III SA/Wa 3731/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Sędziowie sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 listopada 2017 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z dnia [...] listopada 2015 r., oddalające skargę A.M.("Skarżąca") na czynność egzekucyjną Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Z. w postaci zajęcia nieruchomości położonej w B. (nr działki [...]), dokonaną zawiadomieniem z dnia 29 września 2015 r. w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez Naczelnika na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 18 grudnia 2014 r. Z uzasadnienia postanowienia Ministra Finansów wynika, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Z. prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku Skarżącej i B.M., celem wyegzekwowania należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r., objętej ww. tytułem wykonawczym. Jak wynika z akt sprawy, odpis przedmiotowego tytułu wykonawczego został doręczony Skarżącej i B.M. w dniu 18 grudnia 2014 r. W toku prowadzonego postępowania Organ egzekucyjny, zawiadomieniem z dnia 29 września 2015 r. nr [...], dokonał zajęcia wyżej opisanej nieruchomości stanowiącej własność Skarżącej, wszczynając tym samym przeciwko dłużnikom - Skarżącej i B.M. - postępowanie egzekucyjne z nieruchomości położonej w B. (nr działki [...]), dla której Sąd Rejonowy w S. [...] Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z/s w S. prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Jednocześnie Organ egzekucyjny wezwał zobowiązanych do zapłaty egzekwowanej należności (wraz odsetkami i kosztami egzekucyjnymi) w łącznej kwocie 538 645, 54 zł w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania - pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania nieruchomości. Przedmiotowe zawiadomienie o zajęciu nieruchomości oraz wniosek o dokonanie w Dziale III ww. księgi wieczystej wpisu o wszczęciu egzekucji zostało doręczone Sądowi Rejonowemu w S. w dniu 1 października 2015 r. Natomiast zobowiązanym zawiadomienie stanowiące jednocześnie wezwanie do zapłaty zostało doręczone w dniu 2 października 2015 r. Skarżąca z mężem złożyli skargę na ww. czynność egzekucyjną. W uzasadnieniu skargi wskazano, że pomiędzy małżonkami istnieje rozdzielność majątkowa małżeńska, a właścicielem nieruchomości jest wyłącznie Skarżąca, która nie otrzymała zawiadomienia o zajęciu przedmiotowego składnika majątkowego. Dyrektor Izby Skarbowej w Z. postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. oddalił skargę jako nieuzasadnioną, wskazując, iż zaskarżona czynność egzekucyjna w postaci zajęcia nieruchomości została dokonana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. W sprawie zastosowano środek egzekucyjny przewidziany przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm., dalej "ustawa" lub "u.p.e.a.") Dyrektor Izby Skarbowej w Z. wskazał również, że zaskarżona czynność egzekucyjna została dokonana na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego na oboje małżonków, zgodnie z art. 27c ustawy. Wyjaśnił także, iż w trybie skargi na czynności egzekucyjne - w kontekście podnoszonego przez Skarżącą braku prawomocnego orzeczenia sądowego w przedmiocie decyzji wymiarowej - nie ma możliwości badania kwestii podstawy prawnej wystawienia tytułu wykonawczego, w oparciu o który dokonano zaskarżonej czynności egzekucyjnej, a także kwestii uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego. Skarżąca wniosła do Ministra Finansów zażalenie na powyższe postanowienie. W uzasadnieniu zażalenia zarzuciła naruszenie art. 15 § 1 u.p.e.a., poprzez niedopełnienie obowiązku wezwania osoby zobowiązanej do wykonania obowiązku w zakreślonym terminie, pomimo, iż prowadzenie czynności egzekucyjnych podjęto w stosunku do nieruchomości stanowiącej wyłącznie własność Skarżącej. Minister Finansów nie stwierdził nieprawidłowości i naruszenia prawa przez Organ egzekucyjny, tj. Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Z. W ocenie Ministra Naczelnik, realizując przedmiotowy środek egzekucyjny, postąpił zgodnie z procedurą zawartą w art. 110c § 2 u.p.e.a., tj. wezwał zobowiązanych, aby zapłacili egzekwowaną należność pieniężną wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Jednocześnie z wysłaniem stronie przedmiotowego wezwania Naczelnik, wnioskiem z dnia 29 września 2015 r., wystąpił do Sądu Rejonowego w S. o dokonanie w księdze wieczystej wpisu o wszczęciu egzekucji z nieruchomości. Zajęcie nieruchomości zostało dokonane z dniem 2 października 2015 r., tj. z dniem doręczenia zobowiązanym przedmiotowego wezwania. Odbiór korespondencji potwierdził mąż Skarżącej – B.M., który podjął przesyłkę adresowaną do obojga małżonków, pozostawioną w placówce pocztowej w B. Zdaniem Ministra zastosowanie przedmiotowego środka egzekucyjnego w sprawie było zgodne z przepisami u.p.e.a. Nadto zaskarżona czynność egzekucyjna została dokonana na podstawie tytułu wykonawczego, w którym wskazano zobowiązanych - Skarżącą oraz B.M. - jako małżonków odpowiadających solidarnie, co oznacza, że egzekucja może być prowadzona zarówno z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, jak i z ich majątków osobistych (art. 27c u.p.e.a.). Zajęcie nieruchomości stanowiącej własność Skarżącej było zatem zgodne z prawem. Skarżąca nie zgodziła się z wydanym postanowieniem i złożyła skargę do Sądu. Zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 15 § 1 i art. 110c § 2 u.p.e.a., poprzez uznanie czynności egzekucyjnej za przeprowadzoną skutecznie i zgodnie z prawem, pomimo, iż czynność egzekucyjna podjęta została w stosunku do nieruchomości stanowiącej wyłączną własność Skarżącej, która wbrew obowiązkowi nie została uprzednio wezwana do wykonania obowiązku w zakreślonym terminie. W uzasadnieniu Skarżąca podniosła, że skoro jest wyłączną właścicielką nieruchomości, to wezwanie do zapłaty egzekwowanej należności winno być skierowane wyłącznie do niej. Wobec tego, że przesyłka zawierająca wezwanie była zaadresowana na nią i jej męża, i to jej mąż odebrał przesyłkę jako skierowaną do niego, to nie można uznać, że przesyłka ta została doręczona Skarżącej w trybie doręczenia zastępczego. Zatem nie została spełniona przesłanka formalna z art. 110c § 2 u.p.e.a. i tym samym nie doszło do zajęcia nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym kończących postępowanie lub podlegających zaskarżeniu zażaleniem postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym lub egzekucyjnym, z prawem procesowym i materialnym, obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 dalej "P.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem nieistotnym dla sprawy). Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Argumentacja Skarżącej, reprezentowanej przez pełnomocnika, skłania do przypomnienia funkcji instytucji prawnej unormowanej w art. 54 ustawy. Otóż w jej ramach można podnosić jedynie zarzuty formalnoprawne skierowane przeciwko legalności dokonania konkretnej czynności egzekucyjnej, nie można natomiast kwestionować legalności wszczęcia egzekucji, prawidłowości jej prowadzenia, nie można też zgłaszać zastrzeżeń, dla których przewidziany jest inny środek ochrony prawnej, np. zarzuty z art. 33, wniosek o wyłączenie rzeczy spod egzekucji, wniosek u umorzenie postępowania. W egzekucji administracyjnej obowiązuje bowiem zasada niekonkurencyjności środków ochrony. Skarżąca oparła swoją skargę w trybie art. 54 ustawy, złożoną zresztą wspólnie z mężem, a ponowioną przez pełnomocnika, m.in. na okolicznościach, które nie mogły być uwzględnione w tym trybie. Chodzi mianowicie o ewentualnie nadmierną uciążliwość środka egzekucyjnego, zawisłość sprawy wymiarowej przed Sądem administracyjnym, a także wyłączność własności nieruchomości Skarżącej (z uwagi na istnienie rozdzielności majątkowej). Spośród wskazanych zastrzeżeń wobec podjętej czynności egzekucyjnej do rozpatrzenia w trybie skargowym kwalifikowała się tylko kwestia braku doręczenia Skarżącej zawiadomienia o zajęciu nieruchomości. Z twierdzeniem, że takiego zawiadomienia nie doręczono, nie można się jednak zgodzić. Otóż z akt wynika, że zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone mężowi Skarżącej w dniu 2 października 2015 r. (k. 17), a ponieważ egzekucja prowadzona była z majątków odrębnych, jak i wspólnego, tytuł wykonawczy wystawiono na oboje małżonków (art. 27c ustawy). Doręczono zatem jedno zajęcie, o którym mowa w art. 110c § 2 ustawy. Nie można więc zgodzić się z zarzutem zawartym w skardze do Sądu, że mąż Skarżącej, który faktycznie odebrał zawiadomienie, "skonsumował" zawiadomienie Skarżącej, która przez to nigdy nie otrzymała własnego, a koniecznego zawiadomienia dla siebie. Ze skargi wynika ponadto, że jej autor utożsamia upomnienie, o którym mowa w art. 15 ustawy, z zawiadomieniem, o którym mowa w jej art. 110c § 1 i 2. Takie utożsamienie jest błędne. Analiza akt egzekucyjnych prowadzi do wniosku, że dokonane zajęcie nieruchomości odbyło się zgodnie z przepisami ustawy wymienionymi w zaskarżonym postanowieniu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd oddalił skargę. Podstawą rozpoznania skargi w trybie uproszczonym był art. 119 pkt 3 P.p.s.a.