III SA/Wa 3854/16

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2017 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2016 r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz z pozostałymi członkami zarządu oraz spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2011 i 2012r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżąca I.K., wniosła do Sądu, na urzędowym formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że nie dysponuje żadnym dochodem. Większość czasu przebywa w N. gdzie szuka pracy i uczy się języka [...] w szkole dla imigrantów opłacanej przez rząd [...]. Wskazała, że samotnie wychowuje [...] letniego syna, a od ponad [...] lat jest po rozwodzie. Skarżąca posiada dom, którego nie może sprzedać z uwagi na wpisane zabezpieczenia. Skarżąca nie posiada żadnych oszczędności, ani samochodu. Rachunek bankowy Skarżącej został zajęty przez urząd skarbowy. Mąż alimenty w całości przelewa na spłatę kredytu hipotecznego Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z synem (ur. w [...] r.). Skarżąca posiada dom o powierzchni 340m² oraz działkę rolną o powierzchni 0.28 ha. Oświadczyła też że nie posiada dochodów. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego o przedłożenie dodatkowych dokumentów i informacji obrazujących sytuację majątkową strony, Skarżąca przedłożyła zeznanie podatkowe PIT-36, z którego wynika, ze w 2015r. uzyskała dochód w kwocie 40.071,29 zł. Przedstawiła wyciąg z rachunku bankowego byłego męża ze stanem konta 0zł oraz upomnienia z urzędu skarbowego. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Przystępując do rozważań należy przede wszystkim wskazać, że przepis art. 246 § 1 P.p.s.a. nakłada na stronę obowiązek wykazania (podkr. własne), tj. - przyjmując za Słownikiem języka polskiego (pod redakcją naukową prof. M. Szymczaka, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 2002, t. III, s. 749) - udowodnienia, czy też przedstawienia w sposób przekonywający, że zachodzą wobec niej przesłanki przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest zatem uprawnieniem, dla którego realizacji strona obowiązana jest dokonać pewnych czynności, w tym przedstawić określone informacje bądź złożyć na wezwanie Sądu (referendarza sądowego) dokumenty służące ich weryfikacji. Możliwość wezwania strony do złożenia takich informacji bądź dokumentów (z której to możliwości skorzystano w niniejszej sprawie) daje przepis art. 255 P.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z 23 grudnia 2005 r., II FZ 794/05, niepubl.). Z przedstawionych przez Skarżącą informacji wynika, że Skarżąca nie uzyskuje żadnych dochodów i wraz z synem (pozostającym we wspólnym gospodarstwie domowym) pozostaje na utrzymaniu rodziny i przyjaciół w N. Skarżąca uczy się języka [...] (bezpłatnie) w szkole [...]. Skarżąca mieszka u przyjaciół w N. Natomiast urząd skarbowy dochodzi od Skarżącej kwoty około miliona złotych. Referendarz sądowy nie dał wiary wyjaśnieniom Skarżącej o całkowitym braku dochodów. Jeżeli nawet Skarżąca nie posiada pracy zarobkowej, to z pewnością uzyskiwałaby, zwłaszcza, że wychowuje dziecko, jakąkolwiek pomoc z pomocy społecznej. Skarżąca jednak nie wykazała faktu otrzymywania jakichkolwiek zasiłków. Również fakt utrzymywania Skarżącej i jej dziecka przez przyjaciół budzi wątpliwości. Skarżąca nie przedstawiła bowiem żadnych oświadczeń w tym zakresie np. oświadczenia darczyńcy w jakim zakresie udziela pomocy, czy jest to pomoc rzeczowa czy finansowa i w jakiej wysokości jest udzielana. Skoro zatem oświadczeń Skarżącej nie można uznać za wiarygodne, to tym samym nie mogą stanowić podstawy do przyznania prawa pomocy. Zatem w ocenie referendarza sądowego Skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.