III SA/Wa 3755/06

WyrokWSA w Warszawie2007-02-07

Skład orzekający: Ewa Radziszewska-Krupa, Jolanta Sokołowska, Sylwester Golec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej jest zasadne, jeśli decyzja ta została zwrócona przez pocztę z adnotacją "zwrot, brak nr hali i boksu", a organ podatkowy nie dochował procedury doręczenia zastępczego przewidzianej w Ordynacji podatkowej?
Ratio decidendi
Postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest niezasadne, jeśli organ podatkowy nie dochował procedury doręczenia zastępczego przewidzianej w Ordynacji podatkowej, a decyzja została zwrócona przez pocztę z adnotacją wskazującą na problemy z identyfikacją adresu. Skuteczne doręczenie pisma następuje wyłącznie w sytuacjach przewidzianych przepisami, a organ podatkowy nie może przerzucać konsekwencji własnych zaniedbań lub zaniedbań poczty na stronę postępowania.
Stan faktyczny
Spółka B. Sp. z o.o. złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającej umorzenia odsetek za zwłokę. Decyzja ta została wysłana na adres spółki wskazany w KRS, jednak została zwrócona z adnotacją "zwrot, brak nr hali i boksu". Organ podatkowy uznał decyzję za doręczoną w trybie zastępczym, a Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przywrócenia terminu, uznając brak należytej staranności spółki w podaniu adresu. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących doręczeń i uchybienia terminu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, stwierdził, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości, oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), asesor WSA Sylwester Golec, Protokolant Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2007 sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji odmawiającej umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]08.2006r. nr [...], wydanym na podstawie art. 216 § 1, art. 162 i art. 163 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku B. Sp. z o.o. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...].10.2005r. nr [...] odmawiającej umorzenia odsetek za zwłokę w wysokości [...] zł od zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za okres od maja 2002r. do lutego 2004r., Dyrektor Izby Skarbowej w W. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Z motywów postanowienia wynika, że decyzja Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...]10.2005r. nr [...] w sprawie odmowy umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości w podatku od towarów i usług została wysłana do Spółki w dniu [...]10.2005r. na adres siedziby firmy wskazany zarówno w KRS, jak i w pismach składanych przez stronę, tj. B. Sp. z o.o., [...], W., [...]. W dniu [...].10.2005r. korespondencja została zwrócona do Urzędu Skarbowego z adnotacją "zwrot, brak nr hali i boksu". W związku z tym organ podatkowy, zgodnie z art. 146 § 2 Ordynacji podatkowej, uznał decyzję za doręczoną i pozostawił ją w aktach sprawy Pismem z dnia [...].04.2006r. Spółka wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego z prośbą o wydanie decyzji w sprawie wniosku z dnia [...].05.2005r., podając jednocześnie drugi adres do korespondencji. W odpowiedzi na nie organ przekazał Spółce duplikat decyzji z dnia [...].10.2005r. W dniu [...].05.2006r. Spółka wniosła odwołanie od ww. decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego oraz złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. We wniosku strona wyjaśniła, iż nie zmieniła adresu, który został podany w Krajowym Rejestrze Sądowym, a jedynie z uwagi na zdarzające się kłopoty z doręczeniem korespondencji wskazała drugi adres do korespondencji. Poinformowała, że jej lokal nie ma numeru boksu, ponieważ znajduje się w łączniku pomiędzy halami Centrum[...] M. Gdyby listonosz działał z należytą starannością z łatwością mógł odszukać B. Sp. z o.o., chociażby zasięgając informacji w biurze znajdującym się obok administracji B. Sp. z o.o., gdzie zresztą bywa każdego dnia. Spółka podniosła, że na działanie poczty skarżą się też inni najemcy tego Centrum. Podkreśliła, że na adres [...], W., [...] jest i była doręczana inna korespondencja, pomimo braku nr hali i boksu. Ze względu na przedstawione okoliczności, zdaniem Spółki, prośba o przywrócenie terminu do złożenia odwołania jest w pełni zasadna, przy czym została ona złożona przed upływem 7-dniowego terminu od dnia uzyskania informacji o zdarzeniu powodującym rozpoczęcie biegu tego terminu. Dyrektor Izby Skarbowej w W. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wskazał na postanowienia art. 146 § 1 Ordynacji podatkowej i stwierdził, że decyzję doręczono Spółce pod adresem przez nią wskazanym oraz ujawnionym w Krajowym Rejestrze Sądowym, tj. W., [...], [...]. Ponieważ do dnia wydania przedmiotowej decyzji Spółka nie podała innego adresu do doręczeń, organ podatkowy pierwszej instancji uznał, iż zgodnie z art. 146 § 2 Ordynacji podatkowej decyzja została doręczona stronie w dniu [...]10.2005r. i pozostawił pismo w aktach sprawy. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że począwszy od dnia [...].05.2005r., tj. dnia złożenia wniosku o umorzenie odsetek za zwłokę, zarówno organ podatkowy, jak i Spółka, posługiwały się w korespondencji adresem firmy ujawnionym w Krajowym Rejestrze Sądowym, a dodatkowy adres do korespondencji Spółka wskazała dopiero w piśmie z dnia [...]04.2006r., wiedząc o kłopotach w doręczaniu przesyłek. Zdaniem Dyrektora Izby nie można uznać wyjaśnień Spółki zawartych we wniosku o przywrócenie terminu, jako świadczących o braku jej winy, gdyż wykazała się ona brakiem należytej staranności w przedmiocie wskazania właściwego adresu do korespondencji, skoro, jak wskazuje w odwołaniu i wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, kłopoty z doręczaniem korespondencji były jej wcześniej znane. W skardze Spółka zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie: 1) art. 146 § 2 i art. 151 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że decyzja Naczelnika [...]Urzędu Skarbowego W. z dnia [...]10.2005r. nr [...] została prawidłowo doręczona skarżącej w związku ze zwrotem przesyłki z adnotacją "zwrot brak hali i boksu", 2) art. 162 § 1, art. 223 § 2 i art. 228 § 1 pkt Ordynacji podatkowej przez przyjęcie, że nastąpiło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Skarżąca przede wszystkim dowodziła, że nie nastąpiła żadna zmiana adresu jej siedziby, przez cały czas wynajmuje lokal pod adresem wskazanym w KRS. Powtórzyła argumenty przedstawione we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Podkreśliła, że nie można obciążać strony zaniedbaniami pracowników poczty. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. W niniejszej sprawie zaskarżone zostało postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...]10.2005r. nr [...]. Zdaniem organu odwoławczego Spółka nie wykazała, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, a wręcz wykazała się brakiem należytej staranności w przedmiocie wskazania właściwego adresu do korespondencji, mając świadomość kłopotów z doręczaniem jej korespondencji. Skarżąca natomiast twierdzi, że adresu nie zmieniała, przez cały czas wynajmuje lokal pod adresem wskazanym w KRS, zaś problemy z odbiorem korespondencji są skutkiem nieprawidłowych działań pracowników poczty. Rację w tym sporze ma skarżąca Spółka. Z akt sprawy wynika, że ww. decyzja Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...]10.2005r. została wysłana na adres siedziby Spółki wskazany zarówno w KRS, jak i w pismach przez nią składanych. Do czasu wyekspediowania z Urzędu ww. decyzji skarżąca nie podała żadnego innego adresu do doręczeń, zatem organ zasadnie ową decyzję skierował na adres ujawniony w KRS i podany przez Spółkę, tj. [...], W., [...]. Zgodnie bowiem z art. 151 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym w dacie wysyłki ww. decyzji, osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności - osobie upoważnionej do odbioru korespondencji. Przepisy art. 146, art. 148 § 2 pkt 1 oraz art. 150 stosuje się odpowiednio. Niezgodnie natomiast z treścią art. 150 § 1 pkt 1, § 1a i § 2 Ordynacji podatkowej organy podatkowe przyjęły, że przesyłka została skutecznie doręczona pomimo niedochowania wymogów określonych tym przepisem. Otóż stosownie do postanowień art. 150 § 1 pkt 1, § 1a i § 2 Ordynacji podatkowej, jeżeli pisma nie można doręczyć w siedzibie lub w miejscu prowadzenia działalności osoby prawnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, ewentualnie w siedzibie organu podatkowego, poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w placówce pocztowej. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w placówce pocztowej umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 14-dniowego okresu, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Bezsporne jest, że procedura ustanowiona omawianym art. 150 Ordynacji podatkowej w rozpoznanej sprawie nie została dochowana. Przesyłka zawierająca decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...].10.2005r. została zwrócona do Urzędu Skarbowego z adnotacją "zwrot, brak nr hali i boksu". Na przesyłce nie ma informacji o pozostawieniu jej w placówce pocztowej, ani o powtórnym awizowaniu. Na kopercie widnieją stemple urzędu pocztowego o treści "W [...].10.05" i "N. [...].10.05" oraz stempel [...] Urzędu Skarbowego W. o treści "wpłynęło [...]10.2005r.". Zatem również z prostego zestawienia dat wynika, iż przesyłka nie była złożona w urzędzie pocztowym na okres 14 dni. Skoro więc decyzja nie została doręczona w trybie określonym wyżej wskazanymi przepisami Ordynacji podatkowej nie można mówić o zastępczym jej doręczeniu. Podkreślenia przy tym wymaga, iż skuteczne doręczenie przesyłki następuje tylko i wyłącznie w sytuacjach przewidzianych przepisami Ordynacji podatkowej i w żadnym razie o skuteczności doręczenia nie mogą zaświadczać lub mieć na nią wpływ informacje dotyczące aktualności, czy prawidłowości wskazanego adresu zamieszczone na przesyłce przez doręczyciela. Z pisma Naczelnika[...] Urzędu Skarbowego W.z dnia [...].05.2006r. skierowanego do Spółki wynika, że właśnie adnotacja naniesiona na przesyłce zawierającej decyzję zdecydowała o przyjęciu przez niego, iż strona nie wskazała aktualnego adresu i uznaniu przesyłki za doręczoną w trybie art. 146 § 2 Ordynacji podatkowej. Organ I instancji, podobnie zresztą jak Dyrektor Izby Skarbowej, nie zwrócił nawet uwagi, iż inna przesyłka, tj. postanowienie z dnia [...]09.2005r. o wyznaczeniu Spółce 7-dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, wysłana przez niego na identycznie wskazany adres Spółki, a zatem bez wskazania nr boksu i hali, została przez nią odebrana w jej siedzibie przez sekretarkę (vide zwrotne potwierdzenie odbioru postanowienia). Powyższe mogło zatem nasunąć przypuszczenie o niedochowaniu należytej staranności w doręczeniu przesyłki przez listonosza, a nie jak to przyjął organ odwoławczy - o braku staranności skarżącej. Reasumując stwierdzić trzeba, że wysłanie decyzji na adres wskazany w KRS i pismach skarżącej było prawidłowe, nieprawidłowy był zaś sam tryb jej doręczenia, na co nie zwróciły uwagi organy podatkowe i zupełnie niezasadnie zarzuciły Spółce niedochowanie obowiązku określonego art. 146 § 1 Ordynacji podatkowej. Żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie ma wskazanie przez Spółkę w piśmie z dnia [...]04.2006r., a więc sporządzonym kilka miesięcy po wysłaniu przez organ I instancji decyzji z dnia [...].10.2005r., drugiego adresu do korespondencji. Istotne jest bowiem jaki adres był znany organowi podatkowemu na dzień wysłania decyzji i czy dochowana została określona przepisami Ordynacji podatkowej procedura doręczania pism stronie postępowania podatkowego. Również bez znaczenia pozostaje fakt, iż Spółce znane były problemy z doręczaniem jej korespondencji, nie wynika z tego bowiem obowiązek podania innego adresu do korespondencji. Przepisy Ordynacji podatkowej przewidują tryb doręczania przesyłek, o czy wyżej, a obowiązkiem organu podatkowego jest dopilnowanie, aby przesyłka była doręczona w takim trybie. Jeśli organ stwierdzi, że przesyłka nie została doręczona zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej powinien zwrócić przesyłkę urzędowi pocztowemu celem prawidłowego jej doręczenia. W żadnym razie konsekwencji własnych zaniedbań lub zaniedbań pracownika urzędu pocztowego organ podatkowy nie może przerzucać na stronę postępowania, a tak uczyniły organy w niniejszej sprawie. W świetle powyższego nie można uznać za prawidłowe stanowiska zawartego w zaskarżonym postanowieniu. W szczególności niezrozumiałe jest "wmawianie" Spółce, że zmieniła adres siedziby Spółki, podczas gdy twierdzi ona, iż adresu nie zmieniła, o czym zaświadcza wypis z KRS. Tym samym zarzuty skargi należało uznać za zasadne w części, w której dotyczą zaskarżonego postanowienia. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło