III SA/Wa 3619/11

Dnia 24 maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodnicząca Sędzia WSA Marta Waksmundzka - Karasińska, po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi C. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za styczeń i marzec 2008 r. postanawia: przyznać C. K. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego Skarżąca – C. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] października 2011 r. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za styczeń i marzec 2008 r. Wraz ze skargą Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wskazała, że ma do dyspozycji ok. 1.290 zł, z której to kwoty opłaca leki w wysokości 200 zł, media i czynsz za wynajmowany na działalność gospodarczą lokal w wysokości 660 zł oraz składkę zdrowotną w wysokości 240 zł. Pokreśliła, że z pozostałej kwoty finansuje zakup żywności, środków czystości i odzieży. Skarżąca mieszka w mieszkaniu córki i to córka ponosi opłaty związane z jego utrzymaniem. Ponadto Skarżąca wskazała, że z jej emerytury komornik potrąca około 520 zł. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca oświadczyła, że jej wydatki wynoszą 800 zł i na kwotę tę składają się wydatki na leki w wysokości 200 zł, komunikację w wysokości 45 zł, żywność i środki czystości w wysokości 500 zł oraz koszty utrzymania grobu w wysokości 50 zł. Skarżąca ponownie wskazała, że opłaty za mieszkanie obciążają jej córkę. Przedstawiła ponadto deklaracje VAT-7, dowód zapłaty podatku, zestawienie przychodów i kosztów z działalności gospodarczej w 2011 r., wyciągi bankowe, zeznanie podatkowe, decyzje w sprawie emerytury. Postanowieniem z 1 marca 2012 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał Skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę 100 zł (sto złotych) oraz odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie tj. w zakresie ustanowienia na rzecz Skarżącej profesjonalnego pełnomocnika – radcy prawnego. W uzasadnieniu stwierdził, że w sprawie wystąpiły przesłanki uzasadniające jedynie przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. W sprzeciwie z 14 marca 2012 r. od postanowienia referendarza sądowego z 1 marca 2012 r. Skarżąca podniosła, że jako samotna emerytka, której ledwo starcza na wydatki na życie oraz jako osoba nie posiadająca wiedzy prawniczej została pozbawiona przysługującej jej jako obywatelce Rzeczpospolitej Polskiej prawa do bezpłatnej opieki prawnej. Wskazała, że decyzja Sądu jest dla niej krzywdząca i dyskryminująca. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 260 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 j.t.) – dalej "P.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, jeżeli nie został on odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie sprzeciwu spowodowało zatem usunięcie z obrotu prawnego postanowienia referendarza sądowego z 1 marca 2012 r. Pod względem skutków prawnych jest ono traktowane jako nieistniejące. Stosownie do art. 245 § 1 p.p.s.a. stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje tylko i wyłącznie gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyjętą zasadą postępowania sądowego jest bowiem, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko wykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Przenosząc powyższe na grunt sprawy niniejszej Sąd stwierdził, że wniosek Skarżącej zasługuje na uwzględnienie. C. K. wniosła o zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Na wstępie należy podkreślić, że Sąd uwzględnił w pierwszej kolejności fakt, że poza obowiązkiem uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, na Skarżącej spoczywa także obowiązek opłacenia kosztów w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 3618/11, zaś łączna wartość wpisów od skarg wynosi w tych sprawach 1.000 zł. Sąd uznał za wiarygodne jej wyjaśnienia zawarte w formularzu PPF, a także w piśmie z 24 stycznia 2012 r. w których podkreślała, że opłacenie kwoty wpisu sądowego od skargi przekracza jej możliwości finansowe, zaś z uwagi na brak wiedzy prawniczej nie rozumie przebiegu postępowania, przy czym nie stać jej na zatrudnienie pełnomocnika z wyboru. Analiza zestawień danych finansowych przedstawionych przez Skarżącą wskazuje, że powyższe twierdzenie jest uzasadnione. Skarżąca utrzymuje się z emerytury w wysokości około 800 zł i ponosi stałe wydatki w podobnej wysokości. Jedynym dochodem, którym może swobodnie dysponować jest dochód z prowadzonej działalności gospodarczej w niewielkim rozmiarze, lecz jest on nieznaczny w stosunku do całości przychodów Skarżącej i podlegający zmianom wynikającym z ogólnej sytuacji gospodarczej. W świetle tych danych oraz powyższej argumentacji Sąd doszedł do przekonania, że Skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zasadne jest zatem przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Rozstrzygnięcie to podyktowane jest realizacją gwarantowanego przepisami Konstytucji prawa do sądu. Ograniczenia natury finansowej Skarżącej nie mogą uniemożliwiać kontroli, przez niezawisły sąd, działalności organów administracji publicznej. Z tej przyczyny, na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.