III SA/Wa 3783/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi w sprawie ze skargi W. i A. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia[...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnić od wpisu sądowego od skargi. Skarżący – W. i A.S. zwrócili się o zwolnienie od opłaty sądowej od skargi, powołując się m. in. na zły stan zdrowia. Do majątku zaliczyli dom do kapitalnego remontu oraz działkę rekreacyjną w K. obciążoną hipoteką. Skarżący podali, że utrzymują się z emerytur wynoszących łącznie 2.400 zł. Wśród wydatków wymienili: podatek od nieruchomości (100 zł), opłaty za energię elektryczną (250 zł), wywóz śmieci (52 zł), gaz (148 zł), wodę i ścieki (200 zł), leki (600 zł), żywność (750 zł), telefon (100 zł), środki czystości i inne (200 zł). W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący wyjaśnili, że ciąży na nich zobowiązanie z tytułu: kredytu na dom (1.250.000 zł), podatku od towarów i usług (1.738.000 zł), podatku od nieruchomości położonej w K. . Skarżący wskazali, że z racji posiadania tej nieruchomości nie osiągają żadnego dochodu. Działka ta zajęta jest przez komornika i prowadzona jest w stosunku do niej egzekucja. Skarżący przesłali odcinki świadczeń emerytalnych, rachunki obrazujące wydatki, zeznanie podatkowe, wyciągi bankowe. Postanowieniem z 19 lutego 2015 r. Referendarz sądowy odmówił Skarżącym przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Pismem z 5 marca 2015 r. Skarżący złożyli sprzeciw na to postanowienie. W uzasadnieniu wyjaśnili, że kredyt ciążący na nieruchomości położonej w R. przy [...] został zaciągnięty w roku 2012 i był przeznaczony w całości na dokończenie prac budowlanych na nieruchomości położonej w K. . Odnosząc się do kredytu obciążającego nieruchomość położoną w K. wyjaśnili, że nieruchomość ta była własnością Skarżącego, została jednak w roku 2007 sprzedana spółce z o.o. B. , która miała dokończyć budowę pensjonatu na ww. nieruchomości. Ww. spółka była zobowiązana zapłacić Skarżącemu cenę sprzedaży tej nieruchomości w odroczonym terminie i na tę okoliczność na nieruchomości tej zostało urządzone zabezpieczenie w postaci hipoteki. Następnie ww. spółka zaciągnęła kredyt na sfinansowanie prac budowlanych na ww. nieruchomości i na tę okoliczność na nieruchomości tej zostało urządzone dalsze zabezpieczenie w postaci hipoteki. Nieruchomość ta w drodze rozwiązania umowy sprzedaży ze względu na nie zapłacenie Skarżącemu ceny sprzedaży została przejęta z powrotem przez Skarżącego w roku 2013r. Skarżący wyjaśnili, że w chwili obecnej przed Sądem Rejonowym w Z. oraz Sądem Okręgowym w N. toczą się procesy o wykreślenie tych hipotek. Ponadto wyjaśnili, że na dodatek do ww. nieruchomości skierowana została przez komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Z. , egzekucja na rzecz B. i egzekucja ta prowadzona jest nadal. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie sprzeciwu powoduje usunięcie z obrotu prawnego orzeczenia referendarza sądowego, tj. postanowienia z dnia 19 lutego 2015 r. Jest ono traktowane - pod względem skutków prawnych - jako nieistniejące. Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 ww. ustawy, obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Celem instytucji prawa pomocy jest więc zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy sąd może – na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie Skarżący wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym tj. w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi. Przyznanie prawa pomocy zarówno w zakresie całkowitym, jak i w zakresie częściowym jest możliwe w sytuacji, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść odpowiednio: jakichkolwiek kosztów postępowania bądź pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy). Okoliczności przedstawione przez Skarżących we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również wynikające z nadesłanych dokumentów pozwalają uznać, że sytuacja Skarżących uzasadnia przyznanie im prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienie od wpisu od skargi. Skarżący wypełnili przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy, co oznacza, iż wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący w sposób wystarczający uprawdopodobnili, iż poniesienie kosztów sądowych przekracza ich możliwości finansowe. Przedstawili szczegółowe wyjaśnienie jej aktualnej sytuacji majątkowej. Zauważyć należy, iż z nadesłanych informacji wynika, że sytuacja finansowa skarżącej i jej męża jest trudna. Aktualnie uzyskują oni dochody jedynie z emerytur. Osiągane dochody w całości przeznaczane są na podstawowe wydatki związane z utrzymaniem skarżącej i jej męża, w tym wydatki na leczenie. Tym samym, poniesienie kosztów sądowych w sprawie, przekracza możliwości finansowe skarżącej, ponieważ przeznaczenie jakichkolwiek środków finansowych uzyskiwanych w stałej wysokości na inne cele niż te związane z poratowaniem zdrowia i koniecznym utrzymaniem, może zaburzyć gospodarkę finansową strony. W tym stanie rzeczy, wskazać należy, iż sytuacja finansowa Skarżących uzasadnia przyznanie im prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca wykazała bowiem, iż nie jest w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów sądowych. Z tej przyczyny, na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 2 P.p.s.a., jak w sentencji.