III SA/Wa 3856/14

2 marca 2015 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od maja do grudnia 2011 r. postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy - W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 4.480 zł, skarżący – J. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że dysponuje bardzo skromnym dochodem ze stosunku pracy w wysokości 1.237,60 zł. Działalność gospodarczą zlikwidował z dniem 30 listopada 2014 r. na skutek działania organów podatkowych. Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnych oszczędności. Jest zadłużony na kwotę 2.318.931,85 zł. W 2012 r. została zniesiona wspólność majątkowa małżeńska między skarżącym a jego żoną. O tamtego czasu skarżący nie prowadzi z żoną wspólnego gospodarstwa domowego. Żona skarżącego złożyła pozew o alimenty. Skarżący oświadczył ponadto, że ma czwórkę dzieci, ale nie prowadzi z nimi wspólnego gospodarstwa domowego. Do wniosku skarżący załączył zaświadczenie o wynagrodzeniu, wydruk CEIDG potwierdzający zaprzestanie z dniem 30 listopada 2014 r. wykonywania działalności gospodarczej, zeznanie PIT -36L za 2013 r., zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego, kopię z podatkowej księgi przychodów i rozchodów, kopię umowy wyłączającej majątkową wspólność ustawową między małżonkami. Z uwagi na fakt, że oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonym na urzędowym formularzu PPF, okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, na podstawie art. 255 w zw. z art. 252 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej – "P.p.s.a."), został on wezwany do: wskazania i udokumentowania wysokości przychodów (dochodów i kosztów) z tytułu działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego uzyskanych za 2014 r., udokumentowania wysokości dochodów uzyskanych przez skarżącego ze stosunku pracy za 2014 r., wyjaśniania, czy skarżący zamieszkuje wraz z żoną i dziećmi oraz czy partycypuje, a jeśli tak, to w jakiej wysokości w utrzymaniu dzieci, wskazania, kto jest właścicielem domu w R. ul. [...] , nadesłania wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych skarżącego za ostatnie cztery miesiące (nawet jeśli brak na nich operacji), w tym rachunku, na którym wpływa wynagrodzenie za pracę skarżącego, przedstawienia zestawienia miesięcznych dochodów i wydatków skarżącego, w tym na utrzymanie domu, opłaty za media, wyżywienie, dojazd do pracy i inne (jeżeli inne osoby partycypują w kosztach utrzymania domu, należy wskazać te osoby oraz wyjaśnić z jakiego tytułu i w jakiej formie partycypują w tych kosztach). W odpowiedzi skarżący oświadczył, że nie ponosi żadnych wydatków związanych z utrzymaniem domu. Wyjaśnił, że sprawa o alimenty została odroczona. Wskazał również, że dom jest własnością jego żony. Skarżący jako [...] bardzo często przebywa w delegacji. Tym samym w sposób ograniczony ma kontakt z rodziną i faktycznie z nią nie mieszka. Wobec skarżącego prowadzone są postępowania egzekucyjne. Każde wolne środki skarżący przeznacza na spłatę długów. Skarżący wskazał, że zestawienie na koniec prowadzenia działalności gospodarczej jest mylące. Dochód w kwocie 104.496 zł jest wynikiem księgowym a nie wynikiem finansowym firmy. Mając takie pieniądze, skarżący nie zamykałby działalności i miałby środki na uiszczenie wpisu. Do pisma skarżący załączył zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu, informację o zamknięciu rachunku bankowego, kopie z podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym, dla uzyskania prawa pomocy nie wystarczy subiektywne przekonanie wnioskodawcy o zasadności jego otrzymania. Prawo pomocy może być przyznane, jeżeli zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że skarżący prowadził działalność gospodarczą, z tytułu której w 2013 r. uzyskał przychód w wysokości ponad 3,6 mln zł. Niewątpliwie więc w tym okresie działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącego była znacznych rozmiarów. Z dokumentów nadesłanych przez skarżącego, a dotyczących roku 2014 wynika, że za ten okres przychody z działalności również były bardzo wysokie. Wyniosły one również ponad 3 mln złotych. Jeszcze w listopadzie 2014 r., tj. w ostatnim miesiącu prowadzenia działalności skarżący uzyskał przychód w wysokości 209.412,02 zł. Dochód z działalności za 2014 r. wyniósł 104.496,36 zł. Ponadto skarżący od grudnia 2013 r. uzyskuje dochód ze stosunku pracy w wysokości ok. 1.200 zł netto. Należy przyjąć, że przy takiej wysokości przychodów, wielokrotnie przewyższających należne w sprawie koszty sądowe, nie jest bezpodstawnym stwierdzenie, że skarżący był w stanie wygospodarować środki na zabezpieczanie kosztów wpisu sądowego od skargi. Powyższą argumentację wzmacniają również okoliczności dotyczące aktualnej sytuacji finansowej skarżącego. Z oświadczeń skarżącego wynika, że aktualnie jego jedynym źródłem dochodów jest wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.200 zł. Przy czym skarżący, mimo wezwania, nie przedstawił miesięcznego zestawienia swoich dochodów z niezbędnymi wydatkami, w tym na utrzymanie domu, opłaty za media, wyżywienie, partycypację w utrzymaniu dzieci. Skarżący wyjaśnił jedynie, że nie ponosi żadnych wydatków związanych z utrzymaniem domu. Z jego pisma wynika również, że nie łoży na dzieci. Skoro wiec, jak twierdzi sam skarżący, nie ponosi on kosztów utrzymania, ani innych niezbędnych wydatków (nie wskazał ich mimo wezwania), to uzyskiwany dochód w całości może i powinien przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych w sprawie. W ocenie referendarza sądowego, tak zobrazowana przez skarżącego sytuacja finansowa i majątkowa nie pozwalała na dokonanie innej oceny niż stwierdzenie niewykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z jednej bowiem strony, za rok poprzedni skarżący uzyskał znaczące przychody (powyżej 3 mln zł), które umożliwiały zabezpieczanie środków na pokrycie kosztów sądowych w sprawie, z drugiej strony skarżący przedstawiając swoją aktualną sytuację finansową, nie zrobił w tego w sposób rzetelny i wiarygodny. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.