III SA/Wa 3802/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Protokolant Anna Armińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi K. O. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w postanowieniu oddalającym skargę na czynności egzekucyjne oddala skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z [...] kwietnia 2006r. oddalił skargi K. O. na czynności egzekucyjne w postaci zajęcia świadczenia rentowego z ubezpieczenia społecznego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W.. W uzasadnieniu, na wstępie organ nadzoru wyjaśnił, że organ egzekucyjny uznając dopuszczalność egzekucji administracyjnej, zgodnie z art. 29 u.p.e.a., skierował tytuły wykonawcze do egzekucji, wszczynając tym samym postępowanie egzekucyjne. Stwierdził też, że zobowiązanego poinformowano zawiadomieniami z [...] października 2005r. o zajęciach prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z ubezpieczenia społecznego w ZUS [...] Odział w W.. Zawiadomienia te zostały doręczone stronie 8 listopada 2005r. listem poleconym za potwierdzeniem odbioru. W dalszej części uzasadnienia, po przedstawieniu analizy prawnej przepisów mających zastosowanie w sprawie, art. 54, art. 79 u.p.e.a. oraz ustosunkowaniu się do zarzutów strony zawartych w skardze, organ wskazał, że zawiadomienia o zajęciu świadczeń emerytalnych wysłano 4 sierpnia 2005. zarówno do ZUS, jak i do zobowiązanego oraz do pracodawcy o zajęciu wynagrodzenia za pracę. Do zobowiązanego wysłano również tytuły wykonawcze, w których wskazana jest podstawa prawna – art. 95 § 1 i art. 96 § 1, art. 98 kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia oraz numer orzeczenia karnego i data jego wystawienia. Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z [...] czerwca 2006r., działając z urzędu na mocy art. 113 § 1 w związku z art. 126 ustawy z 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako "k.p.a.") i art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r., nr 229, poz. 1054, dalej jako "u.p.e.a.") sprostował oczywistą omyłkę pisarską w ww. postanowieniu z [...] kwietnia 2006r., podając, iż na stronie trzeciej ww. postanowienia w wersie 32 licząc od góry zamiast: "W dniu 4 sierpnia 2005r. wysłał on zawiadomienie o zajęciu świadczeń emerytalnych do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jak i do zobowiązanego, jak również wysłał zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za prace do pracodawcy", prawidłowo winno być: "W dniu 31 października 2005r. wysłał on zawiadomienie o zajęciu świadczeń rentowych zarówno do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jak i do zobowiązanego". W uzasadnieniu wyjaśniono, że istota omyłki leży w tym, że w orzeczeniu wyrażono coś, co jest niezgodne z myślą wyrażoną jednoznacznie w rozstrzygnięciu, a zostało wypowiedziane przez przeoczenie albo pomyłkę pisarską, która nie dotyczy merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Z przedstawionego w postanowieniu z [...] kwietnia 2006r. przebiegu postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec strony jednoznacznie wynika, że organ egzekucyjny dokonał jedynie zajęcia świadczenia rentowego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Użyte zdanie, iż organ przesłał zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę do pracodawcy zostało użyte omyłkowo i nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Organ błędnie wskazał również datę przesłania zawiadomienia o zajęciu do ZUS i do zobowiązanego, co nie zmienia przesłania tego zawiadomienie do strony, jak i do ZUS, który stał się dłużnikiem zajętej wierzytelności. Zdaniem organu dokonane sprostowanie nie ma wpływu na ustalony stan faktyczny i na zgodne z przepisami prawa rozstrzygnięcie zawarte w postanowieniu z [...] kwietnia 2006r. W zażaleniu z [...] lipca 2006r. na ww. postanowienie z [...] czerwca 2006r. strona wniosła o jego uchylenie, gdyż organ ustalił nowy stan faktyczny, a działanie takie nie ma podstawy faktycznej oraz prawnej. Minister Finansów postanowieniem z [...] września 2006r. utrzymał w mocy zaskarżone zażaleniem postanowienie, wskazując w podstawie prawnej m.in. art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. oraz treść art. 113 § 1 w związku z art. 126 k.p.a. i art. 18 u.p.e.a. Na wstępie uzasadnienia opisał stan faktyczny sprawy, wyjaśniając m.in., jakie należności objęto wystawionymi wobec strony tytułami wykonawczymi o nr: [...]. Wskazał, że organ egzekucyjny dwoma pismami z [...] października 2005r. zawiadomił ZUS [...] Odział w W. o zajęciu pobieranego przez zobowiązanego świadczenia. Zajęcia dokonano 3 listopada 2005r., wysyłając jednocześnie na adres strony zawiadomienia o zajęciu prawa wraz z odpisami tytułów wykonawczych, doręczone 8 listopada 2005r. ZUS, odpowiadając na zawiadomienia o zajęciu, w piśmie z 16 listopada 2005r. poinformował organ egzekucyjny, że dokonywanie potrąceń rozpocznie od grudnia 2005r., w wysokości 95,83 zł miesięcznie. Zdaniem organu odwoławczego Dyrektor Izby Skarbowej w W. opisując w uzasadnieniu postanowienia z [...] kwietnia 2006r. na stronie 1 i 2, przebieg prowadzonego postępowania egzekucyjnego uczynił to prawidłowo, zgodnie z treścią dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, przedstawiając kolejne fakty zaistniałe w postępowaniu. Opis ten nie budzi wątpliwości. W dalszej części uzasadnienia – na stronie 3, dowodząc zakwestionowania przez zobowiązanego czynności egzekucyjne, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że zostały dokonane zgodnie z obowiązującymi przepisami. Błędnie natomiast wskazał na wysłanie zawiadomienia o zajęciu świadczeń emerytalnych i wynagrodzenia za pracę oraz datę dokonania tych czynności. Pomyłka ta jednak, zdaniem Ministra Finansów, nie miała żadnego wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia, którego fragment został sprostowany zaskarżonym postanowieniem. Z całą pewnością nie doszło również do ustalenia nowego stanu faktycznego, a jedynie pomyłkowo wskazano fakty (sprostowane), które nie miały miejsca. Organ odwoławczy, uzasadniając swoje rozstrzygnięcie powołał się także na dyspozycję art. 113 § 1 k.p.a., wyjaśniając że ustawodawca wprowadzając do tego przepisu pojęcie "błędów pisarskich i rachunkowych" oraz "oczywistych omyłek", nie dał ich ustawowej definicji Należy więc mieć na uwadze potoczne znaczenie tych pojęć, stosowane w życiu codziennym. Zdaniem organu oczywistości błędu można stwierdzić, gdy porówna się treść rozstrzygnięcia z zawartymi w aktach sprawy dokumentami. Tym samym można sprostować oczywisty błąd, gdy jego niedwuznaczność ujawni się w wyniku skonfrontowania treści rozstrzygnięcia z materiałem dowodowym, który zgromadzono przed jego podjęciem. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona wniosła o zasądzenie kosztów postępowania na jej rzecz oraz o uchylenie ww. postanowienia Ministra Finansów, ze względu na rażące naruszenie art.. 113 § 1 k.p.a. oraz naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. W uzasadnieniu podtrzymała argumentację zaprezentowaną w zażaleniu, podkreślając, że Dyrektor Izby Skarbowej wydając postanowienie o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej, ustalił nowy stan faktyczny. Skarga z tych względów jest zatem zasadna. Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego aktu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), stosownie do art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia, bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia jego nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 - 2 P.p.s.a.). Zdaniem Sądu żadna z wyżej wymienionych przesłanek nie została spełniona w niniejszej sprawie. Brak było zatem uzasadnionych podstaw prawnych do uwzględnienia skargi strony, po szczegółowym zapoznaniu się z materiałem dowodowym sprawy, zgromadzonym w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organy egzekucyjne. Zgodnie z art. 113 § 1 w związku z art. 126 k.p.a., organ administracji publicznej, a na podstawie art. 18 u.p.e.a., także organ nadzoru w trakcie toczącego się postępowania egzekucyjnego w trybie art. 54 u.p.e.a., może z urzędu lub na żądanie strony prostować błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez siebie postanowieniach. Ustawodawca, wprowadzając w art. 113 § 1 k.p.a. pojęcia "błędów pisarskich i rachunkowych" oraz "oczywistych omyłek", tak jak trafnie podniósł Minister Finansów w zaskarżonym postanowieniu, nie zdefiniował tych pojęć. W związku z tym należało w rozpoznawanej sprawie uwzględniać potoczne znaczenie wyżej wymienionych pojęć. Błąd pisarski jest oczywistą omyłką, gdy jest widoczne, że wbrew zamierzeniu organu, doszło do niewłaściwego użycia wyrazu, lub pewnej grupy wyrazów. Oczywistość omyłki musi również wynikać z treści merytorycznej treści rozstrzygnięcia - uzasadnienia, pozwalający na jej natychmiastowe rozpoznanie jej wystąpienia. Oczywistość omyłki mogą potwierdzać również zgromadzone w sprawie dokumenty, jak również fragmenty uzasadnienia rozstrzygnięcia. W konkretnej sprawie konieczne jest zastanowienie co - jakie okoliczności i dokumenty wskazują na oczywistość omyłki. Rację mają organy administracyjne twierdząc, że o oczywistości błędu można mówić, wówczas, gdy łatwo go stwierdzić przez porównanie treść rozstrzygnięcia z zawartymi w aktach sprawy dokumentami. Tym samym o tym, że popełniona została oczywista omyłka pisarska przesądzać mogą zarówno akt sprawy – zgromadzone dowody, na podstawie których ustalono stan faktyczny sprawy, jak również treść samego rozstrzygnięcia. Na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. można więc sprostować oczywisty błąd w podjętym rozstrzygnięciu, gdy jego niedwuznaczność ujawnia się w wyniku skonfrontowania treści rozstrzygnięcia z materiałem dowodowym, który zgromadzono przed jego podjęciem. W rozpoznawanej sprawie zarówno stronie, na co wskazują przede wszystkim skargi na czynności egzekucyjne, jak również wniesiony od nich środek zaskarżenia w postaci zażalenia, jak i organom administracyjnym wiadomym było, że dokonano zajęcia świadczenia rentowego. Tym samym posłużenie się przez organ nadzoru w treści uzasadnienia stwierdzeniem, że wysłał zawiadomienie o zajęciu świadczenia rentowego do pracodawcy, należało uznać za oczywistą omyłkę. Za taki błąd należało również uznać posłużeniem się przez organ nadzoru na 3 stronie uzasadnienia postanowienia z [...] kwietnia 2006r. inną datą zawiadomienia o zajęciu niż ta, która wynikała z przedstawienia stanu faktycznego zamieszczonego na stronie pierwszej i drugiej ww. uzasadnienia. Oczywistość ww. omyłek pisarskich potwierdzają, tak jak prawidłowo wskazał Minister Finansów, zgromadzone w aktach sprawy dokumenty. Dowodzą one w sposób jasny, że inne było zamierzenie Dyrektora Izby Skarbowej w W., niż to które zostało uwidocznione na stronie 3 ww. postanowienia. Organ ten, rozpatrując skargi na czynności egzekucyjne, opisał na wstępie - na pierwszych dwóch stronach -uzasadnienia postanowienia z [...] kwietnia 2006r. nr [...] prawidłowo stan faktyczny sprawy i przebieg prowadzonego wobec strony postępowania egzekucyjnego - zgodnie z treścią dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, przedstawiając kolejne fakty. Opis ten nie budzi wątpliwości, gdy się go porówna aktami administracyjnymi, na podstawie, których - stosownie do art. 133 § 1 P.p.s.a. - Sąd wydaje wyrok. Jednakże w dalszej części uzasadnienia – na stronie 3 organ nadzoru, dowodząc że zakwestionowane przez zobowiązanego czynności egzekucyjne zostały dokonane zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (w tym przede wszystkim z art. 79 i 54 u.p.e.a.), błędnie wskazał fakt wysłania zawiadomienia o zajęciu świadczeń emerytalnych i wynagrodzenia za pracę zobowiązanemu i pracodawcy. Błędnie podał również datę dokonania tych czynności. Sąd ocenie, że wyżej opisana pomyłka nie tworzyła, wbrew twierdzeniom stany skarżącej, nowego stanu faktycznego sprawy, skoro z urzędu ją sprostowano, wyjaśniając z jego powodu to uczyniono. Stan faktyczny sprawy został bowiem ustalony na pierwszych dwóch strona uzasadnienia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] kwietnia 2006r., a prawidłowość tych ustaleń ma odzwierciedlenie w aktach administracyjnych sprawy. Akta te dowodzą, na co uwagę, w sposób prawidłowy zwrócono w zaskarżonym postanowieniu, że doszło do oczywistego błędu. Tym samym Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarówno zarzutu skargi o rażącym naruszeniu art. 113 § 1 k.p.a., jak również o naruszeniu przepisów procedury - art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., które to przepisy w postępowaniu egzekucyjnym mogą być stosowane na mocy art. 18 u.p.e.a. Sąd mając powyższe okoliczności na względzie uznał, że zasadne jest oddalenie skargi, na mocy art. 151 P.p.s.a.