III SA/Wa 3776/17
PostanowienieWSA w Warszawie2018-02-28
Skład orzekający: Agnieszka Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, gdy strona posiada stałe dochody i majątek, mimo ponoszenia wysokich wydatków związanych z utrzymaniem i kredytami?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, jeśli strona, mimo ponoszenia wysokich wydatków, posiada stałe dochody i majątek, które pozwalają na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Koszty sądowe traktuje się jako wydatki bieżące, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami.Stan faktyczny
Skarżący M.Z. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na wysokie koszty utrzymania związane z pracą w Niemczech i utrzymaniem rodziny w Polsce. Z oświadczenia o stanie majątkowym wynikało, że strona posiada stałe dochody z zatrudnienia w Niemczech i dochody żony, a także mieszkanie i samochód. Mimo ponoszonych wydatków, w tym spłat kredytów i czynszów, referendarz sądowy uznał, że strona nie wykazała braku możliwości poniesienia kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2012r. i 2013r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
Skarżący M.Z. na urzędowym formularzu PPF wniósł do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazał, że w związku z brakiem możliwości znalezienia pracy w P. małżonka Skarżącego pracuje w W. , a Skarżący w Niemczech, gdzie koszty dojazdów i utrzymania są wyższe niż w Polsce. Skarżący wskazał, że aktualna sytuacja finansowa pozwala na zapłatę bieżących wydatków. Skarżący wskazał, że po zapłacie wszystkich opłat pozostaje kwota 400 zł miesięcznie.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, posiada mieszkanie o powierzchni 36,60 m² oraz samochód osobowy marki [...] , rok produkcji 2005r. Żona Skarżącego posiada działkę rolną o powierzchni 1,08 hektara. Skarżący z tytułu zatrudnienia w Niemczech otrzymuje wynagrodzenie 1.360 euro (5.766 zł), a jego żona wynagrodzenie 1.459,48 zł. Do miesięcznych wydatków Skarżący zaliczył, spłatę kredytów i pożyczek – 1.291 zł, czynsz za mieszkanie w P. – 450 zł, czynsz za mieszkanie wynajmowane w W. -1.850 zł, media – 430 zł, energia – 200 zł, polisa – 236 zł, polisa za samochód – 70 zł oraz wyżywienie 2.000zł. Ponadto Skarżący posiada debet na 1.000 zł oraz zadłużenie na karcie kredytowej na 2.000 zł.
Wykonując wezwanie referendarza sądowego Skarżący nadesłał zeznania podatkowe PIT-36, z których wynika, że w 2015r. Skarżący uzyskał dochód w kwocie [...] zł, a jego żona [...] zł, natomiast w 2016r. Skarżący uzyskał dochód w kwocie [...] , a jego żona dochód w kwocie [...] zł. Skarżący nadesłał także wyciągi z rachunków bankowych, zaświadczenie o swoich i żony zarobkach, rachunki miesięcznych opłat, umowy pożyczek, zaświadczenie o zaleganiu w opłatach za mieszkanie na grudzień 2017r. – 1.301,65 zł.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Celem instytucji prawa pomocy jest zagwarantowanie dostępu do sądu podmiotom, którym wyjątkowo trudna sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. Przyznanie tego prawa musi być jednak postrzegane jako wyjątek od wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."), zasady ponoszenia kosztów tego postępowania przez stronę. Strona występująca na drogę postępowania sądowego powinna zatem mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów z tym związanych oraz wyjątkowości zwolnienia z tego obowiązku. Konsekwencją tego powinno być z kolei wykazanie przez nią w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W niniejszej sprawie Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zdaniem referendarza sądowego przesłanki tej Skarżący nie wykazał.
Skarżący oraz jego żona posiadają stałe miesięczne dochody w łącznej kwocie 7.225,48 zł. Natomiast po zapłacie wszystkich miesięcznych opłat Skarżącemu - jak sam oświadczył – pozostaje miesięcznie kwota 400 zł. Sam natomiast fakt ponoszenia wysokich kosztów utrzymania nie może stanowić okoliczności przesądzającej o konieczności przyznania prawa pomocy. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami.
Nie sposób też nie zauważyć, że na należące do Skarżącego i jego żony rachunki bankowe wpływają kwoty których Skarżący nie wyjaśnił, a zatytułowane "wpłata własna". Przykładowo żona Skarżącego 22 listopada 2017r. wpłaciła gotówką w kasie 3.000 zł, 5 stycznia 2018r. 1.000 zł. Tym bardziej, że w swoich wyjaśnieniach Skarżący nie wskazał na żadne dodatkowe dochody.
W związku z tym uznać należało, że Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych – wpisu od skargi w kwocie 9.802 zł.
Z tych wszystkich względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło