III SA/Wa 369/19
WyrokWSA w Warszawie2019-10-11
Skład orzekający: Beata Sobocha, Agnieszka Baran, Jacek Kaute
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo strony, zatytułowane jako skarga na czynności egzekucyjne, które kwestionuje istnienie obowiązku podlegającego egzekucji, powinno zostać potraktowane jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że błędne zatytułowanie pisma strony nie powinno stanowić przeszkody do nadania mu biegu i rozpoznania go we właściwym trybie. Organ administracji powinien rozpatrzyć podanie na podstawie treści żądania i wniosków, w kontekście zaistniałych okoliczności. W postępowaniu w sprawie skargi na czynności egzekucyjne bada się jedynie formalnoprawną stronę dokonanych czynności, a nie istnienie obowiązku, które jest przedmiotem odrębnych postępowań, takich jak wniosek o umorzenie postępowania.Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził postępowanie egzekucyjne wobec D. S. na podstawie tytułów wykonawczych. Po zajęciu rachunku bankowego, strona wniosła skargę na czynności egzekucyjne, podnosząc, że należności zostały uregulowane, a tytuły wykonawcze anulowane. Organ egzekucyjny umorzył postępowanie, traktując pismo strony jako wniosek o umorzenie. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał postanowienie w mocy. Strona wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących skargi na czynności egzekucyjne i prowadzenia egzekucji bez tytułu prawnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Sobocha (sprawozdawca), Sędziowie sędzia del. SO Agnieszka Baran, sędzia WSA Jacek Kaute, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 października 2019 r. sprawy ze skargi D. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Naczelnik Urzędu Skarbowego W. (dalej zwany "Naczelnikiem US") na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] października 2015 r. nr [...] i [...] wystawionych przez wierzyciela – Burmistrza M. obejmujących łączne zobowiązanie pieniężne w kwocie ogółem 108,90 zł wraz z odsetkami za zwłokę, prowadził wobec majątku D. S. (dalej zwany "Stroną" lub "Skarżącym") postępowanie egzekucyjne.
Organ egzekucyjny w celu wyegzekwowania należności objętych ww. tytułami wykonawczymi w dniu [...] lutego 2018 r. wystawił zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę, które skierował do S.. Powyższe zawiadomienie wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono Stronie w dniu 15 stycznia 2018 r.
Naczelnik US w dniu [...] sierpnia 2018 r. wystawił zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, które skierował do Banku [...]. Dnia 5 września 2018 r., bank zrealizował w całości przedmiotowe zajęcie, które zostało doręczone Stronie w dniu 10 września 2018 r.
Strona pismem z dnia 14 września 2018 r., powołując się na art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.; dalej "u.p.e.a.") wniosła skargę na czynności egzekucyjne dokonane w dniu [...] sierpnia 2018 r. polegające na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego prowadzonego przez [...]. z uwagi na fakt, że przywołane w zawiadomieniu o zajęciu wierzytelności tytuły wykonawcze były odwołane w dniu 21 marca 2017 r., w związku z uregulowaniem w dniu 6 marca 2017 r. wszystkich należności. W związku z powyższym wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Naczelnik US postanowieniem z dnia [...] października 2018 r., na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych.
Uzasadniając rozstrzygnięcie podkreślił, że w sytuacji, gdy z treści pisma Strony wynikało, że wniósł on zarzut braku istnienia obowiązku, natomiast termin na wniesienie zarzutów minął 22 stycznia 2018 r. jego pismo zostało potraktowane jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie zauważył, że przedmiotem skargi może być konkretna czynność egzekucyjna, a nie zasadność wszczęcia postępowania egzekucyjnego, czy też prawidłowość jego prowadzenia. W ramach skargi na czynności egzekucyjne nie mogą być badane zarzuty materialnoprawne związane z nieistnieniem egzekwowanego obowiązku, prowadzące do umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Organ egzekucyjny wskazał, że wierzyciel potwierdził fakt dokonania czynności egzekucyjnych po uiszczeniu zapłaty za egzekwowany obowiązek.
Skarżący zażaleniem z dnia 2 listopada 2018 r. wniósł o stwierdzenie nieważności ww. postanowienia oraz nieważności wszystkich czynności egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i [...], w szczególności czynności egzekucyjnej dokonanej w dniu [...] sierpnia 2018 r. polegającej na zajęciu wierzytelności z jego rachunku bankowego, a także dokonanie zwrotu ściągniętej wierzytelności na rachunek bankowy.
W uzasadnieniu za całkowicie bezzasadne i pozbawione podstawy prawnej jak i faktycznej uznał wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego w 2018 r. W jego przekonaniu postępowanie to było wszczęte i prowadzone na podstawie nieistniejących tytułów wykonawczych, gdyż anulowano je 21 marca 2017 r., a anulowanie takie Urząd Skarbowy W. otrzymał w dniu 24 marca 2017 r.
Podniósł ponadto, że zgodnie z pouczeniem w zawiadomieniu o czynności egzekucyjnej dokonanej w dniu [...] sierpnia 2018 r. złożył skargę, w której podniósł, że czynność ta była pozbawiona podstaw prawnych i tym samym w sposób rażący naruszała przepisy u.p.e.a. w szczególności art. 7 § 3 tej ustawy.
Zdaniem Skarżącego w przypadku uznania przez organ egzekucyjny skargi za bezpodstawną powinien ją odrzucić, a nie traktować jak wniosek o umorzenie postępowania. W niniejszym przypadku jeżeli już wszczęto postępowanie egzekucyjne to jego umorzenie powinno nastąpić z urzędu i to w 2017 r.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej zwany "Dyrektorem") postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika US z dnia [...] października 2018 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stanął na stanowisku, że Naczelnik US prawidłowo zakwalifikował pismo Strony jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt. u.p.e.a. Opierając się na utrwalonej linii orzeczniczej sądów administracyjnych, podniósł, iż organ administracji winien rozpatrzyć podanie wniesione przez stronę na podstawie treści żądania i wniosków zawartych w piśmie, w kontekście zaistniałych okoliczności oraz zasad ochrony uzasadnionego interesu strony. Tym samym w postępowaniu w sprawie skargi na czynności egzekucyjne dokonywane jest jedynie formalnoprawne zbadanie sposobu i formy dokonanych czynności egzekucyjnych.
Jego zdaniem w sytuacji, gdy Skarżący w treści pisma z dnia 14 września 2018 r. kwestionował istnienie obowiązku objętego spornymi tytułami wykonawczymi, w trybie skargi na czynności egzekucyjne nie było możliwe rozpatrywanie zarzutu nieistnienia obowiązku. W postępowaniu wszczętym skargą w trybie art. 54 u.p.e.a. organ egzekucyjny kontroluje prawidłowość i zgodność z prawem dokonanych przez siebie czynności egzekucyjnych. Zatem strona, korzystając z przysługującego jej prawa zaskarżenia dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych, w złożonej skardze może podnosić wyłącznie zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania prowadzonego przez organ egzekucyjny lub egzekutora w odniesieniu do przepisów regulujących sposób i formę dokonania czynności egzekucyjnych. Nie bada się w nim zatem zasadności wystawienia tytułów wykonawczych przez wierzyciela, czy też istnienia egzekwowanego obowiązku. Te kwestie są przedmiotem odrębnych postępowań, tj. postępowania w sprawie wniesionych przez zobowiązanego zarzutów, czy też wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W postępowaniu wszczętym skargą na czynność egzekucyjną, organ egzekucyjny bada jedynie prawidłowość dokonanej czynności, a nie działania będące podstawą egzekucji.
Według Dyrektora w sytuacji, gdy zarzuty wnosi się w terminie 7 dni od daty doręczenia tytułu wykonawczego, słusznie zauważył organ egzekucyjny, że termin na ich złożenie upłynął w dniu 22 stycznia 2018 r. Z uwagi na powyższe organ pierwszej instancji prawidłowo zakwalifikował pismo Strony jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Dyrektor mając na uwadze, iż stosownie do postanowień art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne podlega umorzeniu, jeżeli obowiązek podlegający egzekucji został wykonany przed wszczęciem postępowania zauważył, że niedopuszczalne jest prowadzenie postępowania egzekucyjnego, gdy cel egzekucji został osiągnięty i zobowiązany wykonał obowiązek podlegający egzekucji. Z kolei następstwem umorzenia postępowania egzekucyjnego jest niemożność jego kontynuowania.
Końcowo odnosząc się do zwrotu ściągniętych wierzytelności zauważył, że z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż organ egzekucyjny zwrócił Skarżącemu kwotę 25,00 zł (tj. opłatę komorniczą w kwocie 8,60 zł i koszty egzekucyjne w kwocie 16,40 zł) natomiast pozostałe należności zostaną zwrócone przez wierzyciela.
Strona nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem w skardze z 10 stycznia 2019 r. wnosząc o uchylenie postanowienia Dyrektora z [...] grudnia 2018 r. oraz postanowienia Naczelnika US z [...] października 2018 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania jego skargi z dnia 14 września 2018 r. na czynności egzekucyjne w celu stwierdzenia nieważności wszystkich czynności egzekucyjnych, ich uchylenie, prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i [...] z dnia [...].10.2015 r. wystawionych przez Burmistrza M., zarzuciła naruszenie:
art. 54 u.p.e.a. przez uznanie jego skargi z dnia 14 września 2018 r. na czynności egzekucyjne polegające na zajęciu wierzytelności z jego rachunku bankowego prowadzonego przez [...]. jako wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, mimo zarzutu w niej zawartej, że czynność ta jest obarczona wadą polegającą na czynności podjętej bez tytułu prawnego (anulowanych ponad rok wcześniej tytułach wykonawczych), a zatem przesłance formalno-prawnej, a nie merytorycznej;
art. 54 u.p.e.a. przez uznanie jego zażalenia, z dnia 2 listopada 2018 r. i utrzymaniu w mocy postanowienia Naczelnika US z dnia [...] października 2018 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego przez pominięcie oceny działań egzekucyjnych na podstawie nieistniejących klauzul wykonawczych;
art. 7 u.p.e.a. poprzez prowadzenie czynności egzekucyjnych bez tytułów wykonawczych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu i powtórzył przedstawione w niej argumenty. Zarzuty skargi uznał za niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
.
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej jako: "P.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.
Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, w tym także te niepodniesione w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych.
Na podstawie art. 135 P.p.s.a. Sąd podejmuje także środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.).
Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Dyrektora w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych przepisów, Sąd uznał, że nie zawiera ono wad, powodujących konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego. W konsekwencji złożoną przez Stronę skarga uznać należało za niezasadną.
Przedmiotem oceny w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W.z [...] grudnia 2018 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] października 2018 r., w którym organ orzekł o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Strony na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] października 2015 r. nr [...] i [...] wystawionych przez wierzyciela – Burmistrza M. obejmujących łączne zobowiązanie pieniężne w kwocie ogółem 108,90 zł wraz z odsetkami za zwłokę.
Wobec postawionych zarzutów, przedmiotem sporu jest zgodność z prawem rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, czyli rozstrzygnięcia z art. 59 § 2 i 3 u.p.e.a. Skutkiem tego rodzaju postanowienia jest zaprzestanie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
W pierwszej kolejności należy poczynić kilka uwag natury ogólnej na temat instytucji umorzenia postępowania egzekucyjnego, unormowanej w art. 59 § 2 i 3 u.p.e.a. Stosownie do ww. przepisów, postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. W przypadku o którym mowa w § 2, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4 ustawy egzekucyjnej. Przepis art. 59 § 1 i § 2 regulujący przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego jest przepisem prawa materialnego [por. wyrok NSA z dnia 26 marca 2009 r., sygn. akt II FSK 1906/07].
Należy też wskazać, że instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego, polega na zakończeniu postępowania bez doprowadzenia do wykonania egzekwowanego obowiązku z powodu wystąpienia przeszkód uniemożliwiających lub powodujących niecelowość dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Trzeba pamiętać, że instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego ma na celu jego zakończenie, najczęściej z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji, zaistniałej w jego toku, wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Umorzenie postępowania egzekucyjnego oznacza zawsze, że nie jest realizowany jego cel, wiąże się ono z trwałymi przeszkodami uniemożliwiającymi dalsze jego prowadzenie i może nastąpić w każdym jego stadium. Przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego są w znacznej części następstwem pojawienia się przyczyn niedopuszczalności postępowania egzekucyjnego.
Umorzenie postępowania egzekucyjnego może być obligatoryjne (na podstawie przesłanek z art. 59 § 1 u.p.e.a.) lub fakultatywne (na podstawie przesłanki z art. 59 § 2 u.p.e.a.).
W pierwszym przypadku musi się ziścić którakolwiek z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 59 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem postępowanie egzekucyjne umarza się:
1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;
2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;
3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;
4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;
5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;
6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;
7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;
8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;
9) na żądanie wierzyciela;
10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Ustawodawca wymieniając w art. 59 § 1 u.p.e.a. przyczyny obligatoryjnego umorzenia postępowania, nie pozostawia uznaniu organu jego ewentualne umorzenie. Organ egzekucyjny ma bowiem prawny obowiązek umorzenia postępowania w razie powzięcia wiadomości o przesłankach wyszczególnionych w tym przepisie. Wystąpienie przesłanek stanowiących podstawę umorzenia postępowania obliguje zawsze do takiego zakończenia postępowania egzekucyjnego, bez względu na to, czy zostaną one stwierdzone z urzędu, czy też wyjdą na jaw w wyniku zgłoszonych zarzutów, bądź też w inny sposób zostaną zakomunikowane organowi egzekucyjnemu (zob. wyrok WSA w Kielcach z dnia 25 kwietnia 2013 r., I SA/Ke 137/13, wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2013 r., VIII SA/Wa 639/12).
Sąd mając na uwadze powyższe rozważania za prawidłowe uznał stanowisko Naczelnika US co do zasadności zakwalifikowania pisma Strony z 14 września 2018 r. zatytułowanego, jako "skarga na czynności egzekucyjne", jako wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Podnieść bowiem należy, że mylne zatytułowanie pisma nie może stanowić przeszkody do nadania pismu biegu i rozpoznania go we właściwym trybie. Organ administracji winien rozpatrzyć podanie wniesione przez stronę na podstawie treści żądania i wniosków zawartych w piśmie, w kontekście zaistniałych okoliczności oraz zasad ochrony uzasadnionego interesu strony.
Zgodzić się tym samym należy z poglądem organu, że w postępowaniu w sprawie skargi na czynności egzekucyjne dokonywane jest jedynie formalnoprawne zbadanie sposobu i formy dokonanych czynności egzekucyjnych. Tymczasem Skarżący w treści pisma z dnia 14 września 2018 r. kwestionował istnienie obowiązku objętego spornymi tytułami wykonawczymi, a w trybie skargi na czynności egzekucyjne nie jest możliwe rozpatrywanie zarzutu nieistnienia obowiązku.
Podkreślić należy, że skarga na czynność egzekucyjną zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a., jest środkiem służącym kontroli prawidłowości stosowania w postępowaniu czynności egzekucyjnych, które zmierzają do bezpośredniego wyegzekwowania należności. Definicję legalną pojęcia "czynności egzekucyjnych" zawiera przepis art. 1a pkt 2 u.p.e.a. W świetle tego unormowania są to wszelkie działania podejmowane przez organ egzekucyjny i egzekutora, zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Ustawowa definicja środka egzekucyjnego zawarta jest w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. Jednym ze środków egzekucyjnych dotyczącym należności pieniężnych jest m.in. egzekucja z udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Pojęcie czynności egzekucyjnych obejmuje zatem zarówno czynności o charakterze prawnym, podejmowane wyłącznie przez organ egzekucyjny lub organ rekwizycyjny, jak i czynności o charakterze faktycznym, dokonywane przez egzekutora lub poborcę skarbowego. Jest to czynność, która znajduje bezpośrednią regulację w ustawie co do trybu i sposobu jej przeprowadzenia. W postępowaniu skargowym, w oparciu o treść art. 54 § 1 u.p.e.a., dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, mają uregulowanie ustawowe, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego. Sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a., kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (por. wyroki NSA z 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13; z 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 778/13; z 24 października 2014 r., sygn. akt II GSK 1377/13; z 8 grudnia 2017 r. sygn. akt II FSK 3048/15 - wszystkie orzeczenia powołane w niniejszym wyroku dostępne są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarga na czynność administracyjną służy bowiem ochronie praw zobowiązanego w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym i ma za zadanie chronić go przed naruszeniami przepisów postępowania egzekucyjnego ze strony organu egzekucyjnego lub egzekutora wykonującego konkretną czynność. Jej istota sprowadza się do zarzutów formalnoprawnych odnoszących się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Zatem strona, korzystając z przysługującego jej prawa zaskarżenia dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych, w złożonej skardze może podnosić wyłącznie zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania prowadzonego przez organ egzekucyjny lub egzekutora w odniesieniu do przepisów regulujących sposób i formę dokonania czynności egzekucyjnych. Nie dokonuje się badania w nim zasadności wystawienia tytułów wykonawczych przez wierzyciela, czy też istnienia egzekwowanego obowiązku. Te kwestie są przedmiotem odrębnych postępowań, tj. postępowania w sprawie wniesionych przez zobowiązanego zarzutów, czy też wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W postępowaniu wszczętym skargą na czynność egzekucyjną, organ egzekucyjny bada jedynie prawidłowość dokonanej czynności, a nie działania będące podstawą egzekucji.
Słusznie zauważył Dyrektor, że w sytuacji, gdy zarzuty na toczące się postępowanie egzekucyjne należy wnieść w terminie 7 dni od daty doręczenia tytułu wykonawczego, termin na ich złożenie upłynął w dniu 22 stycznia 2018 r. Z uwagi na powyższe organ pierwszej instancji prawidłowo zakwalifikował pismo Strony jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Stosownie do postanowień art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne podlega umorzeniu, jeżeli obowiązek podlegający egzekucji został wykonany przed wszczęciem postępowania. Przyjęte rozwiązanie jest konsekwencją przestrzegania zasady niezbędności postępowania egzekucyjnego (wyrażonej w art. 7 § 3 u.p.e.a.), zgodnie z którą niedopuszczalne jest prowadzenie postępowania egzekucyjnego, gdy cel egzekucji został osiągnięty i zobowiązany wykonał obowiązek podlegający egzekucji. Następstwem umorzenia postępowania egzekucyjnego jest niemożność jego kontynuowania. Stosownie do postanowień art. 60 § 1 u.p.e.a., umorzenie postępowania egzekucyjnego powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych.
Po przeprowadzonej analizie zaskarżonego postanowienia Dyrektora i zgromadzonego materiału dowodowego, Sąd doszedł do przekonania, że wbrew stanowisku Strony zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji prowadził postępowanie zgodnie z zasadami ogólnymi postępowania. Rozstrzygnięcia organów obu instancji zawierają uzasadnienie faktyczne jak i prawne. Przywołano przepisy regulujące instytucję umorzenia postępowania egzekucyjnego odnosząc je do ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Podstawę prawną rozstrzygnięcia skonstruowano w sposób prawidłowy, a dokonana przez organy wykładnia przepisów prawa jest spójna, logiczna i prawidłowa. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia odniesiono się do podnoszonych przez stronę argumentów i dokonano ich oceny pod kątem przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Tym samym za niezasadne należało uznać zarzuty naruszenia art. 7 oraz art. 54 u.p.e.a. Wskazać bowiem należy, że skarga z art. 54 § 1 u.p.e.a. przysługuje zobowiązanemu na konkretną czynność egzekucyjną. W tym postępowaniu dokonywane jest jedynie formalnoprawne zbadanie sposobu i formy dokonanych czynności egzekucyjnych. W trybie skargi na czynności egzekucyjne nie jest możliwe rozpatrywanie zarzutu nieistnienia obowiązku.
Konkludując, Sąd, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, nie dopatrzył się też innych błędów w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, ani też naruszeń przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Biorąc powyższe pod uwagę, uznając skargę za nieuzasadnioną, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło