III SA/Wa 3679/16
WyrokWSA w Warszawie2017-11-17
Skład orzekający: Sylwester Golec, Włodzimierz Gurba, Ewa Radziszewska-Krupa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracodawca może obniżyć wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych, a tym samym wpłaty na PFRON, jeśli przedłożył nieaktualne orzeczenie o niepełnosprawności pracownika, a kolejne, aktualne orzeczenie uzyskał po terminie, którego dotyczy postępowanie?Ratio decidendi
Pracodawca może obniżyć wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych, a tym samym wpłaty na PFRON, tylko jeśli przedstawi aktualne orzeczenie potwierdzające niepełnosprawność pracownika na dzień, którego dotyczy obowiązek wpłat. Przedłożenie nieaktualnego orzeczenia lub orzeczenia uzyskanego po terminie nie uprawnia do skorzystania z ulgi, ponieważ status osoby niepełnosprawnej jest nadawany od daty wydania orzeczenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za grudzień 2012 r. dla firmy A.B. Skarżący kwestionował decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, która utrzymała w mocy decyzję Prezesa PFRON. Głównym zarzutem było nieuwzględnienie przez organy zatrudniania pracownika D.L. jako osoby niepełnosprawnej z powodu braku ważnego orzeczenia w spornym okresie. Skarżący argumentował, że pracownik posiadał orzeczenie o niepełnosprawności, a jego stan zdrowia nie uległ zmianie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sylwester Golec, Sędziowie sędzia WSA Włodzimierz Gurba, sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Grażyna Dmitruk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2017 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za grudzień 2012 r. oddala skargę
I. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
1. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (zwany dalej: "Prezesem PFRON") decyzją z [...] listopada 2013r. określił A.B. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą A. w P. (zwany dalej: "Skarżącym") zobowiązanie z tytułu obowiązkowych wpłat na PFRON za grudzień 2012r. w wysokości 4.623 zł.
2. Minister Pracy i Polityki Społecznej (dalej zwany: "Ministrem"), po rozpoznaniu zażalenia Skarżącego, decyzją z [...] czerwca 2014r. utrzymał w mocy ww. decyzję Prezesa PFRON.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w wyniku skargi wniesionej przez Skarżącego, wyrokiem z 10 czerwca 2015r. sygn. akt III SA/Wa 2628/14 uchylił ww. decyzję Ministra, wskazując w uzasadnieniu, że w przedłożonych aktach administracyjnych nie ma: orzeczeń o niepełnosprawności dwóch pracowników: K.M. i D.L. oraz jakichkolwiek innych dokumentów odnoszących się do tej kwestii; pisma organu pierwszej instancji z 15 maja 2013r. i kopii informacji o kwocie obniżenia wpłat na PFRON oraz dokumentu obejmującego dane wygenerowane z systemu informatycznego ZUS, dotyczące ilości pracowników niepełnosprawnych wykazanych przez Skarżącego w deklaracjach ZUS/RCA/RNA oraz złożonej przez Skarżącego deklaracji korygującej za grudzień 2008r.
Sąd nie miał więc możliwości dokonania weryfikacji poprawności ustaleń faktycznych poczynionych przez organy obu instancji oraz nakazał Ministrowi przy ponownym rozpatrzeniu sprawy uwzględnienie ww. poglądu Sądu i uzupełnienie materiału dowodowego o ww. dokumenty, tak aby możliwa była pełna weryfikacja ustaleń faktycznych poczynionych przez organy w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy.
4. Minister w wykonaniu ww. wyroku WSA w Warszawie, zwrócił się pismem z 22 września 2015r. do Prezesa PFRON o nadesłanie oryginałów dokumentów, które były podstawą ww. decyzji z [...] listopada 2013r., w tym w szczególności: pisma z 15 maja 2013r., dokumentu przedstawiającego dane wygenerowane w systemie informatycznym ZUS w trybie art. 49c ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu niepełnosprawnych (Dz.U. z 2011r. Nr 127, poz. 721, ze zm., zwana dalej: "u.r.o.n.") za grudzień 2012r., deklaracji DEK-I-0 korygującej za grudzień 2012r. oraz przedłożonych przez stronę kopii orzeczeń o niepełnosprawności K.M. oraz D.L.
5. Prezes PFRON przy piśmie z 28 września 2015r., w odpowiedzi na ww. pismo Ministra, załączył żądane dokumenty, w tym orzeczenia o stopniu niepełnosprawności D.L. z 29 listopada 2007r., obowiązujące do 30 listopada 2009r. oraz K.M. z 11 kwietnia 2003r. o trwałej, częściowej niezdolności do pracy, oraz dokument potwierdzający dane wygenerowane w systemie informatycznym ZUS za grudzień 2012r. w trybie art. 49c u.r.o.n.
6. Skarżący w odpowiedzi na wezwanie Ministra z 1 października 2015r. o przesłanie orzeczeń o stopniu niepełnosprawności D.L. - wydanych później niż 29 listopada 2007r. oraz innych dowodów mających znaczenie w postępowaniu - przesłał kopię orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w P. o niepełnosprawności D.L. z 4 listopada 2015r. zaliczono do lekkiego stopnia niepełnosprawności na stałe.
7. Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w P. (w odpowiedzi na wezwanie Ministra z 26 listopada 2015r. o nadesłanie informacji, czy ww. osoba posiadała ważne orzeczenia o niepełnosprawności od 1 grudnia 2009r. do 3 listopada 2015r.) - pismem z 1 grudnia 2015r. - poinformował, iż D.L. nie posiadał ważnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności od 1 grudnia 2009r. do 3 listopada 2015r.
8. Minister Rodziny Pracy i Polityki Społecznej (zwany dalej: "Ministrem") decyzją z [...] października 2016r. utrzymał w mocy ww. decyzję Prezesa PFRON, podtrzymując jej podstawę faktyczną i prawną.
Minister dodatkowo zauważył, że Skarżący 12 stycznia 2013r. złożył deklarację DEK-I-0 za grudzień 2012r., w której nie wykazał osób niepełnosprawnych. Przyjęto więc kwotę wyliczoną przez Skarżącego jako należne zobowiązanie z tytułu wpłat na PFRON. Skarżący 8 maja 2013r. złożył informację miesięczną INF-1 za ww. okres, zwiększając zatrudnienie ogółem w przeliczeniu na pełen wymiar czasu pracy pracowników niepełnosprawnych o 1 etat (dotyczy stopnia znacznego ze szczególnym schorzeniem), pozostałe dane nie uległy zmianie.
Prezes PFRON pismem z 15 maja 2013r. wezwał Skarżącego do przesłania: m.in. kopii orzeczeń zatrudnionych pracowników niepełnosprawnych od grudnia 2007r. do grudnia 2012r. i kopii informacji o obniżeniu wpłat na PFRON, na podstawie art. 22 u.r.o.n. Skarżący, mimo odbioru ww. pisma, nie przesłał ww. dokumentów, więc PFRON nie przyjął ww. korekty.
Minister zauważył też, że Prezes PFRON w celu określenia wysokości zobowiązania przyjął stan zatrudnienia podany przez Skarżącego w informacji INF-1 z 8 maja 2013r., przyjmując 54 etaty. Stan ten nie pokrywa się z informacjami uzyskanymi z ZUS, który w piśmie z 28 marca 2014r. wskazał, że stan zatrudnienia u Skarżącego wynosił w grudniu 2012r. - 56,5 etatów. Minister wskazał jednak, że skoro wielkość zatrudnienia przyjęta przez Prezesa PFRON jest korzystniejsza, nie należy kwestionować tych ustaleń.
Minister zauważył też, iż Skarżący w toku postępowania oświadczył 12 września 2013r., że zatrudniał i zatrudnia osoby posiadające orzeczenie o stopniu niepełnosprawności: K.A. - od 6 września 2006r. do 12 grudnia 2008r.; K.M. - od 6 września 2006r. do 31 grudnia 2010r.; D.L. od 1 lutego 2002r. do czasu sporządzenia pisma przez pełnomocnika. Skarżący przedłożył też dowody świadczące o posiadaniu stopnia niepełnosprawności dwóch pracowników: - wypis z orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z 11 kwietnia 2003r., w którym stwierdza się, że K.M. uznano za niezdolnego do pracy (trwale), - orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z 29 listopada 2007r. D.L., obowiązujące do 30 listopada 2009r.
W ocenie Ministra, żadne z ww. orzeczeń o niepełnosprawności nie mogło zostać uwzględnione, bo Skarżący zatrudniał K.M. do 31 grudnia 2010r., zaś orzeczenie D.L. z 29 listopada 2007r. wydano do 30 listopada 2009r., a kolejne orzeczenie dotyczące tej osoby, przekazane do Ministra przy piśmie z 19 listopada 2015r., datowane jest na 4 listopada 2015r. i nie obowiązywało w okresie, którego dotyczy postępowanie. Z pisma Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w P. z 1 grudnia 2015r. wynika ponadto, że D.L. nie posiadał ważnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności od 1 grudnia 2009r. do 3 listopada 2015r., więc nie mógł zostać uwzględniony jako osoba niepełnosprawna w stanie zatrudnienia za grudzień 2012r. W art. 1 u.r.o.n. wskazano zamknięty katalog rodzajów orzeczeń, które uprawniają do uzyskania statusu niepełnosprawnego w drodze tej ustawy. Data ustalenia niepełnosprawności w sensie biologicznym nie może być zatem utożsamiana z datą ustalenia niepełnosprawności w sensie prawnym. Wobec tego bezsprzecznym jest, że status prawny osoba niepełnosprawna uzyskuje dopiero od daty wydania orzeczenia - decyzji administracyjnej.
Minister w związku z tym wywiódł, iż skoro Skarżący nie przedstawił orzeczenia D.L. za grudzień 2012r., nie mógł powoływać się na zatrudnienia pracownika niepełnosprawnego, co ma też potwierdzenie w art. 2a ust. 1 u.r.o.n. Zarzut naruszenia art. 21 § 1 u.r.o.n. i art. 120 oraz art. 121 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015r., poz. 613, ze zm., zwana dalej: "O.p.") nie były więc zasadne. Minister ocenił ponadto, że wnioski Skarżącego o zwrócenie się przez organ do przedsiębiorców spełniających przesłanki z art. 22 pkt 1 u.r.o.n., jakie wypracowali obroty ze Skarżącym od 2007r. do 2012r. i czy kwoty te zapłacono, jak również o zwrócenie się do ZUS o wydanie odpisów orzeczeń o niepełnosprawności Panów A. i L. nie mogły być uwzględnione, gdyż to Skarżący powinien współdziałać z organami podatkowymi, tym bardziej, gdy chce poprzeć swoje stwierdzenia dowodami, które powinien posiadać, zgodnie z art. 2a ust. 1 u.r.o.n.
9. Strona zaskarżyła ww. decyzję Ministra z [...] października 2016r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie i stwierdzenie niemożności jej wykonania, ewentualnie o zwrot sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji, z uwagi na naruszenie: a) art, 21 ust. 1 u.r.o.n. i art. 120 O.p. przez nieuwzględnienie w decyzji, że Skarżący w grudniu 2012r. zatrudniał osoby niepełnosprawne, a ponadto przez wprowadzenie obowiązku złożenia informacji o terminie powiadomienia pracodawcy przez pracownika o niepełnosprawności, co nie znajduje uzasadnienia w przepisach ustawy; b) art. 180 § 1 i art. 209 § 1 i 2 O.p. - przez wydanie decyzji bez uwzględnienia wniosku dowodowego o zwrócenie się do ZUS w celu ustalenia, w jakich terminach Pan L. był zatrudniony u Skarżącego; c) art. 180 § 1 i art. 209 § 1 i 2 O.p. przez nieuwzględnienie wniosków dowodowych o zwrócenie się do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. o uzyskanie informacji o stopniu niepełnosprawności Pana L. po 30 listopada 2009r. oraz nieuwzględnienie wniosku o przesłuchanie Skarżącego na okoliczność daty otrzymania informacji o niepełnosprawności ww. osoby.
