III SA/Wa 37/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-06-03
Skład orzekający: Agnieszka Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała w sposób wystarczający swojej sytuacji materialnej, a jej oświadczenia budzą wątpliwości co do ich prawdziwości?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, gdy strona nie wykaże w sposób wystarczający swojej sytuacji materialnej, a przedstawione przez nią informacje, w tym dotyczące dochodów i stanu majątkowego osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, budzą wątpliwości co do ich prawdziwości i sugerują wyższe dochody niż zadeklarowane. Ciężar wykazania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżący A. W. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Skarżący oświadczył, że jest bezrobotny, opiekuje się matką i trojgiem dzieci, płaci alimenty i ma zadłużenie czynszowe. Przedstawił swoje miesięczne wydatki i dochody konkubiny. W trakcie postępowania przedłożył dodatkowe dokumenty, w tym wyciągi z rachunków bankowych, które wykazały wpłaty gotówki o nieznanym pochodzeniu. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2012 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec, sierpień, wrzesień i grudzień 2008 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Skarżący – A. W. na urzędowym formularzu PPF, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Podniósł, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Skarżący oświadczył, że opiekuje się [...] matką. Skarżący ma troje dzieci w wieku [...] , [...] i [...] lat. Na najstarszego syna zobowiązany jest płacić alimenty. Skarżący stwierdził, że wszelkie próby poszukiwania pracy nie przyniosły rezultatu ze względu na wiek, brak wykształcenia oraz doświadczenia zawodowego. Skarżący oświadczył, że od 2012 r. nie płaci czynszu za mieszkanie. Do swoich miesięcznych wydatków Skarżący zaliczył: energię elektryczną – 200 zł, przedszkole – 300 - 360 zł., bilet miesięczny syna – 57 zł., telefony – 175 zł, paliwo – 200 -300 zł. Pozostała kwota jest przeznaczana na jedzenie i odzież.
Skarżący oświadczył, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz trzema synami oraz konkubiną i posiada dom o powierzchni 164 m². Skarżący oświadczył, że kredyt hipoteczny na dom został wypowiedziany przez bank. Z oświadczenia wynika także, że konkubina Skarżącego posiada samochód osobowy marki [...] rok. prod. 2004, oraz że tytułem wynagrodzenia uzyskuje 2.000 – 2.100 zł miesięcznie.
Wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy Skarżący przedstawił postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji. Skarżący przedłożył także roczne rozliczenie kosztów eksploatacji i funduszu remontowego za 2013 r., z którego wynika, że Skarżący posiada zadłużenie 11.095,20 zł.
W wykonaniu wezwania referendarza sądowego o przekazanie dodatkowych informacji o sytuacji materialnej, Skarżący przedłożył zeznanie podatkowe PIT-37, z którego wynika, ze konkubina Skarżącego w 2013 r. uzyskała dochód w wysokości 5.710,97 zł. Skarżący przedłożył również wyciągi z rachunków bankowych swoje i swojej konkubiny. Ponadto wyjaśnił, że w 2013 r. r. nie uzyskał żadnych dochodów, jego konkubina od 1 lipca 2010 r. do 1 października 2013 r. przebywała na urlopach macierzyńskim i wychowawczym. Na syna z pierwszego małżeństwa nie płaci alimentów od roku.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie.
Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z § 1 pkt 2 tego artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym (tak w niniejszej sprawie) - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Powyższe uregulowanie wprost przenosi na stronę ciężar wykazania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. Wobec tego pochodzące od niej informacje na temat jej możliwości płatniczych, powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej strony.
Oceniając wniosek Skarżącego z punktu widzenia kryterium wskazanego w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., referendarz sądowy stwierdził, że nie zasługuje on na uwzględnienie.
Wyjaśnić należy, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, które ma charakter wpadkowy w stosunku do postępowania głównego, ocenia się możliwości finansowe wnioskodawcy, z uwzględnieniem dochodów i stanu majątkowego osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym (małżonki, konkubiny). Powyższe sprawia, że sytuacja Skarżącego jest pochodną sytuacji materialnej jego konkubiny, a zatem jej wykazanie jest w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy absolutnie niezbędne.
Skarżący wprawdzie wskazał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, wskazał także, że wraz z dziećmi utrzymują się z wynagrodzenia konkubiny otrzymywanego w kwocie około 2.000 zł oraz ze posiada zadłużenie z tytułu nieopłacanego czynszu. Jednakże oświadczeniom tym nie można dać wiary.
Z przedstawionych bowiem wyciągów z rachunków bankowych wynika, że na rachunku bankowym konkubiny Skarżącego oprócz kwot miesięcznego wynagrodzenia zarejestrowane są również wpłaty gotówki, przykładowo: 25 marca 2014 r. – 3.000 zł, 10 marca 2014 r. - 2.000 zł., 4 marca 2014 r. - 3.300 zł., 26 lutego 2014 r. - 3.338,55 zł., 24 lutego 2014 r. - 6.500 zł., 17 lutego 2014 r. – 5.000 zł, 10 lutego 2014 r. - 3.500 zł. Pochodzenia tych wpłat Skarżący nie wyjaśnił. Uznać zatem należało, że miesięczne dochody rodziny są znacznie wyższe niż przedstawił to Skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W ocenie referendarza sądowego Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych / kosztów ewentualnego wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 1.360 zł.
Z tej przyczyny na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło