III SA/Wa 3780/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi W. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania podatkowego postanawia odmówić zwolnienia od kosztów sądowych; przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Skarżący – W.R. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że nie posiada majątku, jest na wyłącznym utrzymaniu rodziców. Jest bezrobotny, bez prawa do zasiłku. Skarżący wskazał, że wprawdzie mieszka z rodzicami, ale nie prowadzi z nimi wspólnego gospodarstwa domowego. Korzysta jedynie z wyżywienia. Skarżący wyjaśnił, że od 2010 r. nie otrzymuje żadnego wynagrodzenia. Były pracodawca nie zapłacił mu zaległego wynagrodzenia za 2010 r. i nie wydał mu świadectwa pracy. Skarżący w tym zakresie złożył pozew do Sądu Pracy. Ponadto, skarżący szczegółowo opisał swoje problemy zdrowotne (głównie dotyczące [...] ) oraz wyjaśnił, że ubiega się o rentę inwalidzką. Skarżący wskazał, że w sposób ciągły opiekuje się swoimi schorowanymi, niepełnosprawnymi, [...] -letnimi rodzicami oraz jest ich kuratorem. Przedstawiając miesięczne zestawienie wydatków skarżący oświadczył, że: opłaty za czynsz i fundusz remontowy wynoszą 900 z, energia elektryczna 240 zł, gaz 90 zł, Tv i telefon 260 zł (łącznie 1.490-1.550 zł). Dodatkowo, koszty leków dla skarżącego jego rodziców wynoszą 350-390 zł, wizyty lekarskie 700 zł (łącznie koszty leczenia 1.100-1.200 zł). Koszty wyżywienia wynoszą 1.600 zł, inne koszty 400 zł. Skarżący oświadczył, że łączne niezbędne wydatki wynoszą 4.500-4.650 zł. Jak wskazał skarżący "na życie pozostaje 600 zł". Do wniosku skarżący załączył szereg dokumentów, w tym m.in. decyzję z 20 września 2012 r. o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku, zeznania podatkowe PIT-37 za lata 2012-2014 (brak dochodów), kopie dowodów wpłat za czynsz i media, kopię pozwu o wydanie świadectwa pracy, kopię umowy o pracę z aneksami, dokumentację medyczną, zaświadczenie o ustanowieniu skarżącego kuratorem dla swoich rodziców. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata tj. w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm. - dalej – "P.p.s.a"), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek (podkreślenie własne) kosztów postępowania. Podkreślić należy, że dla uzyskania prawa pomocy nie wystarczy subiektywne przekonanie wnioskodawcy o zasadności jego otrzymania. Prawo pomocy może być przyznane, jeżeli zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Na obecnym etapie postępowania skarżący obowiązany jest do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł (łącznie w dwóch sprawach zawisłych przed Sądem – 200 zł). W związku z powyższym, oceniając jego możliwości płatnicze odnieść je należy właśnie do tej kwoty. Referendarz sądowy nie neguje skompilowanej sytuacji finansowej skarżącego, związanej z brakiem pracy, sporem z byłym pracodawcą oraz problemami zdrowotnymi. Niemniej jednak, ocena całokształtu oświadczeń złożonych przez skarżącego w toku postępowania oraz nadesłanych dokumentów, prowadzi do wniosku, że kwota wpisu sądowego ciążącego na skarżącym nie jest obciążeniem ponad możliwości finansowe jego rodziny. Podkreślić w tym miejscu, należy, że skarżący mieszka i opiekuje się swoimi rodzicami. Jest ich kuratorem i jednocześnie pozostaje na ich utrzymaniu. To oni ponoszą koszty utrzymania mieszkania, mediów, wyżywienia, leczenia i inne. Nie można więc zgodzić się ze skarżącym, że prowadzi on samodzielnie gospodarstwo domowe. Przez prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego należy bowiem rozumieć wspólne zamieszkiwanie wraz ze wspólnym zaspokajaniem potrzeb życiowych. Tym samym, należy przyjąć, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami. Skoro natomiast skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami należało dokonać oceny czy dochody, którymi dysponuje trzyosobowa rodzina skarżącego, umożliwią partycypowanie w kosztach wszczętego postępowania. Z oświadczeń złożonych przez skarżącego wynika, że miesięczne wydatki rodziny na czynsz i media wynoszą 1.490-1.550 zł, leczenie rodziców i skarżącego 1.100-1.200 zł, wyżywienie 1.600 zł, inne 400 zł. Łączne miesięczne wydatki wynoszą więc ok. 4.500 zł, a po ich odliczeniu, "na życie" – jak wskazuje sam skarżący – pozostaje 600 zł. Odnosząc się do powyższego zauważyć należy, że skoro dochody gospodarstwa domowego skarżącego wystarczają na pokrycie kosztów czynszu za mieszanie, mediów, wyżywienia i kosztownego leczenia wszystkich domowników, a poza tym w gospodarstwie tym pozostają środki w wysokości 600 zł, to ich część może być przeznaczona na pokrycie kosztów sądowych w sprawie. Jednocześnie jednak, referendarz sądowy doszedł do wniosku, że sytuacja finansowa rodziny skarżącego, uzasadnia przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Zważywszy bowiem na wiek oraz stan zdrowia rodziców skarżącego, nie można, w ocenie referendarza sądowego, obciążać ich gospodarstwa domowego dodatkowymi kosztami. Mogłoby to bowiem doprowadzić do nieuzasadnionej konieczności ograniczenia ich niezbędnych wydatków, w tym chociażby na leczenie. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.