Skarżący w uzasadnieniu skargi podkreślił, iż niezrozumiałe jest stanowisko organów obu instancji, iż Pan L. nie posiada statusu osoby niepełnosprawnej w rozumieniu u.r.o.n., gdyż nie widzi on na jedno oko, więc jego stan zdrowia nie mógł się poprawić, tak iż po 30 listopada 2009r. przestał być osobą niepełnosprawną. Pracownik legitymuje się legitymacją inwalidzką, którą załączono do akt sprawy, oraz pracuje nieprzerwanie u Skarżącego do dnia dzisiejszego, jak również pracował nieprzerwanie przez czas objęty zaskarżoną decyzją. Skarżący wniósł o dołączenie do akt dokumentów ostatnio dołączanych do akt postępowania dotyczącego umorzenia postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości od grudnia 2008r. do listopada 2009 r., które potwierdzają bezprzedmiotowość prowadzenia sprawy o określenia składek na PFRON.
10. Minister w odpowiedzi na skargę, podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
1. Skarga nie ma uzasadnionych podstaw.
2. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014r., poz. 1647 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a.") sprawowana jest przez sądy administracyjne na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a.).
Stosownie natomiast do art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba, że przepisy uległy zmianie.
3. Sąd, dokonując kontroli legalności wydanych w sprawie decyzji organów administracyjnych obu instancji, z uwzględnieniem powyższych kryteriów stwierdza, że odpowiadają one prawu.
Minister, wydając zaskarżoną decyzję wykonał bowiem wszystkie wskazówki i wytyczne przewidziane w ww. wyroku WSA w Warszawie z 10 czerwca 2015r. sygn. akt III SA/Wa 2628/14, żądając przedłożenia przez Prezesa PFRON, jak i przez Skarżącego do akt brakujących dokumentów oraz uzupełniając materiał dowodowy o wskazane dokumenty. Możliwa była więc weryfikacja przez Sąd ustaleń faktycznych poczynionych przez organy obu instancji w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy.
Zdaniem Sądu w świetle akt sprawy nie sposób przyjąć, że zaskarżona decyzja Ministra, jak również poprzedzająca ją decyzja Prezesa PFRON naruszają wskazane w skardze przepisów prawa procesowego i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew stanowisku Skarżącego organy podatkowe działały zgodnie z obowiązującym prawem, które w sposób należyty zostało wskazane w podstawach prawnych decyzji obu instancji, wyjaśniły przy tym przesłanki, które zadecydowały o sposobie rozpatrzenia sprawy. W szczególności Minister zgodnie z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. uzasadnił ww. zaskarżoną decyzję, ustosunkowując się do argumentacji Skarżącego oraz podniesionych w odwołaniu zarzutów.
Dodatkowo, zdaniem Sądu, organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, stosownie do treści art. 122 i art. 187 § 1 O.p., dostępnymi metodami, starał się ustalić czy na datę powstania obowiązku we wpłatach na PFRON istniały dokumenty prawem przewidziane, potwierdzające okoliczności powodujące obniżenie wskaźnika zatrudnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 2 i 4 u.r.o.n. i mające tym samym wpływ na wynik sprawy. Minister nie kwestionował ustaleń Prezesa PFRON w związku z nadesłaniem do akt orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z 11 kwietnia 2003r. dotyczącego K.M. (k. 76 akt administracyjnych). Minister, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, zgodnie z wytycznymi WSA w Warszawie przewidzianymi w ww. orzeczeniu z 10 czerwca 2015r. sygn. akt III SA/Wa 2628/14, prawidłowo także uznał, że Skarżący nie przedstawił żądanych dokumentów dotyczących m.in. D.L., a te, które zostały przedłożone nie spełniały wymogów, które pozwoliłyby na uchylenie ww. decyzji prezesa PFRON. Oceny Ministra z tego zakresu – zdaniem Sądu - mieszczą się w dyspozycji art. 191 O.p. oraz wskazują racjonalne argumenty dlaczego zebrane w sprawie dowody nie mogły stanowić podstawy do zastosowania ww. przepisu art. 21 ust. 2 i 4 u.r.o.n.
