III SA/Wa 374/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Asesor WSA Alojzy Skrodzki (spr.), Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2005 r. sprawy ze skargi E. R. i J. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...]grudnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonywane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz skarżących kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził, że odwołanie skarżącej z dnia [...] września 2004 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] sierpnia 2004 r., określającej wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu 10% zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodu uzyskanego w 1999 roku ze sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego przy ulicy [...] w W. zostało wniesione z uchybieniem 14- dniowego terminu przewidzianego do jego wniesienia, określonego w art. 223 § 2 pkt. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm.) i w związku z powyższym zostało pozostawione bez rozpoznania. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że z potwierdzenia odbioru wynika, iż w/w decyzję odebrała skarżąca w dniu [...] sierpnia 2004 r., odwołanie zaś wniesiono [...] września 2004 r., (data wpływu do Urzędu Skarbowego), podczas gdy termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem [...] września 2004 r. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej Decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o przysługującym Stronie prawie wniesienia odwołania w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła skargę, w której stwierdza, że składając odwołanie po terminie wyjaśniła powody opóźnienia koniecznością odszukania i zgromadzenia stosownych dokumentów. W ocenie skarżącej wyjaśnienie to zostało uwzględnione, ponieważ Izba Skarbowa wezwała skarżącą do uiszczenia opłaty skarbowej do wniosku z dn.[...]09.2004 r. w sprawie odwołania od decyzji Naczelnika. Ponadto skarżąca stwierdza, że Urząd Skarbowy naruszył przepisy postępowania podatkowego kierując pisma o zajęciu prawa majątkowego bez uprzedniego powiadomienia o tym strony. W związku z powyższym, w ocenie skarżącej, pozostawienie w tej sytuacji odwołania bez rozpatrzenia na bazie formalnej (przekroczenia terminu) przy jednoczesnym nieprzestrzeganiu tychże zasad formalnych przez Urząd Skarbowy jest przykładem łamania kardynalnej zasady równości wobec prawa. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał zdanie zawarte w postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia tego kryterium stwierdzić należy, że wydana została z naruszeniem przepisów prawa procesowego a mianowicie art.162 oraz art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 139 poz 926 ze zm.), które miało wpływ na wynik sprawy. W świetle przepisów Ordynacji podatkowej, a w szczególności art. 228 tej ustawy konsekwencją stwierdzenia przez organ odwoławczy uchybienia terminowi do wniesienia odwołania jest pozostawienie go bez rozpatrzenia. Oznacza to, że podatnik pozbawiony zostaje prawa do kontroli instancyjnej wydanego przez organ I instancji rozstrzygnięcia. Dlatego też postanowienia dotyczące stwierdzenia uchybienia terminowi powinny być wydawane wówczas, gdy przekroczenie terminu jest oczywiste i po wyjaśnieniu ewentualnych wątpliwości, które mogą powstać po analizie materiału dowodowego, a także po zgromadzeniu pełnego materiału dowodowego. W ocenie sądu analiza treści wniesionego odwołania z dnia [...] września 2004 r. nie daje podstawy do jednoznacznego uznania legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że w istocie organ odwoławczy stwierdzając uchybienie do wniesienia odwołania opierał się na potwierdzeniu odbioru decyzji i daty nadania odwołania. Daty te są bezsporne między stronami. W odwołaniu z dnia [...] września 2004 r. Skarżąca wskazała na opóźnienie w złożeniu odwołania oraz przyczyny tego opóźnienia spowodowane koniecznością odszukania i zgromadzenia stosownych dokumentów. W takiej sytuacji, w ocenie Sądu, przedwczesne było pozostawienie odwołania bez rozpoznania ze względu na przekroczenie terminu do jego złożenia. Organ podatkowy powinien wezwać stronę skarżącą i wyjaśnić czy jest to wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania ewentualnie uznać, iż jest to wniosek o przywrócenie terminu i wydać w tym przedmiocie odpowiednie postanowienie. Za uznaniem, iż należało potraktować stwierdzenie zawarte w odwołaniu jako wniosek o przywrócenie terminu, przemawia świadomość strony, że spóźniła się ze złożeniem odwołania oraz podaje przyczyny tego spóźnienia. Zatem organ podatkowy powinien rozpoznać ten wniosek w oparciu o art. 162 Ordynacji podatkowej. Sąd podkreśla, że organ podatkowy zobowiązany był rozpoznać wniosek i ocenić czy istniały przesłanki do przywrócenia terminu. Oceny przesłanek organ podatkowy powinien dokonać prowadząc stosowne postępowanie i wydając w tym przedmiocie postanowienie. Jednak organ odwoławczy nie wydał takiego postanowienia. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że w sprawie niniejszej nie rozpoznano wniosku o przywrócenie terminu. Należało zatem stwierdzić, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy postępowania podatkowego, a w szczególności art. 162 i art. 122 Ordynacji podatkowej. Uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez przyjęcie, że przedmiotowe odwołanie zostało złożone po upływie terminu do jego wniesienia przy jednoczesnym braku rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu. Ustosunkowując się do kolejnego zarzutu skargi dotyczącego zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego otrzymanego przez współmałżonka p. J. Rudewicza Sąd podziela zdanie organów podatkowych, iż zarzut ten nie dotyczy postępowania w zakresie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu 10% zryczałtowanego podatku dochodowego uzyskanego w 1999 roku ze sprzedaży ustalonego dla p. E. Rudewicz. Co prawda Sąd nie jest związany zarzutami zawartymi w skardze ale zgodnie z art. 134 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) rozstrzyga w granicach danej sprawy. Zarzuty dotyczące prowadzenia postępowania egzekucyjnego wykraczają poza granice niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego, zatem nie mogły być oceniane przez Sąd. Mając na uwadze powyższe naruszenia Sąd, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję w całości. Ponadto na podstawie art. 152 ww. ustawy Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie mogło być wykonane w całości. O kosztach postępowania, na które składał się uiszczony wpis w kwocie 100 zł, Sąd orzekł na podstawie art. 200 ppsa.