III SA/Wa 3762/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy - Skarżąca – M.K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazała, że w związku z urazem kręgosłupa i po kilku zwolnieniach lekarskich nie przedłużono z nią umowy o pracę. Aktualnie wszystkie zobowiązania pochłaniają większą część dochodów męża skarżącej, co pod koniec miesiąca powoduje brak środków na potrzeby codzienne. Ponadto 14- letnia córka skarżącej ma poważną wadę wzroku, co wymaga stałych wizyt lekarskich. Z oświadczeń skarżącej wynika, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe z mężem i córką. Do swojego majątku zaliczyła dom o pow. 120 m² oraz mieszkanie o pow. 51 m². Dochód rodziny to wynagrodzenie za pracę męża skarżącej w wysokości 10.000 zł netto miesięcznie. Z kolei zobowiązania rodziny to: kredyty hipoteczne na łączną kwotę 4.000 zł, koszty utrzymania nieruchomości 2.200 zł, utrzymanie samochodu 500 zł, Na podstawie art. 255 w zw. z art. 252 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej – "P.p.s.a."), skarżąca została wezwana do: nadesłania kopii zeznań podatkowych skarżącej i jej męża za 2016 r. (jeśli zostały już sporządzone), w przeciwnym wypadku – w inny sposób udokumentowania wysokości dochodów uzyskanych w 2016 r. np. poprzez nadesłanie kopii PIT-11, nadesłania zaświadczenia o dochodach skarżącej i jej męża za ostatnie 3 miesiące, nadesłania wyciągów z rachunków bankowych skarżącej i jej męża za ostatnie 3 miesiące, wskazania, czy mieszkanie o pow. 51 m² (poz. 7.1 formularz) stanowi dla rodziny skarżącej źródło przychodów, ewentualnie, wskazania i udokumentowania innych okoliczności, które uzasadniają przyznanie skarżącej prawa pomocy. W odpowiedzi pełnomocnik skarżącej poinformował, że nie jest w stanie przedstawić żądanych dokumentów i wniósł o wydanie orzeczenia na podstawie dotychczas przedstawionego materiału dotyczącego sytuacji finansowej skarżącej. Jednocześnie, w dniu 1 marca 2017 r., skarżąca uiściła należny w sprawie wpis sądowy wysokości 837 zł. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W związku z tym, to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że sytuacja finansowa, w której się znajduje uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy. Referendarz sądowy zauważa, że z oświadczeń złożonych przez skarżącą, wynika, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe z mężem i córką. Miesięczny dochód netto rodziny to 10.000 zł. Rodzina skarżącej spłaca wprawdzie kredyty hipoteczne na kwotę 4.000 zł, niemniej jednak, w ocenie referendarza sądowego, mimo tego obciążenia, dochód który pozostaje rodzinie, pozwala zarówno na zaspokojenie jej potrzeb życiowych jaki i partycypowanie przez skarżącą w kosztach wszczętego postępowania. Co równie istotne rodzina skarżącej, poza domem, posiada również mieszkanie (51 m²), które być może stanowi kolejne źródło dochodów rodziny. Kierując wezwanie do skarżącej, referendarz sądowy chciał zweryfikować oświadczenia co do wysokości dochodów rodziny skarżącej, poprzez porównanie ich ze stosownymi w tym zakresie zaświadczeniami bądź przepływem środków na rachunkach bankowych, a także uzyskać wiedzę co od innych okoliczności, które być może przemawiałyby za odmiennym rozstrzygnięciem. Skarżąca uchyliła się od nadesłania żądanych dokumentów oraz uiściła należy w sprawie wpis sądowy. W tej sytuacji, nie zaistniały przesłanki do przyznania skarżącej prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.