III SA/Wa 3672/14

PostanowienieWSA w Warszawie2015-03-23

Skład orzekający: Agnieszka Grzelak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka w upadłości likwidacyjnej, która posiada znaczące środki finansowe, przychody z działalności gospodarczej oraz aktywa trwałe, może domagać się zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Spółka w upadłości likwidacyjnej nie może domagać się zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że posiada środki finansowe, przychody z działalności gospodarczej oraz aktywa trwałe, które pozwalają na pokrycie tych kosztów. Wydatki na spory sądowe, w tym koszty sądowe, są traktowane jako zobowiązania publicznoprawne, które nie mogą ustępować przed innymi zobowiązaniami publicznoprawnymi i mieszczą się w ryzyku działalności gospodarczej.
Stan faktyczny
Spółka G. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego, argumentując trudną sytuacją finansową wynikającą z ogłoszenia upadłości. Syndyk masy upadłości wskazał na brak wystarczających środków na pokrycie wpisu sądowego i kosztów postępowania, obawiając się problemów w bieżącym funkcjonowaniu spółki i regulacji zobowiązań. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że spółka posiada wystarczające środki finansowe, przychody i aktywa, aby pokryć koszty sądowe.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego w sprawie ze skargi G. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2007 rok postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie G. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej , wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego K. N. , uzasadniając, że 29 stycznia 2013 r. Sąd Rejonowy w L. [...] Wydział Gospodarczy ogłosił upadłość obejmującą likwidację majątku Skarżącej. Na syndyka masy upadłości Sąd wyznaczył J.K. . Syndyk stwierdził, że Spółka obecnie znajduje się w niekorzystnej sytuacji ekonomicznej. Ponadto Spółka w chwili obecnej nie dysponuje wystarczającymi środkami pieniężnymi, które pozwoliłyby na pokrycie wpisu sądowego i kosztów postępowania. Uiszczenie opłaty spowodowałoby poważne problemy w bieżącym funkcjonowaniu Spółki, w regulacji zobowiązań wobec Skarbu Państwa, a także terminowego uiszczania kosztów postępowania upadłościowego m.in. wypłaty zaległych wynagrodzeń byłym pracownikom, wypłaty wynagrodzeń zleceniobiorcą czy kosztów utrzymania przedsiębiorstwa. Ponadto Syndyk stwierdził, że sytuacja Spółki stale się pogarsza. Spółka jest zobowiązana do zapłaty podatku od nieruchomości w wysokości 1.135.582,50 zł z odroczonym terminem płatności na 31 marca 2015 r., zaś środki na rachunku bankowym to jedynie 198.578,93 zł, co nie wystarcza na pokrycie bieżących zobowiązań Spółki. Zysk Spółki natomiast na dzień 25 lipca 2014 r. wyniósł 210.040,37 zł. W oświadczeniu o majątku i dochodach Syndyk wskazał, że Spółka posiada kapitał zakładowy w wysokości [...] zł, wartość środków trwałych wynosi [...] zł. Spółka za okres od 1 stycznia 2014 r. do 25 lipca 2014 r. osiągnęła zysk w kwocie około 210.040,37 zł. Na rachunku bankowym Spółka posiada 198.578,93 zł. Ponadto Syndyk podniósł, ze Sąd Rejonowy w L. postanowił o sprzedaży majątku Spółki za 70% ceny oszacowania. Na wezwanie referendarza sądowego o przedłożenie dokumentów źródłowych Syndyk przedłożył wyciągi z rachunków bankowych bilans oraz rachunek zysków i strat sporządzony na 30 listopada 2014 r., dokument "rozrachunki" sporządzony na 30 listopada 2014 r., deklaracje VAT-7 za miesiące od czerwca do listopada 2014 r., a także zeznania podatkowe. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z § 2 pkt 1 tego artykułu osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (tak w niniejszej sprawie) - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Oceniając wniosek Skarżącej z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Z nadesłanych materiałów wynika, że Spółka pomimo, ze znajduje się w upadłości likwidacyjnej, to jednak posiada środki z których może pokryć należne w sprawie koszty sądowe (wpis od skargi w kwocie 21.157,00 zł oraz koszty usług pełnomocnika). Spółka bowiem nie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, uzyskując z tego tytułu przychody. Z przedłożonych deklaracji VAT – 7 wynika bowiem, że np. w listopadzie 2014 r. Spółka dokonała dostawy towarów w kwocie 71.334,00 zł zł oraz nabyła towary i usługi w kwocie 25.409 zł. Ponadto z rachunku zysków i strat wynika, że Spółka na koniec listopada 2014 r. uzyskała przychód w wysokości 614.148,42 zł. Zysk za ten okres wyniósł, jak wynika z przedstawionego bilansu sporządzonego na 30 listopada 2014 r. – 223.081,63 zł. Ponadto z przedstawionego rachunku zysków i strat wynika, że w 2013 r. Skarżąca uzyskała przychód w wysokości 429.872,51 zł, a zysk wyniósł 76.564,93 zł. Środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych na 30 listopada 2014 r. Spółka zgromadziła natomiast w wysokości 471.677,08 zł. Z przedstawionych wyciągów z rachunków bankowych wynika natomiast, że na 31 grudnia 2015 r. Spółka posiadała na rachunku bankowym kwotę 187.571,56 zł. posiadała także cztery lokaty pieniężne na których zgromadziła: na lokacie trzymiesięcznej kwotę 2.027,60 zł, na lokacie "[...]" kwotę 5.055,66 zł, na lokacie trzymiesięcznej kwotę 2.010,09 zł, na lokacie [...] kwotę 50.276,38 zł oraz na lokacie [...] kwotę 204.506,39 zł., co łącznie daje kwotę 263.935,12 zł. Podsumowując referendarz sądowy zauważa, że (biorąc pod uwagę, że Spółka znajduje się w upadłości likwidacyjnej) w sytuacji, gdy Spółka posiada kapitał zakładowy w kwocie [...] zł., środki trwałe w wysokości [...] zł, środki w kasie lub na rachunkach bankowych 471.677,08 zł oraz uzyskuje przychody, a także posiada liczne nieruchomości, powinna także posiadać środki na uiszczenie kosztów sądowych. Powyższe wielkości w porównaniu ze skalą na jaką Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą oraz z wysokością wymaganych na tym etapie postępowania kosztów sądowych, nie pozwalają zatem stwierdzić, że Skarżąca wykazała przesłankę z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 1 sierpnia 2013 r. (I FZ 327/13) wydatki na spory sądowe są, obok wydatków o charakterze cywilnoprawnym, co do zasady, związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jednakże, wydatki związane z prowadzeniem tej działalności o charakterze cywilnoprawnym nie mogą mieć pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, a do takich zalicza się koszty sądowe. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił także, że w przypadku osoby prowadzącej działalność gospodarczą powinna ona, w procesie zarządzania dochodem brutto, uwzględniać środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych, gdyż prowadzenie postępowań sądowych mieści się w ryzyku działalności gospodarczej. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło