III SA/Wa 383/16

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 25/3/2016 r. po rozpoznaniu wniosku W.C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] /12/2015 r Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień 2010 r oraz kwot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za następny okres rozliczeniowy za okresy od maja 2010 r do grudnia 2010 r p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona – tj. zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Zasadami przyjętymi przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest tak odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne, jak obowiązek wykazania przez stronę niemożności wygospodarowania środków na poczet kosztów postępowania. Skarżący, tj. W. C. , zwrócił się na formularzu PPF z 329/2/2016 r, z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych (od opłaty sądowej w wysokości 2 tys. zł). Uzasadniając wniosek wskazał – w szczególności - że: - nie posiada majątku trwałego; - miesięczne dochody nie umożliwiają pokrycia wpisu od skargi w wysokości 2 tys. zł; - zaległości podatkowe skarżącego wynoszą ok 1 mln zł; - zobowiązania kredytowe strony wynoszą ok 6 mln zł; - małżonka wnioskodawcy dysponuje miesięcznym dochodem w wysokości 2 tys. zł; - skarżący pomaga co miesiąc małżonce i pełnoletniemu synowi, który nie jest zdolny do samodzielnego utrzymania; - skarżący posiada nieruchomość leśną o pow. 4 ha (o wartości 3 mln zł); - utrzymuje się z emerytury w wysokości 2100 zł; - posiada zobowiązania w wysokości 6 mln zł; - ponosi koszty na utrzymanie domu, opłaty za energię, wodę, gaz, telewizję, internet, telefon w wysokości 900 zł co miesiąc Odpowiadając na wezwanie referendarza sądowego z 7/3/2016 r o przekazanie wyciągów z rachunków bankowych (także tych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej), nadesłanie dokumentów finansowych (bilans, księga przychodów, kserokopie zestawienia faktur) za okres, w którym prowadził działalność gospodarczą, kalkulacji kosztów życia i in (karta 138 akt sądowych), skarżący, w piśmie z 18/3/2016 r, zadeklarował przekazanie dokumentów pozwalających na ocenę jego sytuacji majątkowej. Złożył, m.in. rozliczenie miesięcznej zaliczki na podatek dochodowy, PIT-37 za 2014 r, obroty sald za poszczególne okresy, rejestr sprzedaży, zakupów, faktury i in . Referendarz sądowy wskazuje, że w sprawie wymagany jest wpis sądowy od skargi (jedyny wymagalny koszt sądowy) w kwocie 2000 zł, tej kwoty dotyczy wniosek strony, zatem do tej kwoty należałoby odnieść zdolność skarżącego do ponoszenia kosztów postępowania. Z akt sprawy wynika, ze skarżący uiścił już część kosztów, ponieważ wpłacił 500 zł(potwierdzenie z 4/1/2016 r, karta 122 akt sadowych). Do uiszczenia pozostała zatem kwota ok 1500 zł. Z uwagi na etap sprawy, tj prawo pomocy złożone przy wezwaniu no uiszczenie wpisu od skargi, naturalnym i oczywistym byłoby uwzględnienie wniosku strony: po to, by miała "bezdyskusyjnie" zagwarantowane prawo do rozpoznania sprawy, by mogła przekonać się oraz zweryfikować i to bez zwłoki (periculum in mora) - prawidłowość podjętego względem niej przez organy administracji, rozstrzygnięcia. Referendarz sądowy, po zbadaniu sprawy, uznał jednak, że rozstrzygnięcie o takiej (korzystnej dla strony) treści jest niemożliwe do podjęcia, jeśli uznać, że referendarz sądowy jest związany zasadami racjonalnego myślenia i uwzględnia tzw "doświadczenie życiowe".... . Skarżący zadeklarował uzyskiwanie stałego miesięcznego dochodu w wysokości 2100 zł. Zdaniem referendarza sądowego, jest on w stanie wygospodarować należność na spory sądowe choćby z tej kwoty, skoro jego małżonka uzyskuje, co miesiąc, 2 tys zł (rubryka 5 formularza). Gdyby natomiast zawiodły już wszystkie sposoby zgromadzenia środków na poczet sprawy sądowej, włączając w to możliwość renegocjacji umowy z profesjonalnym pełnomocnikiem, z którego usług korzysta (choć tej ostatniej możliwości referendarz sadowy nie jest w stanie w pełni ocenić, ponieważ strona nie ustosunkowała się do pkt 4 wezwania z 7/3/2016 r), strona posiada majątek trwały o wartości umożliwiającej rozpoczęcie rozmów z bankami (dom, działka o wartości 3 mln zł) w celu uzyskania kredytowania. Wobec powyższego, referendarz sądowy pomija jako zbędny w swoich rozważaniach nałożony nań przez NSA (którego orzeczenia są dla orzecznika niezbywalną wskazówką - sum via et veritas ....) obowiązek odnoszenia kosztów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą – do przychodów uzyskiwanych z działalności, chociaż w niniejszej sprawie wydaje się, że spór podatkowy i spór przed sądem jest efektem prowadzenia działalności gospodarczej (rozliczenia w podatku od towarów i usług). I choć, co do zasady, koszt podatkowy i koszt sądowy związane ze sporem należy traktować jako koszt działalności gospodarczej w ogóle (zdolność do jego poniesienia należy odnosić do uzyskiwanego w spornym okresie przychodu), to przyczyną odmowy przyznania prawa pomocy nie są wyniki rozliczenia przychodu z działalności gospodarczej za 01-2016 r (skarżący osiągnął przychód w wysokości ok 25 tys zł, obrót wynika także z ewidencji zakupów i sprzedaży). Referendarz sądowy, nie znajdując sposobu – pomimo podjętych starań - na uwzględnienie wniosku strony, na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., był zobowiązany postanowić jak w sentencji.