Sąd w związku z tym uznał, że niezasadne były zarzuty skargi o charakterze proceduralnym, dotyczące przede wszystkim obowiązku zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, jak również wyrażonych na tle tego materiału ocen. Analiza akt sprawy pozwala ponadto na stwierdzenie, że Minister rozpoznając sprawę ponownie zebrał dodatkowe dowody mające znaczenie w sprawie, biorąc przy tym pod uwagę korzystne z punktu widzenia Skarżącego okoliczności przyjęte w ww. decyzji Prezes PFRON, co do wyliczenia stanu zatrudnienia u Skarżącego w grudniu 2012r. (54 etaty – wynikając z podanej przez Skarżącego informacji INF-1 z 8 maja 2013r.), zamiast określonych w ww. piśmie ZUS z 28 marca 2014r., w którym wskazano, że stan zatrudnienia u Skarżącego wynosił w grudniu 2012r. - 56,5 etatów. Minister ocenił ponadto dowody, które zostały przedłożone przez ZUS i przyjął, że jakkolwiek stan zatrudnienia podany przez Skarżące w informacji z 8 maja 2013r., nie pokrywa się z informacjami uzyskanymi z ZUS, tym niemniej nie można działać w związku ze stanowiskiem Prezesa PFRON na niekorzyść Skarżącego. Było to zgodnie z zasadą zaufania do organów podatkowych, przewidzianą w art. 121 § 1 O.p.
Sąd podziela ponadto stanowisko Ministra, że gdyby Skarżący przekazał orzeczenie Pana L. wydane po 30 listopada 2009r., a aktualne na grudzień 2012r., co nie miało miejsca, możliwe byłoby uwzględnienie tego pracownika jako osoby niepełnosprawnej w ramach zatrudnienia u Skarżącego. Orzeczenie to w świetle art. 1, art. 2a ust. 1 i 4 oraz art. 21 ust. 1 i 2 u.r.o.n. jest niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, gdyż znajdujące się w aktach sprawy orzeczenie o stopniu niepełnosprawności ww. osoby wydano na okres od 29 listopada 2007r. do 30 listopada 2009r., natomiast to przedłożone przez Skarżącego w postępowaniu odwoławczym z 4 listopada 2015r. nie istniało w grudniu 2012r. Żadne ze znajdujących się w sprawie orzeczenie o niepełnosprawności Pana L. nie obowiązywało zatem w okresie, którego dotyczy zaskarżona decyzja – w grudniu 2012r. Należy też zauważyć, że Skarżący orzeczenia o niepełnosprawności Pana L. w grudniu 2012r. nie tylko nie przedłożył w stosownym terminie organowi pierwszej instancji, ale nie załączył go również na żądanie organu odwoławczego, pomijając niejako ww. orzeczenie WSA w Warszawie.
Dodatkowo wskazać należy, że wbrew stanowisku wskazanemu w skardze, Minister podjął we własnym zakresie, zgodnie z art. 122 i art. 187 § 1 O.p. próbę wyjaśnienia w stosownym organie czy osoba zatrudniana przez Skarżącego – Pan L. – był uznany, zgodnie z prawem w grudniu 2012r. za osobę niepełnosprawną, czy też nie. Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w P. (w odpowiedzi na wezwanie Ministra z 26 listopada 2015r. o nadesłanie informacji, czy ww. osoba posiadała ważne orzeczenia o niepełnosprawności od 1 grudnia 2009r. do 3 listopada 2015r.) - pismem z 1 grudnia 2015r. - poinformował, iż D.L. nie posiadał ważnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności od 1 grudnia 2009r. do 3 listopada 2015r.
Zdaniem Sądu, wbrew stanowisku Skarżącego, w świetle przepisów u.r.o.n., oświadczenie pracodawcy złożone w trakcie postępowania podatkowego, że "orzeczenie dotyczące niepełnosprawności Pana D.L. jest nadal aktualne" oraz przerzucanie ciężaru dowodu w tym zakresie na organ przez poszukiwanie dokumentów w organach wskazywanych przez Skarżącego po wszczęciu postępowania podatkowego nie jest wystarczające do tego by uznać, że Skarżący w grudniu 2012r. dysponowała stosownym orzeczeniem dotyczącym niepełnosprawności Pana D.L. Przepisy u.r.o.n. nie pozostawiają wątpliwości, iż to pracodawca – Skarżący - powinien dysponować stosownymi dowodami potwierdzającymi zatrudnienie osób niepełnosprawnych, skoro chce obniżyć wskaźnik zatrudnienia, zgodnie z art. 21 ust. 1 u.r.o.n. i dane to powinien posiadać w okresie za który obniża wskaźnik zatrudnienia. Tym samym przedstawienia przez Skarżącego o 3 lata późniejszego orzeczenia o niepełnosprawności ww. osoby – z 4 listopada 2015r. - nie mogło przynieść pożądanego przez Skarżącego skutku.
Sąd stwierdza ponadto, że Minister, wydając zaskarżoną decyzję nie kwestionował stanu zdrowia pracownika Skarżącego - Pana L., wyjaśnił jedynie, kierując się treścią art. 1 i art. 2a ust. 1 u.r.o.n., które obowiązywały w grudniu 2012r., że niepełnosprawność musi być potwierdzona orzeczeniem wydanym przez zespół orzekający o niepełnosprawności lub lekarza orzecznika ZUS, a pracodawca może zaliczyć do stanu zatrudnienia osobę niepełnosprawną dopiero od momentu, gdy okazano mu orzeczenie potwierdzając niepełnosprawność. Brak takiego orzeczenia na moment zaliczania do stanu zatrudnienia osoby niepełnosprawnej, tj. w grudniu 2012r., stanowi podstawę do uznania, że dana osoba nie była prawnie (formalnie) osobą niepełnosprawną i tym samym nie mogła być, zgodnie z przepisami u.r.o.n., wliczona do stanu zatrudnienia Skarżącego, który tym samym nie mógł obniżyć z tego tytułu wskaźnika zatrudnienia.
W kontekście ww. rozważań, niemożliwe było, wbrew stanowisku prezentowanemu w skardze, zastąpienie zeznaniami Skarżącego ww. dowodu potwierdzającego niepełnosprawność danej osoby na dany moment, który to dokumentu powinien być w określonym czasie w posiadaniu pracodawcy oraz powinien być przedłożony na żądanie organów administracyjnych. Posiadanie bowiem przez pracodawcę orzeczenia o niepełnosprawności pracownika jest przesłanką ustawową, materialnoprawną i uprawniającą do skorzystania przez pracodawcę z przywilejów publicznoprawnych określonych w u.r.o.n. Dowód z przesłuchania strony lub zeznań świadków może być, co wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie, przeprowadzony jedynie wtedy, gdyby pojawiły się wątpliwości np. co do treści dokumentu, a nie wtedy, gdy pracodawca nie wywiązuje się ze swoich obowiązków nałożonych przepisami u.r.o.n. i od organu żąda odtworzenia zdarzeń, tak aby możliwe było zastąpienie nieistniejącego, a wymaganego dokumentu innymi ustaleniami, które dokumentu tego zastąpić nie mogą. W konsekwencji zarzut skargi o naruszeniu art. 180 § 1 i art. 209 § 1 i 2 O.p. przez wydanie decyzji bez uwzględnienia wniosków dowodowych Skarżącego nie zasługiwał na uwzględnienie. W stanie faktycznym i prawnym sprawy obowiązywał bowiem oprócz art. 1 u.r.o.n. przepis art. 2a ust.1 (wszedł w życie od 1 stycznia 2011r.), który był uszczegółowieniem art. 1 u.r.o.n., a oba ww. przepisy nakładały na pracodawcę obowiązki, z których Skarżący – na co wskazują akta sprawy - nie dopełnił w grudniu 2012r.
