III SA/Wa 3826/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2014 r. oraz decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2014 r. Nr [...] w sprawie ze skargi D. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2014 r., Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do sierpnia oraz październik i grudzień 2005 r. postanawia: - wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji - D. S.A. z siedzibą w W. (dalej "Spółka" lub "Skarżąca") wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2014 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do sierpnia oraz październik i grudzień 2005 roku. W skardze Skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2014 r. W uzasadnieniu Spółka wskazała, że w jej ocenie zachodzi przesłanka wstrzymania wykonania decyzji obu instancji, o której mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), w związku z niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Spółka wskazała, że wobec niej poza postępowaniem podatkowym dotyczącym rozliczeń VAT za 2005 r. toczy się także szereg innych postępowań podatkowych w szczególności dotyczących rozliczeń VAT za rok 2006, 2007 oraz 2009 - 2010, gdzie łączna kwota domniemanych zobowiązań Spółki wynosi ok 43 mln zł (łącznie z odsetkami), przy czym decyzje wymiarowe za okres 2009 - 2010 stały się ostateczne i w chwili obecnej Spółka wniosła od decyzji za ten okres dwie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wobec faktu iż w/w postępowania podatkowe, wcześniej kontrolne trwają i trwały w Spółce co najmniej od 4 lat i w toku tych postępowań organy dokonały szeregu zabezpieczeń swych potencjalnych wierzytelności na majątku Skarżącej oraz wobec faktu, iż Spółka jest spółką akcyjną notowaną na W. - wartość Spółki w ostatnich latach spadła drastycznie. W szczególności, 29 grudnia 2010 r. kurs akcji D. S.A. wynosił 36.41, a wartość rynkowa Spółki wynosiła 213.6 mln złotych. Z kolei 20 sierpnia 2014 r. na zamknięciu kurs akcji Skarżącej wyniósł 1.7, a wartość rynkowa Spółki 10 mln złotych. Od opublikowania pierwszej informacji o zabezpieczeniach rachunków bankowych kurs akcji Skarżącej spadł o 95.3%. a wartość rynkowa zmniejszyła się o 203.6 mln złotych. Spółka na skutek decyzji zabezpieczającej środki finansowe na rachunkach bankowych pozbawiona została dostępu do zewnętrznych środków finansowych. Podobnie cały dostępny majątek Spółki został na dzień dzisiejszy zajęty tytułem zabezpieczenia w/w należności. Jednocześnie należące do Skarżącej nieruchomości stanowią przedmiot zabezpieczenia wyemitowanych przez D. S.A. 5.000 obligacji serii A na okaziciela o wartości nominalnej 1.000 zł każda, oznaczonych kolejno numerami od 1 do 5000. Obligacje zostały zabezpieczone hipoteką łączną do kwoty 7.500.000 zł ustanowioną przez Spółkę na jej nieruchomościach na rzecz obligatariuszy zgodnie z art. 7 ustawy o obligacjach. Jednocześnie na uwagę zasługuje fakt, iż celem emisji w/w obligacji było zasilenie kapitału obrotowego Spółki, bowiem z uwagi na toczące się postępowania kontrolne i zabezpieczeniowe D. S.A. nie była w stanie pozyskać środków na bieżącą działalność z innych alternatywnych źródeł (w szczególności pożyczek i kredytów bankowych). Zdaniem Spółki z powyższego wynika, że posiadany przez nią majątek nie może zostać swobodnie spieniężony gdyż albo został zajęty na poczet egzekucji, albo stanowi przedmiot zabezpieczenia wierzycieli Spółki. Jego ewentualna sprzedaż przez Spółkę celem zaspokojenia wierzytelności wynikających z ostatecznej decyzji w chwili obecnej jest niemożliwa. W takiej sytuacji organ egzekucji podatkowej, który będzie zobligowany do wykonania rzeczonej ostatecznej decyzji zmuszony będzie do spieniężenia niektórych spośród zajętych składników majątkowych Spółki w drodze przymusowej egzekucji. Skarżąca ponadto podkreśliła, że majątek ten w chwili obecnej jest zasadniczo jedynym źródłem dochodu Spółki. Jego ewentualna sprzedaż doprowadziłby do niewypłacalności spółki, a w konsekwencji uniemożliwiłaby dalsze funkcjonowanie spółki w obrocie gospodarczym. Ponadto sprzedaż majątku nieruchomego spółki miałaby charakter nieodwracalny. W przypadku pozytywnego dla Spółki wyniku postępowania sądowoadministracyjnego możliwe byłoby odzyskanie poniesionych nakładów finansowych, ale niemożliwe byłoby odzyskanie posiadanego majątku trwałego. Sprzedaż ta utrudniłaby również bieżące funkcjonowanie Spółki, która i tak działa w chwili obecnej na granicy upadłości, tj. przy założeniu, iż Organy podatkowe nie podejmą się ostatecznego wyegzekwowania zabezpieczonych kwot. Spółka podkreśliła także, iż stan jej rachunków bankowych, zajętych na poczet zabezpieczenia należności Skarbu Państwa - nie pozwala na uregulowanie należności objętych zaskarżona decyzją, co dodatkowo przemawia za koniecznością egzekwowania tych należności w drodze spieniężenia innych składników majątku Spółki. Tak więc podjęcie jakichkolwiek definitywnych działań egzekucyjnych wobec Skarżącej, w istocie będzie wiązało się z istotnym ograniczeniem lub wręcz definitywnym zakończeniem działalności przez Spółkę. Szkody spowodowane takim tokiem spraw są niezwykle trudne do oszacowania, ale bez wątpienia będą w sposób zasadniczy przewyższać kwoty należności objętych zaskarżoną decyzją i ewentualnie podlegające następnie zwrotowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi do Sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Zgodnie z kolei z art. 61 § 3 ppsa, po przekazaniu Sądowi skargi, Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z analizy przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że przesłankami wstrzymania wykonania decyzji jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. Rozpoznając niniejszy wniosek należy przede wszystkim zwrócić uwagę, iż wymieniony w powyższym przepisie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania danego rozstrzygnięcia jest zamknięty. Ustawodawca szczegółowo i rygorystycznie wyznaczył podstawy wstrzymania wykonania decyzji, uzależniając tę możliwość od wykazania istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest bowiem stanem niepożądanym, zaś prawo wnoszenia skarg do sądu administracyjnego nie może zakłócać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa administracyjnego. Oznacza to zatem, iż o wstrzymaniu wykonania decyzji sąd może orzec tylko wtedy, jeżeli wykonanie tej decyzji rodzi niebezpieczeństwo spowodowania szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Podkreślić należy, iż instytucja wstrzymania wykonania decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Wniesienie wniosku nie oznacza jednak automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków wynikających z decyzji administracyjnej. Sąd ocenia jedynie, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Odnosząc się do zasadności wniosku w przedmiotowej sprawie należy uznać, że skarżąca Spółka we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej uprawdopodobniła, że wykonania ww. decyzji przed podjęciem przez sąd administracyjny rozstrzygnięcia co do zasadności wniesionej skargi może doprowadzić do wyrządzenia skarżącej Spółce znacznej szkody. Skarżąca wskazała bowiem w czym miałaby się wyrażać szkoda w jej majątku. Podkreśliła przede wszystkim, że wobec Spółki poza postępowaniem podatkowym dotyczącym rozliczeń VAT za 2005 r. toczy się także szereg innych postępowań podatkowych w szczególności dotyczących rozliczeń VAT za rok 2006, 2007 oraz 2009 - 2010, gdzie łączna kwota domniemanych zobowiązań Spółki wynosi ok 43 mln zł (łącznie z odsetkami). Ponadto jak wynika z wyjaśnień Spółki, na skutek prowadzonych wobec niej postępowań podatkowych, kontroli organy dokonały szeregu zabezpieczeń swych potencjalnych wierzytelności na majątku. Powyższe spowodowało również, że wartość Spółki, która jest spółką akcyjną notowaną na W. w ostatnich latach znacznie spadła (od opublikowania pierwszej informacji o zabezpieczeniach rachunków bankowych kurs akcji Skarżącej spadł o 95.3%. a wartość rynkowa zmniejszyła się o 203.6 mln złotych). Spółka wyjaśniła również, że cały jej majątek został zajęty tytułem zabezpieczenia powyższych należności, a należące do Skarżącej nieruchomości stanowią przedmiot zabezpieczenia wyemitowanych przez D. S.A. 5.000 obligacji serii A na okaziciela o wartości nominalnej 1.000 zł każda, oznaczonych kolejno numerami od 1 do 5000. Obligacje zostały zabezpieczone hipoteką łączną do kwoty 7.500.000 zł ustanowioną przez Spółkę na jej nieruchomościach na rzecz obligatariuszy zgodnie z art. 7 ustawy o obligacjach. Skarżąca podkreśliła ponadto, że posiadany przez nią majątek nie może zostać swobodnie spieniężony gdyż albo został zajęty na poczet egzekucji, albo stanowi przedmiot zabezpieczenia wierzycieli Spółki. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie istnieją wystarczające przesłanki wskazujące na ryzyko wystąpienia w majątku Spółki uszczerbku przekraczającego w swych rozmiarach zwykłe następstwa wykonania zaskarżonej decyzji, tj. pozwalające uznać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Zdaniem Sądu, Skarżąca wykazała w sposób wystarczający, iż spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zapłata należności objętych decyzją może pogorszyć i tak już niepewną sytuację finansową spółki. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.