III SA/Wa 3626/16
WyrokWSA w Warszawie2017-11-22
Skład orzekający: Piotr Przybysz, Agnieszka Krawczyk, Agnieszka Olesińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu egzekucyjnego określające wysokość nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności, wydane po przeprowadzeniu kontroli i braku zastrzeżeń ze strony dłużnika, może zostać uznane za nieważne z powodu rażącego naruszenia prawa, jeśli kwestionowana jest jedynie wysokość tej wierzytelności?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie jest instancją odwoławczą i nie służy do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy ani korygowania nieprawidłowości w postępowaniu dowodowym. Kwestionowanie prawidłowości ustalenia wysokości nieprzekazanej wierzytelności w ramach postępowania nieważnościowego, gdy dłużnik nie skorzystał z przysługujących mu środków odwoławczych od postanowienia organu egzekucyjnego, nie stanowi rażącego naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności.Stan faktyczny
Skarżąca C. S.A. wniosła o stwierdzenie nieważności postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego określającego wysokość nieprzekazanej przez nią wierzytelności w związku z egzekucją administracyjną. Organ egzekucyjny określił kwotę nieprzekazaną na 3.237.998,80 zł, podczas gdy skarżąca uważała, że powinna ona wynosić 2.184.309,68 zł. Organy administracji obu instancji odmówiły stwierdzenia nieważności, wskazując, że postępowanie nieważnościowe nie służy merytorycznemu badaniu sprawy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając rażące naruszenie prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Przybysz, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, sędzia WSA Agnieszka Olesińska (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 listopada 2017 r. sprawy ze skargi C. S.A. z siedzibą w K. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia określającego wysokość wierzytelności nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności oddala skargę
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. prowadząc postępowania egzekucyjne wobec P. sp. z o.o. (dalej: Zobowiązana), dokonał zawiadomieniem z dnia 4 listopada 2014 r. zajęcia wierzytelności u jej dłużnika w C. S.A. z siedzibą w K. (dalej: "Skarżąca", "Strona").
W związku z brakiem realizacji ww. zajęcia, organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r., na podstawie art. 17 w związku z art. 71 a § 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm., dalej: u.p.e.a.). określił dłużnikowi zajętej wierzytelności kwotę nieprzekazaną w wysokości 3.237.998,80 zł wraz z odsetkami za zwłokę. Powyższe rozstrzygnięcie zostało doręczone zarówno zobowiązanej, jak i dłużnikowi zajętej wierzytelności - w dniu 7 stycznia 2016 r. Postanowienie nie zostało zaskarżone.
Pismem z dnia 9 listopada 2015 r. Skarżąca złożyła do Dyrektora Izby Skarbowej w K. wniosek o stwierdzenie nieważności ww. postanowienia, jako wydanego z rażącym naruszeniem przepisów prawa - w szczególności przepisu art. 71 a § 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm., dalej: "u.p.e.a."). Zdaniem Strony, organ egzekucyjny w sposób nieprawidłowy określił wysokość kwot nieprzekazanych w związku z brakiem realizacji ww. zajęcia egzekucyjnego. Zamiast wskazanej kwoty 3.237.998, 80 zł, powinien określić wysokość nieprzekazanej wierzytelności w wysokości 2.184.309,68 zł. W ocenie Skarżącej postanowienie z dnia [...] grudnia 2014 r. powinno zostać wyeliminowane z obrotu prawnego.
Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r., odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] grudnia 2014 r. Powołując przepisy art. 156 - 159 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej: k.p.a.) organ wyjaśnił istotę postępowania nieważnościowego podkreślając przy tym, że celem tego postępowania nie jest rozpoznanie sprawy co do istoty - tak jak ma to miejsce w postępowaniu odwoławczym. Ponadto organ pierwszej instancji wskazał, że naruszenie przepisów prawa materialnego, czy też proceduralnych nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia, jeśli naruszenie to nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. Organ podkreślił, że wysokość określonej w ww. postanowieniu kwoty nieprzekazanej nie podlega weryfikacji w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 156 k.p.a.
Skarżąca w zażaleniu z dnia 21 grudnia 2015 r. zarzuciła naruszenie:
- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 71a § 9 u.p.e.a. przez uznanie, że nie wystąpiły okoliczności skutkujące koniecznością stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] grudnia 2014 r. jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa w związku z nieprawidłowym określeniem wysokości nieprzekazanej na rzecz organu wierzytelności na kwotę 3.237.998, 80 zł, podczas gdy przysługująca zobowiązanej wysokość wierzytelności stanowić miała kwotę nieprzekraczającą 2.184.309,68 zł,
- rażące naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego - wyrażonych w przepisach art. 6. 7 i 8 k.p.a. przez uznanie że Skarżąca nie zaskarżyła postanowienia z dnia [...] grudnia 2014 r. w przewidzianym terminie, co skutkowo brakiem podstaw do jego badania w toku postępowania nadzwyczajnego w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wskazał, iż okolicznością która w ocenie Skarżącej stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] grudnia 2014 r. jest rażące naruszenie prawa które odnosi do nieprawidłowego określenia ww. postanowieniem wysokości kwoty nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności, tj. przez Skarżącą.
Minister Finansów wskazał, że celem postępowania prowadzonego w trybie art. 156 k.p.a. nie jest ponowne rozpatrzenie sprawy co do istoty, czego w istocie domaga się Skarżąca, lecz ustalenie czy dany akt jest dotknięty jest wadą kwalifikowaną (w tym przypadku rażącym naruszeniem prawa). Ponadto Minister Finansów nie stwierdził, by w sprawie wystąpiły jakiekolwiek inne przesłanki stwierdzenia nieważności postanowienia wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. jak i okoliczności określone w treści art. 156 § 2 k.p.a., stanowiące przeszkodę dla zastosowania trybu nadzwyczajnego.
W ocenie Ministra Finansów organ egzekucyjny w sposób prawidłowy zastosował przepis art. 71a § 1 u.p.e.a. uprawniający go do przeprowadzenia u dłużnika zajętej wierzytelności kontroli w związku z brakiem realizacji zajęć egzekucyjnych. Przebieg przeprowadzonej przez organ kontroli, zdaniem organu, również nie budzi żadnych zastrzeżeń. Kontrola u dłużnika zajętej wierzytelności zakończyła się spisaniem protokołu kontroli. Zauważył, iż jeżeli dłużnik zajętej wierzytelności miał jakiekolwiek wątpliwości, co do dokonanych ustaleń - istniała możliwość wniesienia w terminie 14 dni od dnia zakończenia kontroli zastrzeżeń do protokołu kontroli, o czym Spółka została pouczona. Organ powołał treść art. 71a § 9 u.p.e.a. Konsekwencją stwierdzenia, że Skarżąca uchylała się od realizacji zajęć egzekucyjnych było wydanie przez organ egzekucyjny postanowienia w przedmiocie określenia wysokości kwoty nieprzekazanej. Zaznaczył, iż od postanowienia w sprawie określenia wysokości kwoty nieprzekazanej przysługuje zażalenie, o czym Strona została pouczona. Podkreślił przy tym, że Skarżąca nie skorzystała z przysługującego jej prawa zakwestionowali a ww. postanowienia w związku z czym jest ono ostateczne w administracyjnym toku instancji. Wskazał, iż konsekwencją nieuiszczenia należności w kwocie określonej ww. postanowieniem, jest skierowanie sprawy na drogę egzekucji administracyjnej, co wynika wprost z przepisu art. 71 b u.p.e.a.
W odniesieniu do naruszenia zasad ogólnych postępowania wskazanych w treści art. 7, 8 i 9 k.p.a. organ nie stwierdził uchybień, a wydane rozstrzygnięcie organu znajdowało oparcie w obowiązujących przepisach prawa.
W skardze na powyższe postanowienie Ministra Finansów Skarżąca wniosła o jego uchylenie, alternatywnie jego uchylenie oraz uchylenie poprzedzającego je postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] grudnia 2015 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 156 § 1 k.p.a. w związku z art. 17 i 18 u.p.e.a. oraz art. 71a § 9 u.p.e.a. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że wadliwe ustalenie wysokości kwoty nieprzekazanej o ponad 1.000.000 zł, dokonane niezgodne z ustaleniami kontroli oraz danymi finansowymi będącymi w posiadaniu organu, nie stanowiło rażącego naruszenia prawa.
Skarżąca podniosła, że w postępowaniu administracyjnym istnieją tryby nadzwyczajne, jak np. zmiana decyzji, które nie pozwalają na przyjęcie istnienia w tym zakresie prekluzji dowodowej lub spóźnienia się z twierdzeniami, bowiem gospodarzem postępowania jest organ i to on ponosi odpowiedzialność za wadliwość decyzji, a przy oczywiście wadliwym zastosowaniu przepisu - za wadliwość kwalifikowaną.
Wskazała na oczywistość naruszenia, z uwagi na ustalenie wysokości kwoty nieprzekazanej sprzecznie ze stanem faktycznym. W ocenie Strony sprzeczność ta ma charakter oczywisty i rażący, również z powodów ekonomicznych.
Skarżąca podniosła, że przedmiotowym postępowaniu, mamy do czynienia oczywistym naruszeniem prawa w akcie, którego stwierdzenia nieważności żądała. Zdaniem Strony nie do zaakceptowania jest sytuacja, gdy wykorzystuje się zaufanie do organu administracji publicznej i do wyliczeń wykazywanych przez niego.
Wniosła o uwzględnienie istnienia w sprawie wszystkich trzech przesłanek stwierdzenia nieważności, tj. oczywistości naruszenia, charakteru przepisu oraz racji ekonomicznych i gospodarczych.
Dodatkowo wskazała, iż kontrola u dłużnika rzeczywiście wykazała podstawy do żądania przekazania wypłaconej dłużnikowi kwoty, która była objęta zajęciem wierzytelności. Jednakże w jej ocenie zawyżenie wartości nieprzekazania o ponad 1.000.000 zł miało charakter rażący.
Końcowo zakwestionowała odmowę weryfikacji nieprzekazanej kwoty w ramach postępowania nadzwyczajnego.
W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju i Finansów wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 2103) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: "P.p.s.a.") sprawowana jest na podstawie kryterium zgodności z prawem. Oznacza to, że by wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Zdaniem Sądu żadna z wyżej wskazanych przesłanek nie zaszła w rozpoznawanej sprawie.
2. Skarżąca w trybie postępowania nadzwyczajnego kwestionowała prawidłowość określenia wysokości kwoty nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności należnej zobowiązanemu, dokonanego przez organ egzekucyjny.
Naruszenie prawa zarzucane w skardze polega zdaniem Skarżącej na wadliwości kwalifikowanej w związku z nieprawidłowym ustaleniem przez organ egzekucyjny wysokości kwoty nieprzekazanej i w konsekwencji zawyżeniem jej określenia o kwotę ponad 1.000.000 zł.
3. Zarzut naruszenia art. 156 k.p.a., w związku z art. 17 i 18 u.p.e.a. przez uznanie rażącego naruszenia prawa w związku z nieprawidłowym ustaleniem kwoty nieprzekazanej – nie znajduje w ocenie Sądu uzasadnienia w okolicznościach tej sprawy.
4. Na wstępie wskazać należy, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji ostatecznych, a w postępowaniu tym badaniu podlegają enumeratywnie wyliczone przesłanki. Postępowanie w tej materii nie może stanowić trybu konkurencyjnego w stosunku do postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie zwykłym, w którym doszłoby do rozpatrzenia sprawy także od strony faktycznej w aspekcie wskazanym przez organ. Bowiem nie jest to kolejna instancja. Poza tym, jak słusznie zauważył organ administracji publicznej w postępowaniu nadzwyczajnym nie bada się sprawy merytorycznie. Z tego względu w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności nie mogą być korygowane nieprawidłowości w zakresie postępowania dowodowego, w szczególności niedopuszczalna jest ponowna ocena zebranego materiału dowodowego. Z reguły też przyjmuje się, że rażące wady decyzji dotyczą prawa materialnego, a przepisów postępowania tylko wyjątkowo. Powszechne jest stanowisko, wedle którego postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może dotyczyć tylko ustalenia, czy decyzje - których wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy - obarczone są wadami wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a. (m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 25 kwietnia 2013 r., sygn. I OSK 1822/11, LEX nr 1336326, 12 stycznia 2017 r., sygn. I OSK 53/17, CBOSA, M. Jaśkowska w: Komentarz do art. 156 k.p.a., LEX). O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki, jakie wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na "rzucającej się w oczy" (prima facie) sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Przy tym w sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który jest stosowany w bezpośrednim i jednoznacznym rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania szerokiej i różnorodnej wykładni prawa, mogącej prowadzić do rozbieżnych wyników. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne efekty naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2013 r., sygn. I OSK 1683/11, LEX nr 1356965).
Naruszenie prawa ma cechę rażącego, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawne niedające się pogodzić z wymaganiami praworządności, którą należy chronić nawet kosztem obalenia ostatecznej decyzji. Nie może tu chodzić więc o spór o wykładnię prawa, lecz o działanie wbrew wyraźnemu nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w prawie. Rażące naruszenie prawa musi wynikać z przesłanek niebudzących wątpliwości.
Postępowanie nieważnościowe polega na badaniu, czy kontrolowana decyzja jest obarczona którąś z wad opisanych w art. 156 § 1 k.p.a., nie polega natomiast na ponownym rozpoznaniu sprawy zakończonej tą decyzją. Tylko stwierdzenie wady lub wad decyzji wymienionych w zamkniętym katalogu ww. przepisu pozwala na wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Postępowanie nieważnościowe jest bowiem postępowaniem nadzwyczajnym i dla wzruszenia wprowadzonej skutecznie do obrotu prawnego decyzji administracyjnej wymagane jest spełnienie ściśle określonych przesłanek wynikających z art. 156 § 1 k.p.a., w tym przesłanki rażącego naruszenia prawa. Skarżąca domaga się natomiast w istocie ponownego rozpatrzenia sprawy ad meritum, co jest niedopuszczalne w trybie postępowania nadzwyczajnego.
5. Analiza treści art. 71a § 1 u.p.e.a. prowadzi do wniosku, że warunkiem wydania postanowienia o określeniu wysokości nieprzekazanej kwoty przez dłużnika zajętej wierzytelności jest łączne wystąpienie dwóch przesłanek: przeprowadzenia kontroli mającej na celu ustalenie wymagalnej wierzytelności obciążającej dłużnika, wobec którego dokonano zajęcia tej wierzytelności, oraz bezpodstawnego uchylania się dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania organowi egzekucyjnemu. Należy również podkreślić, że problematykę postępowania organu egzekucyjnego odnośnie do realizacji zajęć egzekucyjnych w zakresie określenia wysokości kwoty nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności reguluje art. 71a § 9 u.p.e.a. Postanowienie, w którym organ egzekucyjny określa wysokość nieprzekazanej kwoty przez dłużnika zajętej wierzytelności, a o którym mowa w art. 71a § 9 u.p.e.a., może być wydane tylko po przeprowadzeniu kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego, o której mowa w art. 71a § 1 u.p.e.a., zakończonej protokołem, którego kopię należy doręczyć dłużnikowi zajętej wierzytelności lub osobie odpowiedzialnej za realizację zajęcia (art. 71a § 6 u.p.e.a.), a do którego na podstawie art. 71a § 7 u.p.e.a. dłużnik może zgłosić wyjaśnienia lub zastrzeżenia (por. wyrok NSA z dnia 29 lutego 2012 r. sygn. akt II FSK 1685/10, LEX nr 1123046)
Podmiot kontrolowany (w tym przypadku Skarżąca), który nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w protokole kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego przez organy egzekucyjne, może zgłosić wyjaśnienia lub zastrzeżenia do przeprowadzonych czynności. Uczynić to może niezwłocznie, czyli w toku kontroli, co powinno być odnotowane w protokole, albo w terminie 14 dni od dnia doręczenia mu protokołu może przedłożyć je organowi egzekucyjnemu w formie pisemnej (zob. R. Suwaj, Komentarz do art. 71(a) ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji [w:] R.D. Kijowski (red.), E. Cisowska-Sakrajda, M. Faryna, W. Grześkiewicz, C. Kulesza Cezary, W. Łuczaj, P. Pietrasz, J. Radwanowicz-Wanczewska, P. Starzyński, R. Suwaj, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, LEX, 2015).
Stwierdzić zatem należało, iż postępowanie kontrolne kończy się sporządzeniem protokołu kontrolnego (art. 71a § 6 u.p.e.a.), a jeśli zostaną stwierdzone okoliczności bezpodstawnego uchylania się dłużnika zajętej wierzytelności od ciążących na nim obowiązków - postanowieniem o wysokości nieprzekazanej kwoty (art. 71a § 9 u.p.e.a.). Zarówno kopię protokołu z czynności kontrolnych, jak i postanowienie organ egzekucyjny doręcza dłużnikowi zajętej wierzytelności lub osobie odpowiedzialnej za realizację zajęcia.
Działając w trybie przewidzianym w powyższym przepisie u.p.e.a., co niewątpliwie obrazują akta sprawy, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. w dniu [...] grudnia 2014 r. wydał postanowienie określające dłużnikowi zajętej wierzytelności kwotę nieprzekazaną w wysokości 3.237.998,80 zł wraz z odsetkami za zwłokę. Powyższe postanowienie zostało doręczone Skarżącej w dniu w dniu 7 stycznia 2016 r. (k. 63 akt administracyjnych). Jak wynika z akt sprawy w toku kontroli u dłużnika organ egzekucyjny ustalił, że zobowiązania wymagalne Skarżącej względem zobowiązanej wynosiły na 3.237.998,80 zł. Na postanowienie w sprawie wysokości nieprzekazanej kwoty przysługuje zażalenie. W oparciu o akta sprawy należy stwierdzić, że ww. postanowienie Naczelnika zostało wydane po prawidłowo przeprowadzonej kontroli, a zatem zgodnie z trybem uregulowanym w art. 71a u.p.e.a. Skarżąca natomiast nie wniosła środka odwoławczego od ww. postanowienia zażalenia, mimo prawidłowego pouczenia przez organ, co pozbawiło ją możliwości weryfikacji dokonanych ustaleń.
Jak wskazywano powyżej, w myśl § 7 art. 71a u.p.e.a., jeżeli dłużnik zajętej wierzytelności nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w protokole, może zgłosić niezwłocznie do protokołu odpowiednie wyjaśnienia lub zastrzeżenia albo w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia przedłożyć je w formie pisemnej. Tym samym dłużnik ma możliwość działania przed wydaniem samego postanowienia, o którym mowa w art. 71a § 9 u.p.e.a. Adresatem tej normy prawnej jest tylko i wyłącznie dłużnik zajętej wierzytelności; może niezwłocznie złożyć wyjaśnienia lub zastrzeżenia albo w terminie 14 dni przedłożyć je w formie pisemnej (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 lipca 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 58/16, LEX nr 2097890). Uruchomienie trybu kontroli przewidzianej omawianej przepisem przewiduje dla dłużnika zajętej wierzytelności szczególne uprawnienie; jeżeli nie zgadza się on z ustaleniami zawartymi w protokole, może zgłosić niezwłocznie do protokołu odpowiednie wyjaśnienia lub zastrzeżenia albo w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia przedłożyć je w formie pisemnej (§ 7 ww. przepisu). Ustalenia kontroli, w tym brak wyjaśnień i zastrzeżeń dłużnika zajętej wierzytelności powoduje, że organ egzekucyjny - w przypadku stwierdzenia, że dłużnik bezpodstawnie uchyla się od jej przekazania - wydaje postanowienie w trybie § 9 tego przepisu. Również w tym przypadku pomimo wystawienie protokołu kontroli z dnia 1grudnia 2014 r. Skarżąca nie podjęła żadnych czynności które kwestionowałyby ustalenia w nim zawarte.
6. Jak wskazuje piśmiennictwo postanowienie o wysokości nieprzekazanej kwoty z kolei powinno spełniać wymogi określone w odpowiednio stosowanym przepisie art. 124 k.p.a. (art. 18 u.p.e.a.). Postanowienie to konkretyzuje "odpowiedzialność" dłużnika zajętej wierzytelności za dług głównego zobowiązanego oraz określa charakter i zakres tej "odpowiedzialności", a kwota zajętej wierzytelności powinna być określona zgodnie ze stanem na dzień wydania postanowienia. Następstwem tego postanowienia jest zmiana dotychczasowej roli organu egzekucyjnego, który dokonał zajęcia egzekucyjnego wobec głównego zobowiązanego. Organ ten staje się bowiem wierzycielem, w rozumieniu art. 5 § 1 pkt 1 u.p.e.a., należności pieniężnej w wysokości ustalonej w tym postanowieniu. Dokonując kontroli wykonywania obowiązków przez dłużnika zajętej wierzytelności, działa on w ramach innych postępowań, których celem jest pociągnięcie dłużnika zajętej wierzytelności do "odpowiedzialności" za uchylanie się od przekazania organowi egzekucyjnemu zajętych kwot (zob. J.P. Tarno Jan Paweł (red.), E. Cisowska-Sakrajda, K. Defecińska-Tomczak, M. Sieniuć, A. Suławko-Karetko, J. Wyporska-Frankiewicz, Doradca podatkowy w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, WKP 2012). Wystąpienia przesłanki zastosowania przepisu art. 71a § 9 u.p.e.a., polegająca na uznaniu, że dłużnik bezpodstawnie uchyla się od zapłaty zajętej wierzytelności określonej w postanowieniu organu egzekucyjnego z dnia [....] grudnia 2014 r., wiąże Sąd w rozpatrywanej sprawie. Natomiast weryfikacja prawidłowości wysokości kwoty w nim określonej sprowadzałaby się do w istocie do ponownego rozpoznania sprawy, co wykracza poza zakres trybu nadzwyczajnego.
7. W związku z tym za prawidłowe należało uznać stanowisko organu nadzoru zawarte w zaskarżonym postanowieniu, że analiza przedmiotowej sprawy oraz przesłanek wynikających z treści art. 156 k.p.a. nie wykazała słuszności podnoszonych przez Skarżącą zarzutów.
8. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło