III SA/Wa 3842/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Trelka po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za miesiące od grudnia 2008 r. do grudnia 2010 r. postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący – W.W. , pismem z dnia 13 listopada 2014 r. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2014 r., w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za miesiące od grudnia 2008 r. do grudnia 2010 r. Do skargi dołączył formularz PPF z dnia 13 listopada 2014 r., w którym zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jest osoba schorowaną i ubogą, utrzymuje się z renty (873,20 zł) pomniejszonej o zajęcie komornicze (218,45 zł) i nie posiada majątku ani nieruchomości. Wyjaśnił, że zamieszkuje u syna i nie ponosi żadnych kosztów z tym związanych. Pismem z dnia 3 lutego 2014 r. Skarżący został wezwany do nadesłania dodatkowych dokumentów przedstawiających jego sytuację materialną. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Skarżący pismem z dnia 13 lutego 2015 r. poinformował, że: - w latach 2014/2015 osiągał dochód z renty (ok 851 zł) oraz od 1 marca 2014 r. z tytułu emerytury rolniczej (602 zł); - ani Skarżący, ani jego żona nie składali w tym okresie zeznań podatkowych; - świadczenie emerytalne żony wynosi 792 zł; - Skarżący wraz z żoną pokrywają koszty energii elektrycznej (70 zł/miesiąc), wody (69 zł/miesiąc), ścieków (100 zł/miesiąc), śmieci (39 zł/miesiąc), zakupu opału (459 zł/sezon), lekarstw (100-200 zł/miesiąc), żywności (450-500 zł/miesiąc), środków higieny i czystości (ok 100 zł/miesiąc), dojazdów do placówek medycznych; - pełnomocnik świadczy na rzecz Skarżącego "nieodpłatną pomoc prawną na zasadzie słuszności"; - Skarżący ma zdiagnozowaną [...] oraz [...]; - Skarżący wraz z małżonką utrzymują się ze świadczeń emerytalnych i nie są wspierani przez członków rodziny Do pisma Skarżący dołączył dokumenty obrazujące jego sytuację życiową, tj. kserokopie rachunków, kartę analityczną z banku, decyzje Prezesa KRUS, odcinki opłat. Postanowieniem z dnia 20 lutego 2015 r. referendarz sądowy odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Pismem z dnia 5 marca 2015 r. Skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, w którym podniósł, że z przedłożonych do Sądu dokumentów wynika, iż wysokość wpisu sądowego stanowi ponad 60 % jego miesięcznych dochodów. Skarżący podkreślił, że obecnie nie posiada żadnych rezerw finansowych na uiszczenie wpisu. Dodał, że budżet w gospodarstwie domowym wynosi ok 1200 – 1400 zł i dochody tego rzędu dla dwóch dorosłych i cierpiących na poważne choroby osób stanowią o pozostawaniu w biedzie, a nie o sytuacji pozwalającej na poczynienie przez małżonków oszczędności. Dodatkowo Skarżący wyjaśnił, że jego syn jest obciążony obowiązkiem wobec małoletniej córki, który z trudem realizuje. Syn Skarżącego obecnie pozostaje bez stałego zatrudnienia, a ponadto boryka się z problemami zdrowotnymi i rodzinnymi. Ponadto syn Skarżącego nie prowadzi już wspólnego gospodarstwa z rodzicami i nie uczestniczy w kosztach utrzymania domu. Mając powyższe na uwadze Skarżący uznał, że jego sytuacja uległa pogorszeniu i w związku z powyższym wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej "ppsa", w razie wniesienia sprzeciwu, jeżeli nie został on odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie sprzeciwu spowodowało zatem usunięcie z obrotu prawnego postanowienia referendarza sądowego z dnia 20 lutego 2015 r. Pod względem skutków prawnych jest ono traktowane jako nieistniejące. Zgodnie z art. 245 § 1 ppsa stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego. Częściowe zwolnienie od kosztów sądowych obejmuje zgodnie z art. 245 § 3 ppsa zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego. Warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym, jest zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ppsa, wykazanie przez tę osobę, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w przypadku częściowego zwolnienia z kosztów sądowych, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 ppsa. Zasadność wniosku sąd rozpatruje w dwóch aspektach, tj. z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony wysokość środków, którymi ona dysponuje. W świetle powyższego stwierdzić należy, że Skarżący wykazał, iż jego warunki finansowe nie pozwalają na opłacenie kosztów sądowych bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Na podstawie oświadczeń Skarżącego popartych dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy Sąd doszedł do przekonania, że sytuacja finansowa, w której znajduje się Skarżący wypełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z oświadczenia Skarżącego wynika, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Oboje są osobami cierpiącymi na poważne choroby. Otrzymują dochody z tytułu świadczeń emerytalnych. Budżet w gospodarstwie domowym Skarżącego wynosi około 1200 zł. Jako miesięczne stałe wydatki Skarżący wskazał: koszty energii elektrycznej (70 zł/miesiąc), wody (69 zł/miesiąc), nieczystości (100 zł/miesiąc), śmieci (39 zł/miesiąc), zakupu opału (459 zł/sezon), lekarstw (100-200 zł/miesiąc), żywności (450-500 zł/miesiąc), środków higieny i czystości (ok 100 zł/miesiąc), dojazdów do placówek medycznych. Skarżący w piśmie z dnia 5 marca 2015 r. oświadczył ponadto, że obecnie koszty utrzymania domu spoczywają na Skarżącym i jego żonie, bowiem syn nie prowadzi już z nimi wspólnego gospodarstwa domowego. Opisana sytuacja majątkowa Skarżącego, w szczególności zestawienie uzyskiwanego dochodu z wydatkami, daje podstawy do przyznania Skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 260 ppsa postanowił, jak w sentencji.