III SA/Wa 3854/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu I.K. od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 6 czerwca 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 3854/16 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2016 r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz z pozostałymi członkami zarządu oraz spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2011 i 2012r. postanawia: utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego Skarżąca – I.K., wniosła do Sądu, na urzędowym formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że nie dysponuje żadnym dochodem. Większość czasu przebywa w [...] gdzie szuka pracy i uczy się języka [...] w szkole dla imigrantów opłacanej przez rząd [...]. Wskazała, że samotnie wychowuje 10 letniego syna, a od ponad 2 lat jest po rozwodzie. Skarżąca posiada dom, którego nie może sprzedać z uwagi na wpisane zabezpieczenia. Skarżąca nie posiada żadnych oszczędności, ani samochodu. Rachunek bankowy Skarżącej został zajęty przez urząd skarbowy. Mąż alimenty w całości przelewa na spłatę kredytu hipotecznego Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z synem (ur. w 2005r.). Skarżąca posiada dom o powierzchni 340m² oraz działkę rolną o powierzchni 0,28 ha. Oświadczyła też że nie posiada dochodów. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego o przedłożenie dodatkowych dokumentów i informacji obrazujących sytuację majątkową strony, Skarżąca przedłożyła zeznanie podatkowe PIT-36, z którego wynika, ze w 2015r. uzyskała dochód w kwocie 40.071,29 zł. Przedstawiła wyciąg z rachunku bankowego byłego męża ze stanem konta 0zł oraz upomnienia z urzędu skarbowego. Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2016 r. starszy referendarz sądowy odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu referendarz wskazał, że z przedstawionych przez Skarżącą informacji wynika, że nie uzyskuje ona żadnych dochodów i wraz z synem (pozostającym we wspólnym gospodarstwie domowym) pozostaje na utrzymaniu rodziny i przyjaciół w [...]. Skarżąca uczy się języka [...] (bezpłatnie) w szkole [...]. Skarżąca mieszka u przyjaciół w [...]. Natomiast urząd skarbowy dochodzi od Skarżącej kwoty około miliona złotych. Referendarz sądowy nie dał wiary wyjaśnieniom Skarżącej o całkowitym braku dochodów. Wskazał, że nawet jeżeli Skarżąca nie posiada pracy zarobkowej, to z pewnością uzyskiwałaby, zwłaszcza, że wychowuje dziecko, jakąkolwiek pomoc z pomocy społecznej. Skarżąca jednak nie wykazała faktu otrzymywania jakichkolwiek zasiłków. Również w opinii referendarza fakt utrzymywania Skarżącej i jej dziecka przez przyjaciół budzi wątpliwości. Skarżąca nie przedstawiła bowiem żadnych oświadczeń w tym zakresie np. oświadczenia darczyńcy w jakim zakresie udziela pomocy, czy jest to pomoc rzeczowa czy finansowa i w jakiej wysokości jest udzielana. W związku z powyższym referendarz stwierdził, że skoro oświadczeń Skarżącej nie można uznać za wiarygodne, to tym samym nie mogą stanowić podstawy do przyznania prawa pomocy. Skarżąca pismem z dnia 30 czerwca 2017 r. wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia kwestionując jego prawidłowość. Wskazała, że uzasadnienie odmowy przyznania prawa pomocy: "jest kuriozalne, a niektóre ze stwierdzeń tam użytych przeczą zdrowemu i logicznemu myśleniu oraz zasadom doświadczenia życiowego". Wskazała, że nie otrzymuje żadnych zasiłków, ponieważ w sytuacji korzystania przez nią z pomocy rządu [...] w zakresie nauki języka [...] to nie może otrzymywać ani w Polsce, ani w [...] żadnej pomocy społecznej, bo już z niej korzysta ucząc się za darmo w szkole językowej. Skarżąca ponownie podkreśliła, że nie ma żadnych oszczędności, pieniędzy ani kosztowności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), rozpoznając sprzeciw od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Natomiast według art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym (zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie zawodowych pełnomocników) jest wykazanie, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z treści tego przepisu bezpośrednio wynika, że ciężar dowodu, co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona zgodnie z art. 255 p.p.s.a. jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Z powyższego wynika zatem obowiązek współpracy wnioskodawcy z sądem przez przedstawienie w sposób rzetelny swojego stanu majątkowego. W ocenie Sądu referendarz sądowy zbadał przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy, zasadnie uznając, że Skarżąca nie przedstawiła okoliczności, które przemawiałyby za przyznaniem jej prawa pomocy. Wątpliwości co do sytuacji materialnej stanowią przeszkodę w przyznaniu prawa pomocy. Skarżąca nie przedstawiła żadnych oświadczeń w zakresie uzyskiwanej od rodziny i przyjaciół pomocy, np. oświadczenia darczyńcy w jakim zakresie udziela pomocy, czy jest to pomoc rzeczowa czy finansowa i w jakiej wysokości jest udzielana. Ponadto na uwagę zasługuje okoliczność, że były mąż Skarżącej w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 3853/17 w odpowiedzi na wezwanie referendarza wskazał, że: "była żona Skarżącego, z uwagi na fakt, że syn zamieszkuje ze Skarżącym nie domaga się alimentów, przy czym Skarżący i tak nie miałby z czego ich zapłacić. Była żona przyjeżdża do syna co kilka tygodni, wspomaga go żywnością, ubraniami i bezgotówkowymi formami wsparcia". Skarżąca natomiast w formularzu PPF wskazuje, że jest osobą samotnie wychowującą małoletniego syna. W ocenie Sądu referendarz słusznie uznał, że w oświadczenia Skarżącej są niewiarygodne, w związku z czym nie mogą stanowić podstawy do przyznania prawa pomocy. Należy zatem uznać, że Skarżąca nie dopełniła obowiązku, o którym mowa w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., a tym samym, naraziła się na negatywne skutki w postaci odmowy przyznania prawa pomocy. Nie wykazała bowiem w sposób wiarygodny, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 260 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.