III SA/Wa 3649/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Kurasz, Sędziowie sędzia del. SO Agnieszka Baran, sędzia WSA Honorata Łopianowska (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Anna Barska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2018 r. sprawy ze skargi B.S. i R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości decyzji ostatecznej i ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości na 2014 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta M. z dnia [...] maja 2015 r. nr [...], 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. solidarnie na rzecz B.S. i R. S. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. ["SKO"] z [...] sierpnia 2017 r., nr [...], utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Miasta M. ["Burmistrz"] z [...] maja 2015 r., nr [...], w przedmiocie uchylenia w całości decyzji ostatecznej i ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości na 2014 r. Zaskarżona decyzja została wydana po wznowieniu postanowieniem Burmistrza Miasta M. z 1 kwietnia 2015 r. nr [...] Burmistrz postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa [tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 201 z późn. zm., w skrócie: "O.p."] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego na rok 2014 w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z [...] stycznia 2014 r. nr 3120.37157.1.2014 dotyczącą ustalenia wysokości podatkowej za nieruchomość położoną w M. przy ul. [...], oznaczonej jako działka ew. nr [...] z obrębu [...] w kwocie 440,00 zł. W wyniku postępowania, Burmistrz Miasta M. decyzją z [...] maja 2015 r. nr [...] uchylił w całości decyzję Burmistrza Miasta M. nr [...] z [...] stycznia 2014 r. ustalającą wysokość podatku od nieruchomości na 2014 rok za nieruchomość położoną w M. przy ul. [...], oznaczonej jako działka ew. nr [...] z obrębu [...] w kwocie 440,00 zł oraz ustalił wymiar podatku za ww. nieruchomość na 2014 rok w kwocie 935,00 zł W dniu [...] maja 2015 r. B. i R. S. ["Skarżący"] wnieśli odwołanie. Zaskarżona decyzją organ drugiej instancji utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Burmistrza. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że informacja złożona przez R. S. w sprawie podatku od nieruchomości na rok 2014 jest nowym dowodem istniejącym w dniu wydania decyzji z [...] stycznia 2014 r. Skarżący nabyli przedmiotową nieruchomość w dniu 7 listopada 2001 r. na podstawie aktu notarialnego Rep. [...] nr [...] a pierwszą informacją o nieruchomościach i obiektach budowlanych, jaka została złożona do organu podatkowego pierwszej instancji przez Skarżących była informacja złożona w dniu 10 października 2011 r., w której podatnicy wykazali do opodatkowania pozostałe grunty w tym zajęte na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizację pożytku publicznego o powierzchni 1100 m2. Z art. 6 ust. 6 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych [Dz. U. z 2014 r., poz. 849, dalej "u.p.o.l."], wypływa dla podatnika obowiązek zgłaszania organowi podatkowemu informacji o nieruchomościach, na druku urzędowym. Dokument taki jest dla organu podatkowego podstawą do ustalania wymiaru podatku w kolejnych latach podatkowych. Tak więc, ustalenie przez właściwy organ podatkowy podatku od nieruchomości należnego od podatnika będącego osobą fizyczną następuje zasadniczo na podstawie informacji, jakie organ ten uzyskuje od samego podatnika. Informacje te nie są dla organu bezwzględnie wiążące, w razie wątpliwości co do ich rzetelności może on bowiem prowadzić postępowanie podatkowe zmierzające do ustalenia prawidłowej wysokości zobowiązania. W sytuacji, gdy w dniu wydawania decyzji wymiarowej w podatku od nieruchomości za dany rok podatkowy organowi podatkowemu nie była znana okoliczność faktyczna istotna dla wymiaru tego podatku, a mianowicie związanie przedmiotu opodatkowania z prowadzeniem działalności gospodarczej ze względu na znajdowanie się tego przedmiotu w posiadaniu przedsiębiorcy [okoliczność istniejąca już w dniu wydawania tej decyzji], zasadne jest zdaniem SKO uznanie, że ujawnienie się tej okoliczności faktycznej i wskazujących na nią dowodów umożliwiało wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją wymiarową, jej uchylenie oraz wydanie nowej decyzji co do istoty sprawy, tj. decyzji ustalającej wymiar podatku z uwzględnieniem obiektywnego charakteru zgłoszonych do opodatkowania przedmiotów. Organ stwierdził, że w analizowanej sprawie R. S. prowadzi działalność gospodarczą. Na podstawie akt notarialnego Rep. [...] nr [...] r. z [...] listopada 2001 r. Skarżący nabyli nieruchomość położoną w M. przy ul. [...], oznaczonej jako działka ew. nr [...] z obrębu [...]. Z decyzji z [...] maja 2014 r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę myjni samochodowej samoobsługowej, położonej na działce ew. nr [...], obręb [...] przy ul. [...] w M., wynika, że R. S. w dniu 27 marca 2014 r. wystąpił z wnioskiem o pozwolenie na budowę myjni a decyzją z [...] października 2014 r. nr [...] R. S. udzielono pozwolenia na użytkowanie myjni samochodowej samoobsługowej położonej na przedmiotowej nieruchomości. Organ zauważył, że z zawiadomienia o zmianie w danych ewidencji gruntów i budynków z 22 października 2014 r., wynika, że nastąpiła zmiana konturów klasyfikacyjnych z Bp – tereny zurbanizowane niezabudowane [1100 m2] na Bi tereny zabudowane inne [1100 m2]. W złożonej informacji o nieruchomościach w sprawie podatku od nieruchomości na rok 2014 podatnicy wykazali do opodatkowania: grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków o pow. 897 m2 i grunty pozostałe, w tym zajęte na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizację pożytku publicznego o pow. 203 m2. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że nie można zgodzić się z danymi wskazanymi przez podatników w informacji złożonej w dniu 9 grudnia 2014 r. Cała powierzchnia nieruchomości prawidłowo została opodatkowana przez organ pierwszej instancji stawką przewidzianą dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Skarżący wykorzystują przedmiotową nieruchomość w celu prowadzenia działalności gospodarczej – wybudowali myjnię samochodową samoobsługową. Nie ma znaczenia, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, przy ustaleniu podatku od nieruchomości fakt, że tylko część nieruchomości związana jest z działalnością gospodarczą, bowiem w sytuacji gdy dana nieruchomość znajduje się w posiadaniu przedsiębiorcy to sam fakt jej posiadania powoduje uznanie jej jako wykorzystywanej na cele związane z działalnością gospodarczą. W art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.I. ustawodawca wprowadził definicję gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, podlegających opodatkowaniu najwyższymi stawkami podatku od nieruchomości. Zgodnie z tą definicją, wszystkie grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą [z dwoma wyjątkami] są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, chyba że przedmiot opodatkowania nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Względy techniczne w rozumieniu u.p.o.I. to takie, które mają tego rodzaju związek z nieruchomością gruntową lub budowlaną, że ze swej natury nieruchomość ta nie jest i nie może być wykorzystywana do prowadzenia danej działalności gospodarczej, przy czym brak możliwości wykorzystywania gruntu ze względów technicznych dotyczy sytuacji niemożności jego wykorzystywania w przypadku np. chemicznego, radioaktywnego czy bakteriologicznego skażenia. Niezależnie od powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze odnotowało, że w piśmiennictwie wyrażany jest pogląd, iż np. w stosunku do gruntów trudno w ogóle mówić o względach technicznych, gdyż grunt silą rzeczy nie jest techniczny. Techniczny charakter mają jedynie budynki i budowle. W praktyce więc trudno jest wskazać sytuację, w której grunt nie mógłby być wykorzystywany do prowadzonej działalności gospodarczej ze względów technicznych. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego w postaci służebności gruntowej, nie ma wpływu na przysługujące danemu podmiotowi prawo własności do nieruchomości obciążonej tą służebnością – właściciel nadal pozostaje właścicielem nieruchomości z pełnią praw do tej nieruchomości. Sam fakt ustanowienia służebności gruntowej stanowi zdarzenie prawne, nie jest natomiast okolicznością stanowiącą o technicznych [fizycznych] ograniczeniach korzystania z przedmiotu opodatkowania tj. gruntu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że w sprawie nie mamy do czynienia ze zmianą decyzji podatkowej w związku z zaistnieniem zdarzenia, które wystąpiło w ciągu roku podatkowego. Organ podatkowy pierwszej instancji w związku ze złożoną informacją przez podatnika, przy zastosowaniu jednego z nadzwyczajnych trybów weryfikacji ostatecznej decyzji podatkowej, jakim jest wznowienie postępowania podatkowego, uchylił ostateczną decyzję z [...] stycznia 2014 r. i ustalił podatek od nieruchomości w nowej wysokości w związku z wystąpieniem przesłanki określonej w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Okoliczność wykorzystywania gruntu na cele związane z prowadzeniem działalności gospodarczej nie wystąpiła w trakcie roku podatkowego tj. 2014 r., tylko istniała przez cały rok i tym samym powołany art. 6 ust. 8 u.p.o.I. niema zastosowania w niniejszej sprawie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 210 § 1 pkt 4, art. 210 § 1 pkt 6, art. 210 § 4 O.p., Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że decyzja Burmistrza zawiera wszystkie niezbędne elementy do uznania jej jako decyzji. Ponadto, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, organ podatkowy sprostał stawianym mu wymaganiom w zakresie prawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego. Zarówno ustalenia faktyczne poczynione w sprawie przez organy podatkowe jak i ich ocena pod względem zgodności z prawem podatkowym zostały przeprowadzone, w opinii Samorządowego Kolegium Odwoławczego prawidłowo, w sposób niebudzący wątpliwości. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, nie zaszła potrzeba przeprowadzenia z urzędu dodatkowego postępowania, gdyż zgromadzone dowody w toku postępowania były wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia. Pismem z 5 października 2017 r., Skarżący zaskarżyli decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając rozstrzygnięciu: naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 w zw. z art. 245 § 1 ust. 1 O.p., poprzez odmowę uchylenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w całości decyzji Burmistrza w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego na rok 2014 dotyczącego ustalenia wysokości podatku od nieruchomości; naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. poprzez zastosowanie wadliwej wykładni przepisu; naruszenie przepisów postępowania tj. art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego [Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej jako "k.p.a."] w zw. z art. 122, art. 187 § 1 O.p. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa poprzez niepodjęcie przez organ odwoławczy wszystkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia podstawy wznowienia postępowania oraz niezbieranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego wraz z faktami powszechnie znanymi organowi podatkowemu z urzędu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Sądowej kontroli poddano decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] sierpnia 2017 r., nr [...], którą utrzymano w mocy wydaną po wznowieniu postępowania decyzję Burmistrza Miasta M. z [...] maja 2015 r., nr [...], w przedmiocie uchylenia w całości decyzji ostatecznej i ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości na 2014 r. W rozpoznawanej sprawie, impulsem do wznowienia przez organ pierwszej instancji postępowania stało się przesłanie przez Starostę W. w dacie 22 października 2014 r. zawiadomienia o zmianie w danych ewidencji gruntów i budynków z którego, wynika, że nastąpiła zmiana konturów klasyfikacyjnych z Bp – tereny zurbanizowane niezabudowane [1100 m2] na Bi tereny zabudowane inne [1100 m2] a następnie – na wezwanie organu – złożenie przez podatników w ciągu trwającego roku podatkowego 2014, tj. w dacie 9 grudnia 2014 r. Informacji w sprawie podatku od nieruchomości na rok 2014, w której podano jako powierzchnię gruntów związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków 897 m2 oraz pozostałe grunty, w tym zajęte na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego: 203 m2. Sąd zauważa, że podatnicy wyraźnie zaznaczyli w tym dokumencie, że stanowi informację składaną po raz pierwszy, nie zaś korektę uprzednio złożonej informacji o nieruchomościach w sprawie podatku od nieruchomości. Ponadto, organ pierwszej instancji zebrał materiał, z którego wynika, że Skarżący [Pan R. S.] w 2014 r. podjął przedsięwzięcie polegające na budowie myjni samochodowej – decyzję z [...] maja 2014 r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę myjni samochodowej samoobsługowej, położonej na działce ew. nr [...], obręb [...] przy ul. [...] w M. Grunt, na którym ta myjnia jest położona jest wykorzystywany na cele związane z prowadzeniem działalności gospodarczej nie przez cały 2014 r., lecz dopiero w końcowej części tego roku je sfinalizował. Jak wynika bowiem z zebranego przez organ materiału dowodowego, pozwolenia na użytkowanie myjni samochodowej samoobsługowej położonej na przedmiotowej nieruchomości, udzielono Panu R. S. decyzją z [...] października 2014 r. nr [...]. Dopiero wiec od końca października 2014 r. nastąpiła zmiana kwalifikacji gruntu na taki, który został przeznaczony do prowadzenia działalności gospodarczej. Powyższe czyni niezasadnym wniosek organu, zgodnie z którym okoliczność wykorzystywania gruntu na cele związane z prowadzeniem działalności gospodarczej nie wystąpiła w trakcie roku podatkowego tj. 2014 r., tylko istniała przez cały rok. W myśl art. 6 ust. 3 u.p.o.l., jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części, podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie. Natomiast art. 6 ust. 8 u.p.o.l. stanowi, że jeżeli w ciągu roku podatkowego nastąpiło wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub zaistniało zdarzenie, o którym mowa w ust. 3, organ podatkowy dokonuje zmiany decyzji, którą ustalono ten podatek. Istotną zatem dla oceny zakresu i obowiązku podatkowego jest – po myśli art. 6 ust. 3 u.p.o.l. – sposób wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części. W okolicznościach sprawy, złożenie w dniu 9 grudnia 2014 r. przez Skarżących Informacji w sprawie podatku od nieruchomości na rok 2014, w której podano jako powierzchnię gruntów związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków 897 m2 oraz pozostałe grunty, w tym zajęte na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego: 203 m2 oznacza zmianę mającą wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku i która może mieć wpływ na ustalenie wysokości podatku dopiero od jej wystąpienia, tj. od miesiąca następnego po miesiącu, w którym to zdarzenie wystąpiło. Zatem sam fakt, że podatnicy są właścicielami większej nieruchomości, w tym nie zajętej na prowadzenie działalności gospodarczej, a zarazem działalność gospodarczą prowadzi jeden z podatników [Pan R. S.] nie oznacza, że cały zasób tych nieruchomości automatycznie podlega opodatkowaniu według stawek właściwych dla prowadzenia działalności gospodarczej. Wcześniejsza decyzja ustalająca wymiar podatku od nieruchomości na 2014 r., wydana [...] stycznia 2014 r. obejmowała podatek od nieruchomości od gruntów kwalifikowanych jako "grunty pozostałe" o powierzchni 1 100 m2, zgodnie z wcześniejszą Informacją w sprawie podatku od nieruchomości złożoną przez podatników 10 października 2011 r. [informacja składana po raz pierwszy], w której wskazano wyłącznie jeden rodzaj gruntów: "pozostałe grunty, w trym zajęte w tym zajęte na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego" i ich powierzchnię 1 100 m2. Po dokonanej przez podatników w dniu 9 grudnia 2014 r. zmianie Informacji w sprawie podatku od nieruchomości na rok 2014, w której podano jako powierzchnię gruntów związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków 897 m2 oraz pozostałe grunty, w tym zajęte na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego: 203 m2, wyłącznie grunt służący działalności gospodarczej podlega opodatkowaniu stawką właściwą dla działalności gospodarczej. Rzeczą organu jest zatem uwzględnienie w wymiarze podatku od nieruchomości, od okresu od którego nastąpiła zmiana danych, tej części nieruchomości, jak służy do prowadzenia działalności gospodarczej. Powyższe czyni wydaną decyzję wadliwą, w związku z czym podlega ona uchyleniu, na podstawie art. 145 § 1 lit a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.]. Na wniosek Skarżących, Sąd zasądził na ich rzecz solidarnie koszty postępowania sądowego, zgodnie z art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w kwocie równej uiszczonemu wpisowi, tj. 200 zł.