych i faktycznych przesłanek dokonania takiego doręczenia oraz wbrew dowodom potwierdzającym dokonanie doręczenia w inny sposób oraz naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; dalej ppsa) i art. 80 kpa, poprzez ich niezastosowanie, naruszenie art. 54 §1 i 4, art. 59 §1 pkt 2 i 7 upea oraz art. 6 kpa, poprzez oddalenie skargi mimo braku podstaw do takiego rozstrzygnięcia i przy istnieniu przesłanek do umorzenia postępowania. Uzasadniając skargę Skarżący podniósł, iż MF w ogóle nie rozpoznał zażalenia i nie ustosunkował się do żadnego z podniesionych przez niego zarzutów, czym rażąco naruszył zasadę prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 oraz art. 77 §1 Kpa. Jednocześnie, w ocenie Skarżącego, twierdzenia zawarte w rozstrzygnięciu wskazują na to, iż MF nie zapoznał się lub też zapoznał się bardzo pobieżnie z treścią jego skargi na czynności egzekucyjne oraz z treścią zażalenia. Działaniem tym MF naruszył zatem zasadę zaufania do organów administracji, gdyż po roku oczekiwania na rozstrzygniecie Skarżący miał prawo spodziewać się pogłębionej analizy stanu sprawy i adekwatnego do tej analizy rozstrzygnięcia. Skarżący podniósł dalej, iż analiza organu odwoławczego sprowadza się do zbadania dwóch zwrotek, przy czym rezultat tej analizy odbiega od ustaleń wiążącego w sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 kwietnia 2006 r. (sygn. akt ISA/Łd 1554/05). Skarżący podniósł również, iż organ wywiódł, że skarga i tak mu nie przysługiwała, gdyż skarżył on obowiązki objęte tytułem wykonawczym, co mogło być jedynie przedmiotem zarzutów. Ustosunkowując się do powyższego Skarżący wskazał, iż zaskarżył czynności egzekucyjne oraz sposób ich przeprowadzenia. Natomiast istotą jego skargi nie było kwestionowanie tytułu wykonawczego jako takiego. Tym samym, w ocenie Skarżącego, wywód MF zawarty w skarżonym postanowieniu jest całkiem oderwany od treści składanych przeze niego środków zaskarżenia. Skarżący podniósł również, że MF wywodzi, iż skoro doręczenie tytułu wykonawczego nastąpiło na początku stycznia 2005 r., to tym samym nastąpiło uchybienie terminowi na wniesienie skargi, przy czym w żadnym miejscu nie wykazuje, dlaczego przyjmuje datę tego zdarzenia - tj. rzekomego doręczenia tytułu wykonawczego - jako początek biegu czternastodniowego terminu na wniesienie skargi. W ocenie Skarżącego, MF dokonał nie tylko błędnych ustaleń co do daty doręczenia tytułu wykonawczego, ale również ustaleń sprzecznych z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, czym naruszył art. 153 ppsa. Ponadto, naruszył art. 80 Kpa, całkowicie ignorując treść tego wyroku. Podsumowując Skarżący wskazał, iż MF oddalając jego zażalenie, mimo braku przesłanek do takiego rozstrzygnięcia, naruszył rażąco art. 54 §1 i §4 upea. Jednocześnie zamknął Skarżącemu drogę do obrony pogwałconych wielokrotnie przez organ egzekucyjny praw. W ocenie Skarżącego, oddalając bezpodstawnie zażalenie, MF uchylił się od wydania rozstrzygnięcia co do meritum, ignorując fakt, iż istniały przesłanki dla umorzenia postępowania przez organ egzekucyjny. W odpowiedzi na skargę MF powtórzył argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; dalej ppsa), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w tym zakresie należy stwierdzić, że skarga jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługują na uznanie. Przede wszystkim wymaga podkreślenia, że zawiadomienie o zajęciu konta, z którego ostatecznie doszło do egzekucji należności, tj. zawiadomienie o nr [...] (por. pismo Naczelnika US L. z dnia [...]lipca 2005 r., k. 90 akt pod.) zostało, co podkreśla sam MF, wysłane w dniu 29 grudnia 2004 r. Przesyłka zawierająca to zawiadomienie o zajęciu była awizowana w dniu 31 grudnia 2004 r, a następnie była awizowana powtórnie w dniu 8 stycznia 2005 r. Jak wynika z adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, Skarżący nie odebrał przesyłki do dnia 17 stycznia 2005 r. Zdaniem MF, została ona zatem prawidłowo doręczona Skarżącemu w dniu 7 stycznia 2005 r. Rzeczywiście, art. 44 § 1 i § 2 Kpa w brzmieniu obowiązującym w chwili dokonania zastępczego doręczenia Skarżącemu przedmiotowego zawiadomienia o zajęciu konta stanowił, iż