III SA/Wa 3729/16

PostanowienieWSA w Warszawie2017-01-26

Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona, która nie wykazała pełnej sytuacji finansowej i nie przedstawiła wszystkich wymaganych dokumentów, może zostać pozbawiona prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ pomimo wezwania nie przedstawił wszystkich wymaganych dokumentów, w tym wyciągu z rachunku bankowego, co uniemożliwiło pełną ocenę jego sytuacji finansowej. Wobec tego, że zadeklarowane wydatki przewyższały zadeklarowane dochody, a skarżący posiadał znaczące aktywa, należało uznać, że jest w stanie wygospodarować kwotę 100 zł na wpis od skargi, co nie wpłynie negatywnie na jego podstawowe potrzeby życiowe.
Stan faktyczny
Skarżący P. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację finansową wynikającą z wypadku drogowego i zakazu prowadzenia działalności gospodarczej. Mimo przedstawienia części dokumentów finansowych, w tym zeznań podatkowych i ewidencji środków trwałych, referendarz sądowy wezwał go do uzupełnienia wniosku o dodatkowe informacje, w tym wyciągi z rachunków bankowych. Skarżący posiadał znaczące nieruchomości i aktywa, ale zadeklarował niższe dochody niż wydatki.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania Skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Marcin Piłaszewicz po analizie w dniu 26/01/2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z [...] /10/2016 r. Nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną postanawia: odmówić przyznania Skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżący - P. B. , wnioskiem z 28/12/2016 r., powtórzonym na formularzu PPF z 18/01/2017 r. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w szczególności od wpisu od skargi. W uzasadnieniu powołał się w treści przywołanych pism na trudna sytuację finansowa, ponieważ jego dochody nie zaspokajają roszczeń urzędów. Przyczyną złego stanu finansów są następstwa wypadku drogowego, któremu Skarżący uległ w [...] r. i niemożność prowadzenia działalności gospodarczej (stacji diagnostycznej) w wyniku zakazu prowadzenia działalności. Skarżący posiada nieruchomość rolną o powierzchni 57,245 ha, nieruchomości (wg załączonej ewidencji środków trwałych) i przedmioty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Skarżący poinformował o tym, że dochód żony za 2015 r. wynosi 4773,32 zł, natomiast sam osiąga dochód z renty w wysokości 663,20 zł, zaś z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej poniósł do 11/2016 r. stratę w wysokości 114657 zł. Skarżący oznaczył koszty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej na kwotę 2230 zł (gaz, prąd, woda, kanalizacja, ogrzewanie, telefon, ubezpieczenie, in.) W celu wyjaśnienia wątpliwości, co do rzeczywistej sytuacji życiowej Skarżącego został on wezwany o przekazanie dodatkowych informacji o jego kondycji życiowej i finansowej, tj., w szczególności, o przekazanie wyciągów z rachunków bankowych, kserokopii zeznań podatkowych, szczegółowego oznaczenia wszystkich źródeł utrzymania za ostatnie trzy miesiące i in. Skarżący wskazał, że w K. posiada 12164 m.kw. gruntu, budynki i stację paliw o pow. 585 m.kw. (część nieruchomości jest dzierżawiona przez Spółkę B. ), nieruchomość rolną o pow. 52,545 ha (uprawa roślinna) oraz las o pow. 4,7 ha. Jak zauważył, nieruchomość przy ul. [...] nie jest jego własnością, lecz należy do jego matki. Poinformował nadto, że posiada zobowiązanie z tytułu kredytu w wysokości 103703,54 zł, kredyt obrotowy nieodnawialny [...] (wysokość kapitału do spłaty – [...] zł), zobowiązanie z tytułu pożyczki do spłaty na 31/12/2017 r. – [...] zł. Skarżący załączył kserokopię Podatkowej Księgi Przychodów i Rozchodów – sumy 2016 r., ewidencję środków trwałych – 2016 r., PIT-40A za 2015 r., PIT-37 za 2015 r., PIT/O za 2015 r., PIT-36 L za 2015 r., PIT/B za 2015 r. Referendarz sądowy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., zwana dalej: "P.p.s.a.") uznał, że Skarżący nie wykazał, że spełniają przesłanki do przyznania im prawa pomocy w zakresie wymagalnych w sprawie kosztów sądowych, tj. wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Niemożność przyznania prawa pomocy wynika z dwóch przyczyn. Po pierwsze, Skarżący, pomimo wezwania nie złożył wyciągu z rachunku bankowego za wskazany okres, z którego może wynikać sposób redystrybucji posiadanych przez niego środków. Informacje zawarte w treści wyciągu wydają się być przydatne dla wyjaśnienia wątpliwości związanych ze stanem posiadanych przez Skarżącego środków, ponieważ Skarżący zadeklarował wyższe wydatki (ok 2200 zł miesięcznie), niż wysokość posiadanych dochodów (663,20 zł z tytułu renty Skarżącego i ok 400 zł dochodu żony). Z zestawienia tych danych wynika, ze Skarżący może posiadać inne, niż zadeklarowane, źródła dochodu, co czyni – w braku wskazanych dokumentów) - ocenę jego sytuacji finansowej, przedwczesną. Dlatego, w ocenie referendarza sądowego, drugorzędne dla wyniku sprawy jest to, że niewyjaśniona pozostała przez Skarżącego kwestia posiadanych przez niego gruntów rolnych i prowadzenia na tych gruntach działalności rolniczej lub otrzymanych dopłat bezpośrednich, jak również nieprzedstawienie przez Skarżącego dokumentów dotyczących przychodów uzyskiwanych z tytułu najmu i dzierżawy – co uniemożliwiało stwierdzenie, że opłacenie wpisu od skargi w wysokości 100 zł – spowoduje negatywne skutki w zakresie sytuacji bytowej Skarżącego. Wydaje się jednak, ze z kwoty kilkudziesięciu tysięcy złotych przychodów wynikających z Podatkowej Księgi Przychodów i Rozchodów jest możliwe wygospodarowanie należności z tytułu wpisu od skargi do Sądu. Nieistotne, wobec uwag poczynionych powyżej jest również to – choć warte wzmiankowania - że w aktach spraw sądowych założonych w wyniku skarg Skarżących znajdują się wciąż informacje, że wygospodarowali oni środki pieniężne na spłatę zobowiązań kredytowych wobec banków (według zestawienia przedstawionego przez Skarżącego około 260.000 zł), jak również pokryli już wpisy sądowe w sprawach zawisłych przed Sądem i dysponują dochodami przekraczającymi wysokość wymagalnych w sprawie kosztów sądowych (100 zł). Urzędnik sądowy ma świadomość stanu zdrowia Skarżącego i wpływu tego czynnika na zdolność do uzyskiwania dochodów, ale w zestawieniu z miesięcznymi dochodami Skarżących i wysokością stałych obciążeń ponoszonych w celu podtrzymania egzystencji, należy uznać, że wygospodarowanie wymagalnych 100 zł za sporządzenie uzasadnienia wyroku, tj. za czynność podjętą w wyniku wniosku Skarżącego, jest możliwe i nie wpłynie negatywnie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych Skarżących. Także strata "bilansowa" wynikająca z Podatkowej Księgi Przychodów i Rozchodów za 2016 r. jak też konieczność spłaty zobowiązań (pismo zzatytułowane "Określenie wysokości kredytów oraz wysokość obciążen") należy zaliczyć do "normalnych" przejawów działalności gospodarczej, a nie czynnika, który uniemożliwia Skarżącemu wygospodarowanie środków na poczet wymagalnych kosztów sądowych – zwłaszcza, że spłata zobowiązań cywilnoprawnych nie korzysta z pierwszeństwa zaspokojenia przed kosztami postępowania sądowoadministracyjnego (postanowienie NSA z 5/10/2016 r., II Fz 608/16). Z tego powodu, referendarz sądowy, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 3, art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło