III SA/Wa 3857/14
PostanowienieWSA w Warszawie2015-10-22
Skład orzekający: Aneta Trochim-Tuchorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wstrzymania wykonania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w VAT, jeśli jej wykonanie może narazić stronę na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, biorąc pod uwagę jej trudną sytuację finansową?Ratio decidendi
Wykonanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w VAT może zostać wstrzymane, jeśli strona wykaże, że jej sytuacja finansowa jest na tyle trudna, że egzekucja zobowiązania może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Sąd ocenia te przesłanki na podstawie całokształtu okoliczności, w tym dokumentów potwierdzających brak majątku, zajęcie dochodów i niemożność zaspokojenia bieżących potrzeb.Stan faktyczny
Skarżący J.K. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. określającą wysokość zobowiązania podatkowego w VAT. W skardze zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, argumentując, że kwoty podatku wraz z odsetkami przekraczają jego możliwości finansowe i mogą doprowadzić do likwidacji działalności. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację finansową, w tym brak majątku, zajęcie wynagrodzenia i umorzenie postępowania egzekucyjnego.Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, , po rozpoznaniu w dniu 22 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do sierpnia 2012 r. oraz kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za wrzesień i listopad 2012 r. postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji
Skarżący – J. K. – pismem z 10 listopada 2014r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] października 2014r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do sierpnia 2012r. oraz kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za wrzesień i listopad 2012r.
W skardze zawarto również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. We wniosku Skarżący wskazał, że zaskarżona decyzja, jest jedną z dwóch, które otrzymał, a kwoty podatku nimi określone, wraz z odsetkami wynoszą prawie 1.500.000 zł. Wpłata tak dużych kwot przekracza możliwości Skarżącego a ich egzekucja spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z likwidacją działalności włącznie.
W złożonym 16 sierpnia 2015r. wniosku o przyznanie prawa pomocy Skarżący opisał szczegółowo swoją sytuację finansową oraz wyjaśnił, że najpełniej odzwierciedla ją postanowienie Urzędu Skarbowego w W. z [...] kwietnia 2015r. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Z postanowienia tego wynika, że Skarżący nie ma żadnego majątku, który mógłby spieniężyć lub z którego mógłby uzyskiwać dochód. Pojazdy Skarżącego zostały zajęte na poczet zadłużenia przez organ administracyjny. Skarżący nie posiada rachunków bankowych lub nie ma na nich żadnych środków. Wniosek o ogłoszenie upadłości Skarżącego został oddalony, z uwagi na brak majątku. Jedynym dochodem Skarżącego jest wynagrodzenie za pracę, zajęte przez organ egzekucyjny. Przy czym z wynagrodzenia tego pracodawca nie dokonuje potrąceń, bowiem jest to najniższe wynagrodzenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.; dalej "P.p.s.a."), przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności na wniosek strony, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie z tym artykułem po przekazaniu skargi sądowi o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności orzeka ten sąd. Postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania aktu lub czynności sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym, o czym stanowi art. 61 § 5 P.p.s.a. Orzekając o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania zaskarżonego aktu sąd ocenia czy w sprawie zaszły przesłanki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a. - niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Z powyższego wynikają dwa rodzaje obowiązków. Z jednej strony wskazany przepis obciąża wnioskodawcę ciężarem uprawdopodobnienia przesłanek w nim określonych. Z drugiej zaś nakłada na Sąd obowiązek dokonania wszechstronnej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku okoliczności z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego, dostępnej wiedzy oraz innych elementów, które pozwalają domniemywać, że wskazane okoliczności mieszczą się w hipotezie art. 61 § 3 P.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z 15 grudnia 2005r., sygn.akt I FZ 633/05, niepubl.).
Podkreślić należy także, że instytucja wstrzymania wykonania decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Wniesienie wniosku nie oznacza jednak automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków wynikających z decyzji administracyjnej. Sąd ocenia jedynie, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Rozpoznając niniejszy wniosek należy przede wszystkim zwrócić uwagę, że wymieniony w powyższym przepisie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania danego rozstrzygnięcia jest zamknięty. Ustawodawca szczegółowo i rygorystycznie wyznaczył podstawy wstrzymania wykonania decyzji, uzależniając tę możliwość od wykazania istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest bowiem stanem niepożądanym, zaś prawo wnoszenia skarg do sądu administracyjnego nie może zakłócać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa administracyjnego. Oznacza to zatem, iż o wstrzymaniu wykonania decyzji sąd może orzec tylko wtedy, jeżeli wykonanie tej decyzji rodzi niebezpieczeństwo spowodowania szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego.
Sąd przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy stwierdza, że okoliczności przytoczone przez Skarżącego dają podstawy do stwierdzenia, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki wskazane w art. 61 § 3 P.p.s.a. - umożliwiające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Sąd dokonując oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wziął pod uwagę przede wszystkim sytuację finansową w jakiej obecnie znajduje się Skarżący. Sąd zauważa, że w związku z prowadzonym postępowaniem o przyznanie prawa pomocy Skarżący złożył do akt sprawy na formularzu PPF oświadczenie, w którym opisał szczegółowo swoją sytuację finansową oraz wyjaśnił, że najpełniej odzwierciedla ją postanowienie Urzędu Skarbowego w W. z [...] kwietnia 2015r. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Z postanowienia tego wynika, że Skarżący nie ma żadnego majątku, który mógłby spieniężyć lub z którego mógłby uzyskiwać dochód. Pojazdy Skarżącego zostały zajęte na poczet zadłużenia przez organ administracyjny. Skarżący nie posiada rachunków bankowych lub nie ma na nich żadnych środków. Wniosek o ogłoszenie upadłości Skarżącego został oddalony, z uwagi na brak majątku. Jedynym dochodem Skarżącego jest wynagrodzenie za pracę, zajęte przez organ egzekucyjny.
Zważywszy więc na wysokość określonego zobowiązania podatkowego stwierdzić należy, że wykonanie zaskarżonej decyzji może narazić Skarżącego na niebezpieczeństwo spowodowania poważnej szkody. Zdaniem Sądu, kwota dochodzonych zaległości jest kwotą znaczną, szczególnie w zestawieniu z obecną sytuacją finansową Skarżącego.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że wykonanie zaskarżonej decyzji może narazić Skarżącego na niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i wyrządzić jemu poważną szkodę, poprzez brak możliwości zaspokojenia bieżących potrzeb jego i jego rodziny. W związku z tym należało uznać, że w sprawie zaistniały podstawy do udzielenia Skarżącemu ochrony tymczasowej do czasu, gdy zaskarżona decyzja zostanie zbadana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny pod kątem zgodności z prawem.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 61 § 3 oraz § 5 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło