III SA/Wa 382/16

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W.C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych Skarżący W. C. na urzędowym formularzu PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy, w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych poprzez zwolnienie od uiszczenia wpisu w kwocie 4.839 zł. W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że sytuacja majątkowa uniemożliwia mu poniesienie kosztów sądowych w całości. Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnego majątku trwałego, z którego mógłby uiścić całość wpisu od skargi. Jedynym źródłem dochodu Skarżącego jest emerytura uzyskiwana w kwocie 2.100 zł netto. Skarżący wskazał, że posiada liczne zobowiązania kredytowe w łącznej wysokości ponad 6.000.000 zł, które stanowią znaczne obciążenie finansowe. Wskazał, że posiada również zaległości podatkowe około 1.000.000 zł. Żona Skarżącego otrzymuje emeryturę w kwocie 2.000 zł netto. Skarżący wskazał, że pomimo odrębnego zamieszkiwania, Skarżący stara się utrzymywać członków swojej rodziny tj. małżonki i pełnoletniego syna, który nie jest jeszcze w stanie utrzymywać się w pełni samodzielnie. Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, że Skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, posiada nieruchomość rolną (grunty leśne i rolne) o powierzchni 4 hektarów. Do kosztów miesięcznego utrzymania Skarżący zaliczył opłaty za energię elektryczną, wodę, gaz, telewizję, Internet i telefon w kwocie 900 zł. Wykonując wezwanie starszego referendarza sądowego, Skarżący przedłożył wyciągi z rachunków bankowych, zeznanie podatkowe PIT36L, z którego wynika, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej Skarżący w 2014 r. uzyskał przychód w wysokości 18.416.979,02 zł, a dochód wyniósł 738.265,44 zł. Skarżący przedstawił również zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego na kwotę 1.091.131,72 zł. oraz tytuły egzekucyjne. Ponadto Skarżący przedstawił umowę kredytową na kwotę 6.000.000 zł, z której wynika, że bank udzielił kredytu Skarżącemu prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą C. na działalność [...] . Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246§ 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego w kwocie 5.339 zł (Skarżący uiścił kwotę 500zł.) jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Z informacji przedstawionych we wniosku wynika, że Skarżący prowadzi działalność gospodarczą uzyskując z tego tytułu przychody (w 2014 r. 18.416.979,02 zł). Natomiast żadnych dokumentów za 2015 i 2016 r. o prowadzonej działalności gospodarczej Skarżący nie przedłożył. Z akt sprawy o sygn. III SA/Wa 383/16, w której Skarżący wniósł skargę wynika natomiast (k.141), że w styczniu 2016 r. Skarżący z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskał przychód w kocie 25.230,42 zł. Ponadto Skarżący wraz z żoną otrzymują emerytury w kwotach 2.100 zł netto Skarżący i 2.000 zł. netto żona Skarżącego. Do swoich miesięcznych wydatków Skarżący zaliczył wydatki w kwocie 900 zł tytułem opłat za energię elektryczną, gaz, telewizję, Internet i telefon. Nie przedstawił jednak szczegółowego wyliczenia (poza rachunkami za telefony swoje i żony) tych kosztów ograniczając się jedynie do ogólnego wskazania kwoty 900 zł. Nie wiadomo zatem czy kwota 900 zł zawsze jest stałą miesięczną kwotą czy też w zależności np. od ilości zużytej wody czy gazu zmienia się. Ponadto nie wiele wiadomo o sytuacji rodzinnej Skarżącego. Z jednej strony Skarżący twierdzi, że nie prowadzi z żoną i synem wspólnego gospodarstwa domowego, bowiem żona i syn zamieszkują oddzielnie. Z drugiej jednak strony Skarżący twierdzi, że utrzymuje swoją rodzinę (żonę i syna). Ponadto na rachunkach za telefony (O., P.), zarówno dla Skarżącego jak i jego żony widnieje wspólny adres. Nie bez znaczenia pozostaje również fakt, że Skarżący posiada nieruchomość rolną (grunty leśne i rolne) o powierzchni 4 hektarów. Nie wiadomo też czy uzyskuje z tego tytuły dochody. Nic nie wiadomo również o sytuacji majątkowej żony Skarżącego. Skarżący wprawdzie wskazał, że małżonkowie nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, jednakże analiza zgromadzonych dokumentów wskazuje, że jest jednak inaczej. Natomiast sam fakt posiadania przez Skarżącego zadłużenia nie może stanowić jedynej podstawy do przyznania prawa pomocy. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.