w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 poczta przechowuje pismo przez okres siedmiu dni w swojej placówce, w przypadku doręczania pisma przez pocztę, natomiast zawiadomienie o złożeniu pisma w placówce pocztowej umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, w drzwiach mieszkania adresata albo jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w miejscu widocznym na nieruchomości, której postępowanie dotyczy. Art. 44 § 2 zdanie drugie przewidywał, że w takim przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia terminu, o którym mowa w art. 44 § 1 Kpa, tj. z upływem terminu siedmiodniowego. Pamiętać jednakże należy, iż Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17 września 2002 r. w/s o sygn. SK 35/01 (OTK-A 2002/5/60) stwierdził niekonstytucyjność przepisu § 9 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 roku w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym (Dz. U. Nr 62, poz. 697), orzekając, iż przepis ten w zakresie, w jakim ustanawia tylko siedmiodniowy termin przechowywania w pocztowej placówce oddawczej przesyłek - pism sądowych, a tym samym uniemożliwia powtórne zawiadomienie adresata o tym piśmie, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu przytoczonego wyroku stwierdził, iż realizacja konstytucyjnej zasady prawa do sądu wymaga ponowienia zawiadomienia o przesyłce po bezskutecznym upływie określonego w § 9 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 17 czerwca 1999 roku w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym siedmiodniowego terminu do odebrania pisma, co pociąga za sobą konieczność określenia nowego, siedmiodniowego terminu, w którym adresat będzie mógł odebrać pismo. Ostatecznie zaś Trybunał stwierdził, że w tym zatem zakresie, w jakim przepisy § 9 ust. 3 w/w rozporządzenia w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym nie nakładają na pocztę obowiązku ponownego zawiadomienia adresata o przesyłce i wyznaczają siedmiodniowy tylko termin do odebrania pisma są niezgodne z art. 45 ust. 1 Konstytucji. Mając na względzie powyższe rozstrzygnięcie TK, ustawodawca, na mocy art. 1 ustawy z dnia 11 marca 2005 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. nr 78, poz. 672) dokonał zmiany art. 44 Kpa, wprowadzając jako zasadę czternastodniowy okres przechowywania pisma w placówce pocztowej oraz dwukrotne powiadomienie odbiorcy o przesyłce. Regulacja ta weszła w życie w dniu 6 czerwca 2005 r. Z uzasadnienia projektu ustawy wynikało (por. druk sejmowy nr 3559), że potrzeba zmiany art. 44 Kpa podyktowana została właśnie wspomnianym orzeczeniem TK a sam projekt ustawy zmieniającej powstał w związku z wystąpieniem Rzecznika Praw Obywatelskich. Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy z dnia 11 marca 2005 r., problem niekonstytucyjności art. 44 był znany w tym czasie MF, który w związku ze wspomnianym wyrokiem TJ występował o zmianę art. 45 Kpa. Dokonując rozstrzygnięcia w tej sprawie MF jako organ II instancji oparł się o treść art. 44 Kpa w brzmieniu, które on sam, i RPO i w końcu sam ustawodawca, uznali za niezgodne z wartościami konstytucyjnymi. Również sąd w niniejszym składzie podziela powyższe wątpliwości. Za uznaniem ich za uzasadnione przemawia nie tylko wspomniany wyżej wyrok TK, ale także, wyrok TK z dnia 28 lutego 2006 r. w/s P 13/2005, co pozwala sformułować tezę, że Trybunał nie tylko przesądził już dwukrotnie o niekonstytucyjności określonych norm prawa, lecz dwukrotnie uznał za niezgodną z art. 45 ust. 1 Konstytucji konstrukcję zastępczego doręczenia pism sądowych przez pocztę, jeżeli tylko opiera się ona jednokrotnym powiadomieniu adresata, któremu wyznacza się siedmiodniowy termin do odebrania pisma. Zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji sędziowie są w sprawowaniu swojego urzędu niezawiśli i podlegają jedynie Konstytucji i ustawom. Zgodnie z ukształtowanym w orzecznictwie poglądem (por. np. wyrok SN z dnia 9 czerwca 2005 roku w/s V KK 41/05, OSNKW 2005/9/83) z przepisu tego wynika jednoznacznie, że sądy są uprawnione "do samodzielnej oceny i ustalenia zgodności podustawowych aktów normatywnych z ustawami ...., a w razie stwierdzenia ich niezgodności z ustawami, odmowy ich zastosowania w konkretnej sprawie". Jak zaś podkreślił NSA w wyroku z dnia 24 czerwca 2004 roku w/s FSK 177/04 (Lex nr 129891), jeśli rozporządzenie kształtuje obowiązki podatnika inaczej niż ustawa, to sąd ma prawo ocenić je jako niezgodne z Konstytucją i uchylić decyzję wydaną na podstawie takiego rozporządzenia. Z przepisu art. 178 Konstytucji wynika jednocześnie, że sądy nie są uprawnione - nawet jeśli uznają daną normę rangi ustawowej za sprzeczną z Konstytucją - do odmowy jej zastosowania. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 16 kwietnia 2004 roku w/s I CK 291/2003- a skład rozpoznający niniejszą sprawę pogląd ten w pełni podziela - jeżeli sąd ma wątpliwości, czy określony przepis jest zgodny z Konstytucją, a od odpowiedzi na to pytanie zależy rozstrzygnięcie sprawy, może, zgodnie z art. 193 Konstytucji, przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu stosowne pytanie prawne. Skład sądzący ma świadomość, że jeżeli sąd dochodzi do wniosku, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do zgodności danego przepisu rangi ustawowej z Konstytucją, to nie może sam o tej niezgodności przesądzać. Konstytucja określa kompetencje sądów i Trybunału Konstytucyjnego. Tylko Trybunał ma, zgodnie z art. 188 Konstytucji, prawo do orzekania o niezgodności ustawy z Konstytucją. Wydaje się jednak, iż w określonych sytuacjach, kiedy - jak w badanej sprawie - sąd kierowałby do Trybunału Konstytucyjnego pytanie prawne i wyrażał na tej drodze wątpliwości co do już nieobowiązującego przepisu, który konstrukcję doręczenia zastępczego opierał na zasadzie jednokrotnego powiadomienia adresata i wyznaczał mu siedmiodniowy termin do odbioru przesyłki, przepisu, którego powszechnie uznana (przez RPO, Radę Ministrów, Sejm i Senat) niekonstytucyjność była jedyną przyczyną podjęcia inicjatywy ustawodawczej w celu jego zmiany, stanowiłoby ze strony sądu nadużycie prawa określonego w art. 193 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 roku o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. nr 102, poz. 643 ze zm.). W badanej sprawie jest oczywiste, że wyłącznie oparcie się przez Ministra Finansów na przepisie art. 44 Kpa w brzmieniu obowiązującym jeszcze w styczniu 2005 r., i to już w roku 2006, kiedy to jego niekonstytucyjność była oczywista, pozwoliło na oddalenie zażalenia Skarżącego. Nie można nie dostrzec, iż doszło do tego w sytuacji, kiedy organ ten nie mógł już zasadnie podtrzymać tezy organu I instancji, że do doręczenia zawiadomienia doszło nie przez pocztę, lecz przez pracownika organu w dniu 23 grudnia 2004 r. Przyjęcie terminu 14 -dniowego, zgodnie z art. 44 Kpa w brzmieniu obowiązującym od 6 czerwca 2005 r. prowadziłoby do uznania, że zawiadomienie o zajęciu konta, z którego ostatecznie doszło do egzekucji należności, tj. zawiadomienie o nr [...], które było wysłane w dniu 29 grudnia 2004 r. a pierwszy raz było awizowane w dniu 31 grudnia 2004 r., zostało doręczone w trybie zastępczym dopiero w dniu 14 stycznia 2005 r. Tym samym, oparcie rozstrzygnięcia o treść art. 44 Kpa w brzmieniu, którego zgodność z Konstytucją nie budzi wątpliwości, oznaczałoby uznanie, że skarga na czynności egzekucyjne, złożona przez Skarżącego w dniu 25 stycznia 2005 r., została złożona z zachowaniem terminu. Jeżeli uwzględnić, że w badanej sytuacji, co zresztą wykazuje sam MF, podnosząc, że do doręczenia tytułu wykonawczego i zawiadomień o zajęciu doszło najwcześniej w dniu [...] stycznia 2005 r., to łatwo ustalić, że egzekucja należności prowadzona była w roku 2004 bez wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Uzasadnione jest także twierdzenie Skarżącego, iż zobowiązanie Skarżącego uległo najprawdopodobniej przedawnieniu. W takiej sytuacji rozstrzygnięcie oparte o treść niekonstytucyjnego przepisu uznać należy za naruszenie wyrażonej w art. 8 Kpa zasady prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli, a także art. 7 Kpa, który nakazuje organom administracji publiczne stać w toku postępowania na straży praworządności. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o przepisy art. 145 § 1 pkt 2, art. 152 oraz art. 200 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło