III SA/Wa 3697/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Marta Waksmundzka - Karasińska po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za grudzień 2006 r. oraz umorzenia postępowania podatkowego za października i listopada 2006 r. 1. zwolnić skarżącą od wpisu od skargi kasacyjnej; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca – B. R. przy skardze kasacyjnej z 22 lutego 2016 r. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując, że jedynym źródłem jej utrzymania jest renta chorobowa w kwocie 697,68 zł, której część potrąca komornik. Do swoich miesięcznych wydatków Skarżąca zaliczyła wydatki na żywność, leki, ubranie oraz dojazdy do lekarzy i sądów. Zaznaczyła, że nie posiada majątku, ani oszczędności. Korzysta ze służebności w lokalu należącym do córki. Odpowiadając na wezwanie referendarza sądowego Skarżąca wskazała, że z przyznanej w 2009 r. renty chorobowej, ma co miesiąc potrącaną kwotę 300 zł. Ponadto Skarżąca przesłała roczne obliczenie podatku przez organ rentowy (PIT-40A/11A), z którego wynika, ze w 2015 r. Skarżąca uzyskała dochód w kwocie 13.938,84 zł. oraz odcinek renty, z którego wynika, że Skarżąca w lutym 2016 r. otrzymała kwotę 697,68 zł. Ponadto oświadczyła, że nie korzysta z pomocy społecznej. Postanowieniem z 16 marca 2016 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zwolnił Skarżącą od wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę 100 zł i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Pismem z 29 marca 2016 r. Skarżąca wniosła sprzeciw od ww. postanowienia. Wskazała, że jej sytuacja finansowa jest zła i uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy. Skarżąca nie może uiścić nawet 100 zł wpisu, bowiem uiściła już taką kwotę za sporządzenie uzasadnienia wyroku, a ponadto ponosi także koszty związane z udziałem w innych postepowaniach sądowoadministracyjnych. Zaznaczyła, ze kolejne 100 zł to duże obciążanie dla budżetu rencistki utrzymującej się z 697,68 zł miesięcznie. Skarżąca wskazała, ze nie ma majątku i oszczędności, a także że nie może poczynić oszczędności na poczet kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) - dalej "P.p.s.a." -, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie sprzeciwu powoduje usunięcie z obrotu prawnego orzeczenia referendarza sądowego, tj. postanowienia z 16 marca 2016 r. Jest ono traktowane – pod względem skutków prawnych – jako nieistniejące. Zgodnie z art. 2 ustawy z 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015r. poz.658) do postępowań sądowych zainicjowanych przed dniem 15 sierpnia 2015 r. stosuje się przepis art. 260 P.p.s.a. w brzmieniu sprzed nowelizacji wprowadzonej powołaną ustawą. Zgodnie z art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Instytucja prawa pomocy jest odstępstwem od tej reguły, dlatego powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Celem wspomnianej instytucji jest bowiem zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia (zob. postanowienia NSA z: 14 lutego 2014 r., II FZ 1609/13; 5 sierpnia 2013 r., II FZ 616/13; 23 stycznia 2013 r., I FZ 2/13 oraz II FZ 1017/12; 10 stycznia 2013 r., II FZ 1005/12). Udzielenie prawa pomocy w konkretnej sprawie uzależnione jest od spełnienia ustawowo określonych przesłanek takich jak: brak zdolności do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub brak zdolności do poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). W niniejszej sprawie Skarżąca ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych, tj. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Co istotne aktualnie jest ona zobowiązana do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 1.214 zł. Ponadto Skarżąca korzystała z prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach III SA/Wa 1779 i 2995/12, III SA/Wa 2869/13 oraz III SA/Wa 411/14. Zdaniem Sądu sytuacja finansowa Skarżącej uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej w rozpoznawanej sprawie. Z nadesłanych materiałów wynika, bowiem, że Skarżąca utrzymuje się wyłącznie z renty w wysokości 697,68 zł. Otrzymywaną rentę Skarżąca przeznacza na lekarstwa, żywność oraz dojazdy do lekarzy i sądów. Ponadto Sąd wziął pod uwagę, że Skarżąca uiściła opłatę za sporządzenie wyroku z uzasadnieniem w kwocie 100 zł a także okoliczność, że w przywołanych wyżej postępowaniach także zobligowana jest do poniesienia kosztów sądowych, a także okoliczność że Skarżąca nie ma realnych możliwości poczynienia oszczędności w bieżących wydatkach. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.