III SA/Wa 373/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-05-08
Skład orzekający: Anna Kocewiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli nie uzupełnił wymaganych dokumentów pomimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ skarżący nie wykazał swojej sytuacji materialnej w sposób wystarczający do oceny jego możliwości płatniczych. Pomimo wezwania, skarżący nie przedstawił dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących stanu majątkowego i dochodów, co uniemożliwiło sądowi dokonanie oceny spełnienia ustawowych przesłanek do uzyskania prawa pomocy. Obowiązek udokumentowania sytuacji spoczywa na skarżącym.Stan faktyczny
Skarżący W. C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki w podatku VAT. Skarżący wskazał na prowadzone postępowanie egzekucyjne i niskie dochody z emerytury i umowy o pracę. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia dokumentacji dotyczącej jego stanu majątkowego i dochodów, jednak skarżący nie odpowiedział na wezwanie. W związku z tym sąd odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w zakresie częściowym.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Kocewiak po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie: odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2003 i 2004 r. postanawia: - odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym
W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych złożonym na urzędowym formularzu PPF, W. C. (dalej "skarżący") wskazał, że nie posiada środków na uiszczenie wpisu sądowego. Od roku 2002 z majątku skarżącego (dochodów i nieruchomości) jest prowadzone postępowanie egzekucyjne. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, posiada dom o powierzchni 500 m. kw. i otrzymuje dochód z tytułu emerytury - brutto 1204,89 złotych (po egzekucji 550 zł) oraz umowy o pracę – 100 zł.
Pismem z 8 kwietnia 2009 r. skarżący został wezwany do nadesłania dodatkowych dokumentów i przedstawienia informacji dotyczącej stanu majątkowego oraz dochodów. Skarżący nie odpowiedział na wezwanie referendarza sądowego.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje.
Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., Sąd może – na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 2 i 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, a więc o przyznanie prawa pomocy w części. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Obecnie jedynym kosztem sądowym w sprawie jest wpis od skargi w wysokości 500 złotych. Skarżący uiścił kwotę 100 zł.
Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od szczególnie rozważnej oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy wykazanej w treści wniosku tak, aby można było jednoznacznie stwierdzić, iż skarżący nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne, zakres żądania oraz stan faktyczny sprawy, w ocenie referendarza sądowego brak podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Skarżący nie jest pozbawiony źródeł dochodu, ponieważ uzyskuje świadczenie emerytalne w wysokości 1.204,89 zł oraz z tytułu umowy o pracę w wysokości 100 zł. Oświadczył, że organ emerytalny wypłaca mu świadczenie emerytalne w kwocie 500,42 zł w związku z prowadzoną egzekucją. Ponadto, skarżący oświadczył, że jest właścicielem domu (500 m.kw.). W ocenie referendarza sądowego nie są to wystarczające informacje do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego. Dlatego stosownie do art. 255 p.p.s.a. skarżący został wezwany do przedstawienia dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego i dochodów. Skarżący nie odpowiedział jednak na wezwanie doręczone w dniu 14 kwietnia 2009 r.
Podkreślenia wymaga, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, należy mieć na uwadze, że to na skarżącym spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu należy natomiast ocena przytoczonych okoliczności. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie dopełnił w sposób należyty, ciążącego na nim obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej. Nie odpowiedział bowiem na wezwanie referendarza sądowego skierowane do niego na podstawie art. 255 p.p.s.a. W konsekwencji nie jest możliwe dokonanie oceny sytuacji materialnej skarżącego i ustalenie, czy skarżący spełnia ustawowe przesłanki do uzyskania prawa pomocy. Informacje przedstawione we wniosku nie są wystarczające do przyznania prawa pomocy i wymagały uzupełnienia, co przez skarżącego nie zostało zrealizowane.
Powtórzyć należy, że przyznanie prawa pomocy jest wyjątkiem i dlatego to skarżący musi wykazać brak środków na pokrycie kosztów postępowania. Referendarz sądowy natomiast ocenia powołane informację i nie spoczywa na nim obowiązek udowadniania, że strona środki na pokrycie kosztów sądowych jednak posiada.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 243 § 1 w związku z art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło