III SA/Wa 3772/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym skargi W. C. na postanowienie Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia [...] lipca 2016 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zażalenia za nieuzasadnione postanawia odrzucić skargę Pismem z dnia 15 marca 2016 r. W. C. (dalej: "strona" lub "skarżący") wniósł do Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. skargę na działanie pracowników Urzędu Kontroli Skarbowej we W. upoważnionych do prowadzenia postępowania kontrolnego w zakresie prawidłowości obliczania i wpłacania podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu kapitałów pieniężnych za 2010r., polegające na doręczeniu stronie korespondencji w miejscu pracy. Pismem z dnia 23 marca 2016 r. Dyrektor UKS we W. udzielił odpowiedzi na ww. skargę. Strona pismem z dnia 16 maja 2016r. wniosła, na podstawie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23, ze zm., dalej "Kpa"), do Dyrektora Izby Skarbowej we W. zażalenie na niezałatwienie skargi "wniesionej do Naczelnika Urzędu Skarbowego we W. dnia 13-11-2013 roku w ustawowym terminie". Przedmiotowe zażalenie zostało, przy piśmie Dyrektora Izby Skarbowej we W. , przekazane do Dyrektora UKS we W. , który następnie przekazał je, zgodnie z właściwością, do Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej. Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz.U. z 2015r., poz. 553, ze zm.) w związku z art. 17 pkt 3 Kpa, organem wyższego stopnia nad dyrektorami urzędów kontroli skarbowej jest GIKS. W uzasadnieniu zażalenia strona wskazała, że pismem z dnia 15 marca 2016 r. wniosła skargę na działanie urzędników prowadzących kontrolę podatkową za 2010 r., na którą tylko częściowo uzyskała odpowiedź, ponieważ wyjaśniono jej tylko, że wezwanie mogło być doręczone w miejscu pracy. Nie wskazano natomiast dlaczego tak zrobiono, a także, dlaczego publiczne pieniądze są marnotrawione, poprzez najdroższy sposób doręczenia jednego pisma osobie, która płaci podatki i odbiera wszelką kierowaną do niej korespondencję. W ocenie strony, z powodu doręczenia jej wezwania przez dwóch urzędników skarbowych w miejscu pracy, Skarb Państwa poniósł koszty ich wynagrodzeń za kilka godzin pracy oraz koszty zawiązane z dojazdem, a więc koszty większe niż koszt przesyłki poleconej, który wynosi 4,70 zł. Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej postanowieniem z dnia z dnia [...] lipca 2016 r. Nr [...] uznał za nieuzasadnione zażalenie strony na niezałatwienie w terminie przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. skargi z dnia 15 marca 2016 r. Organ wyjaśnił stronie, że zgodnie z art. 237 § 1 Kpa organ właściwy do załatwienia skargi powinien załatwić skargę bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu miesiąca, a także, że o sposobie załatwienia skargi zawiadamia się skarżącego (art. 237 § 3 Kpa). W przedmiotowej zaś sprawie że skarga strony z dnia 15 marca 2016 r. została rozpatrzona przez Dyrektora UKS we W. niezwłocznie. Strona została zawiadomiona o sposobie jej załatwienia pismem z dnia 23 marca 2016 r., doręczonym, za pośrednictwem poczty, w dniu 12 kwietnia 2016 r. W świetle powyższego Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej uznał, że brak jest podstaw do uznania zażalenia strony za zasadne, ponieważ, Dyrektor UKS we W. wywiązał się z obowiązku wynikającego z art. 237 § 1 Kpa, tj. załatwił skargę bez zbędnej zwłoki, w terminie nieprzekraczającym jednego miesiąca. W piśmie z dnia 22 sierpnia 2016 r. strona wniosła do Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej, na podstawie art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: "Ppsa") wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, w którym zarzuciła, że ww. postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, polegającym na błędnej ocenie, że przedmiotem zażalenia była treść otrzymanej odpowiedzi na skargę, a nie pominięcie przez organ w odpowiedzi na skargę części zarzutów. Wobec powyższego strona zażądała uchylenia postanowienia Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej i wyznaczenia Dyrektorowi Izby Skarbowej we W. , na podstawie art. 37 § 3 Kpa, nowego terminu załatwienia skargi oraz zarządzenia wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie. W odpowiedzi na ww. wezwanie z dnia 22 sierpnia 2016 r. Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej pismem z dnia 28 września 2016 r., poinformował stronę, że podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w postanowieniu z dnia [...] lipca 2016 r. Strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia [...] lipca 2016 r. W ocenie skarżącego zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 37 w związku z art. 237 § 1 Kpa, polegającym na błędnej ocenie, że przedmiotem zażalenia była treść otrzymanej odpowiedzi na skargę, a nie pominięcie w odpowiedzi na skargę części zarzutów. Uzasadniając powyższy zarzut, skarżący stwierdził, że w sprawie Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej, dokonując oceny zasadności zażalenia obowiązany był również do sprawdzenia merytorycznej części skargi oraz udzielonej odpowiedzi, ponieważ bez wykonania tej czynności, nie jest w stanie stwierdzić, czy organ, na który wniesiono skargę, odpowiedzi udzielił. W ocenie strony nie można uznać, że w sprawie, w której organ w odpowiedzi na skargę odnosi się tylko do jednego postawionego skardze zarzutu, zaś pozostałe zarzuty, dotyczące marnotrawienia środków publicznych, pomija, doszło do wypełnienia przesłanki z art. 237 § 1 Kpa. Pomimo, że formalnie organ wywiązał się z obowiązku, o którym mowa w ww. przepisie, to jednak z uwagi na fakt, że do dnia złożenia skargi do WSA w Warszawie skarżący nie otrzymał odpowiedzi na zarzut marnotrawienia środków publicznych, to w odniesieniu do tej części skargi, przesłanka z art. 237 § 1 Kpa nie została wypełniona. Tym samym złożone przez stronę zażalenie było w pełni zasadne. Wobec powyższego strona wniosła o uchylenie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c Ppsa zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne (oraz fiskalne) i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu i prowadzi do jej odrzucenia. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem legalności. Poddanie wykonywania administracji publicznej kontroli sądu administracyjnego nie oznacza, jednak, że cała działalność administracji publicznej została taką kontrolą objęta, bowiem art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718, ze zm., dalej "Ppsa") enumeratywnie wylicza formy działania administracji publicznej podlegające kontroli przez sądy administracyjne. W myśl art. 3 § 2 Ppsa kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Jednocześnie stosownie zaś do art. 3 § 3 Ppsa sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. W niniejszej sprawie strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia [...] lipca 2016 r. uznające za nieuzasadnione zażalenie strony na niezałatwienie sprawy w terminie. Postanowienie to zostało wydane na podstawie art. 37 § 1 Kpa. Zgodnie z art. 37 § 1 Kpa na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, wniesione na podstawie art. 37 § 1 Kpa, którego niezasadność stwierdził Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej w zaskarżonym postanowieniu jest szczególnym środkiem zaskarżenia, odrębnym od przewidzianego w art. 141-144 Kpa. Nie jest ono wnoszone jako środek zaskarżenia postanowienia, ale służy jedynie do zmotywowania organu do załatwienia sprawy w ustawowym terminie, zaś zakres czynności podejmowanych przez organ nadzoru jest ściśle określony treścią art. 37 § 2 Kpa. Organ właściwy do rozpatrzenia zażalenia, stosownie do postanowień art. 37 § 2 Kpa, uznaje je za uzasadnione i wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, albo uznaje zażalenie za nieuzasadnione. Wniesienie zażalenia na podstawie art. 37 § 1 Kpa ma zatem na celu likwidację bezczynności organu administracyjnego w trybie administracyjnym. W przedmiotowej sprawie Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej badając sprawę w trybie art. 37 § 1 Kpa, stwierdził, że brak jest podstaw do uznania zażalenia strony za zasadne, ponieważ, Dyrektor UKS we W. wywiązał się z obowiązku wynikającego z art. 237 § 1 tej ustawy, tj. załatwił skargę bez zbędnej zwłoki, w terminie nieprzekraczającym jednego miesiąca. Natomiast w związku z postawionym w zażaleniu zarzutem dotyczącym uzyskania niewystarczającej odpowiedzi na skargę, Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej słusznie wskazał stronie, że rozpatrując sprawę w trybie zażalenia, wniesionego na podstawie art. 37 Kpa, nie jest właściwy do merytorycznej oceny pisma Dyrektora UKS we W. z dnia [...] marca 2016 r. Sąd zauważa art. 37 Kpa nie określa, w jakiej formie organ wyższego stopnia ma zażalenie rozstrzygnąć. Natomiast zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa sądów administracyjnych oraz poglądami doktryny, stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone w trybie art. 37 Kpa przyjmuje formę postanowienia, na które nie służy zażalenie (art 141 § 1 Kpa). Postanowienie to ma charakter wpadkowy (incydentalny), ponieważ nie kończy postępowania w sprawie i nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Nie jest to więc postanowienie podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 2 Ppsa. Nie jest to również inny akt lub czynność organu dotycząca przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa (np. postanowienia WSA w Warszawie: z dnia 19 września 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 2094/16, z dnia 23 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 620/16, postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 28 sierpnia 2015 r., sygn. akt II SA/Wr 535/15, postanowienie WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 22 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Go 144/16, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. sygn. akt I OSK 306/05). W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że wniesiona przez stronę skarga na postanowienie wydane na podstawie art. 37 § 1 Kpa, jest niedopuszczalna, co powoduje, że zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 Ppsa winna ulec odrzuceniu.