III SA/Wa 3749/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia del. SO Ewa Izabela Fiedorowicz po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. sp. z o.o. z siedzibą w W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] września 2017 r., nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do marca 2017 r. oraz zabezpieczenie jej na majątku podatnika postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. S. sp. z o.o. z siedzibą w W. (zwana dalej: "skarżącą") wniosła w niniejszej sprawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] września 2017 r. w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do marca 2017 r. oraz zabezpieczenie jej na majątku podatnika. W przedmiotowej skardze skarżąca złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.; dalej p.p.s.a.). W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że wydana decyzja narusza szereg przepisów postępowania i prawa materialnego. Zarzucono, że zaskarżona decyzja nie zawiera rozstrzygnięcia istoty sprawy. Do chwili złożenia skargi skarżącej nie zostały wyjaśnione przesłanki, którymi kierowały się organy podatkowe. Zdaniem skarżącej organy podatkowe nie wskazały obiektywnych okoliczności powodujących obawy, że skarżąca nie wykona ewentualnego zobowiązania podatkowego. Skarżąca wskazała, że każdorazowo uiszczała zobowiązania podatkowe w terminie, a w przypadku powstania jakiegokolwiek opóźnienia uiszczała również należne odsetki. Skarżąca zaprzeczyła, aby uczestniczyła w zorganizowanym przestępczym procederze. W zaskarżonej decyzji nie zostały wymienione jakiekolwiek okoliczności faktyczne uzasadniające powzięcie wniosku, że w kontrolowanym okresie skarżąca zaewidencjonowała faktury, które nie potwierdziły czynności faktycznie dokonanych w tym okresie. Ponadto fakt dysponowania przez skarżącą kapitałem zakładowym w wysokości 20.000,00 zł i zatrudniania jednej osoby w oparciu o umowę o pracę, prowadząc jednocześnie działalność generującą wielomilionowe obroty, nie stanowi merytorycznej podstawy do uznania, że skarżąca nie uiści dobrowolnie przyszłych zobowiązań. W ocenie skarżącej nie bez znaczenia jest, że Prezes Zarządu aktywnie współpracował z organami podatkowymi. Zaistniała sytuacja uniemożliwia skarżącej kontynuowanie prowadzenia bieżącej działalności gospodarczej, która opiera się na przepływie środków. Zablokowanie w sposób nieuzasadniony kwot znacznej wartości na rachunkach bankowych skarżącej prowadzi do wyrządzenia po jej stronie szkody wielkiej wartości, a w konsekwencji rozważenie przesłanek do złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Jedyny pracownik skarżącej zwolnił się ze względu na zajęcie środków na rachunkach bankowych. Skarżąca wskazała, że skutki zabezpieczenia będą dotyczyć również kontrahentów i innych współpracowników, którym skarżąca nie będzie w stanie wypłacić należności. Z uwagi na powyższe, zdaniem skarżącej, niezbędne i uzasadnione jest wstrzymanie wykonalności przedmiotowej decyzji. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 16 listopada 2017 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do wskazania w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego wezwania czy popiera przed Sądem zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu oparty na art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a. W przypadku poparcia wskazanego wyżej wniosku wezwano do wskazania w zakreślonym wyżej terminie, prawidłowej podstawy prawnej jego złożenia. Poinformowano, że w przypadku nieudzielenia odpowiedzi na wezwanie w zakreślonym wyżej terminie, przedmiotowy wniosek nie zostanie rozpoznany. W odpowiedzi na skargę organ administracji poinformował, że do dnia przekazania skargi wraz z aktami sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie wstrzymano wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca, w zakreślonym terminie, podtrzymała wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując jako podstawę prawną jego złożenia art. 61 § 3 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., zasadą jest, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd natomiast może, na wniosek strony, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Z powołanego wyżej przepisu wynika zatem, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek tj. zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazane przesłanki są zwrotami niedookreślonymi, klauzulami generalnymi odsyłającymi do ocen pozaprawnych. Użyte przez ustawodawcę pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionym materiale dowodowym, który powinien zaprezentować wnioskodawca. W tym miejscu, wskazać należy, że w art. 61 § 3 p.p.s.a. chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 8 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe oznacza zatem, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Sąd zauważa ponadto, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Obowiązek o charakterze pieniężnym, a takiego dotyczy niniejsza sprawa, ma z natury odwracalny charakter. Oznacza to, że w razie jego zrealizowania, a następnie uwzględnienia skargi, objęta zaskarżoną decyzją kwota pieniężna będzie podlegała zwrotowi (por. postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1562/11). Zagrożenie egzekucją czy zabezpieczenie należności określonej przez organy podatkowe nie stanowi samo w sobie przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, ponieważ obowiązkiem każdego jest wykonywanie ciężarów publicznoprawnych. Bez okoliczności uzasadniających wystąpienie przesłanki "znacznej szkody" lub "trudnych do odwrócenia skutków", o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz bez przedstawienia dokumentów potwierdzających ich istnienie, nie jest możliwa ocena wniosku pod kątem spełnienia warunków uzasadniających wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Wobec tego, iż skarżąca uzasadniając swój wniosek powołała się na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków oraz na potencjalne skutki zabezpieczenia, Sąd podkreśla, że nawet trudna sytuacja finansowa osoby prawnej nie powoduje sama przez się ziszczenia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, określonych w omawianym przepisie art. 61 § 3 P.p.s.a. Za wstrzymaniem wykonania aktu nie mogą przemawiać same przedstawione przez skarżącą trudności, pojawiające się w prowadzonej działalności gospodarczej, bowiem w postępowaniu o udzielenie ochrony tymczasowej badany jest wpływ wykonania zaskarżonego aktu na sytuację majątkową strony, a nie wpływ na tą sytuację jakichkolwiek innych czynników (por. postanowienie NSA z dnia 21 marca 2013 r. o sygn. akt I FZ 15/13, orzeczenie jest dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd podejmując rozstrzygnięcie powinien mieć możliwość odniesienia się do pełnego materiału, pozwalającego zająć mu stanowisko odnośnie do wystąpienia w sprawie przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca zaś w niniejszej sprawie nie złożyła jakichkolwiek dokumentów, z których wynikałaby jej aktualna sytuacja finansowa czy zdolność do pokrywania obciążeń np. deklaracje podatkowe, wyciągi z rachunków bankowych. W konsekwencji, ocena sytuacji finansowej skarżącej, wobec nieprzedstawienia wymaganych dokumentów, musiałaby nastąpić tylko na podstawie oświadczeń skarżącej. Tym samym skarżąca nie wykazała w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, nie tylko że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, ale nawet swojej sytuacji finansowej. W związku z powyższym nie można również obiektywnie stwierdzić czy spółce grozi upadłość w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji. Skarżąca, jako uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania, powołuje się również na argumentację dotyczącą wadliwości zaskarżonej decyzji. Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie dokonuje jednak oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji, jako że przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a nie są tożsame z tymi, które decydują o zasadności skargi (por. postanowienia NSA z 26 kwietnia 2004 r., sygn. akt FZ 33/04 i FZ 38/04, niepubl.). Innymi słowy, ustawodawca nie wiąże – choćby w najmniejszym stopniu – wystąpienia przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej z prawdopodobieństwem uwzględnienia skargi. Sąd administracyjny rozpoznający wniosek o wstrzymanie wykonania nie może badać, choćby wstępnie, czy zaskarżony akt dotknięty jest wadą uzasadniającą jego uchylenie lub stwierdzenie nieważności (uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 77). Dlatego też Sąd przy rozpatrywaniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie mógł brać pod uwagę merytorycznych zarzutów skargi oraz przekonania skarżącej o wydaniu decyzji z naruszeniem przepisów prawa. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.