Tym samym w świetle ww. okoliczności wynikających z akt sprawy nie sposób uznać, że organy podatkowe obu instancji błędnie zastosowały prawo materialne przy wydaniu w sprawie decyzji oraz, że w sprawie nie było podstaw prawnych do wydania zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 u.r.o.n. Pracodawca zatrudniający co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy jest obowiązany, z zastrzeżeniem ust. 2-5 i art. 22, dokonywać miesięcznych wpłat na Fundusz, w wysokości kwoty stanowiącej iloczyn 40,65% przeciętnego wynagrodzenia i liczby pracowników odpowiadającej różnicy między zatrudnieniem zapewniającym osiągnięcie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości 6% a rzeczywistym zatrudnieniem osób niepełnosprawnych.
Przepis art. 21 ust. 2 u.r.o.n. stanowi natomiast, że z wpłat, o których mowa w ust. 1, zwolnieni są pracodawcy, u których wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych wynosi co najmniej 6%. Przy czym wskaźnik ten może zostać obniżony w razie zatrudnienia osób niepełnosprawnych ze schorzeniami szczególnie utrudniającymi wykonywanie pracy. (art. 21 ust. 4 u.r.o.n.), a rodzaj takich schorzeń określony został w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 września 1998r. w sprawie rodzaju schorzeń uzasadniających obniżenie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych oraz sposobu jego obniżania (Dz.U. Nr 124, poz. 820; dalej zwane: "rozporządzeniem MPiPS").
W świetle ww. przepisów wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych, pozwalający na zwolnienie pracodawcy od obowiązku wpłat, o których mowa w art. 21 ust. 1 u.r.o.n., może zostać obniżony, wyłącznie gdy pracodawca ten zatrudnia osoby posiadające schorzenia wymienione w ww. rozporządzeniu MPiPS. Stosownie natomiast do art. 2a ust. 1 u.r.o.n., obowiązującego od 1 stycznia 2011r., osobę niepełnosprawną wlicza się do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych począwszy od dnia przedstawienia pracodawcy orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dokumentów potwierdzających wystąpienie schorzeń uzasadniających obniżenie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych, o którym mowa w art. 21 ust. 2 u.r.o.n w związku z art. 2a ust. 4 u.r.o.n.
Tym samym dokument, o którym mowa w ww. przepisach art. 21 ust. 2 u.r.o.n w związku z art. 2a ust. 1 i 4 u.r.o.n. złożony np. w okresie późniejszym, wbrew stanowisku Skarżącego, nie pozbawiał pracodawcy prawa do ulgi. W rozpoznawanej sprawie pracodawca jednak do zakończenia postępowania podatkowego nie złożył orzeczenia, które potwierdzałoby niepełnosprawność ww. osoby, stwierdzoną formalnym orzeczeniem, choć był o to wzywany. Minister, uznając zatem w zaskarżonej decyzji, że, nieaktualne orzeczenie nie mogło stanowić podstawy obniżenia wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych, zgodnie z art. 21 ust. 2 i 4 u.r.o.n., z uwagi na datę jego wydania, nie naruszył żadnego z obowiązujących przepisów.
5. Sąd, w tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę, uznając, że nie zasługiwała ona na uwzględnienie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło