III SA/Wa 3859/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi O. Sp z.o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013 r. i 2014r. postanawia odmówić stronie skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca O. Sp. z o.o., na urzędowym formularzu PPPr złożyła do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych uzasadniając, że osiąga niewielkie zyski, jednakże prowadzona działalność pozwala utrzymać dwóch pracowników. Wskazała, że wszystkie zobowiązania za towar zostały uregulowane przelewami bankowymi w ustalonych terminach zgodnie z otrzymanymi fakturami zakupu. Spółka wskazała, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie kosztów sądowych. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że wysokość kapitału zakładowego skarżącej wynosi [...] zł. Spółka nie posiada środków trwałych, a za 2016 r., osiągnęła zysk w kwocie 8.845,25 zł. Skarżąca wskazała, że na rachunkach bankowych nie posiada środków. W kasie na 31 grudnia 2016 r. posiadała 452,25 zł. Zobowiązania Spółki wynoszą 15.525,54 zł, a należności 9.125 zł. Na wezwanie starszego referendarza sądowego Skarżąca nadesłała wyciągi z rachunków bankowych, wykaz zobowiązań i należności, deklaracje VAT-7 za miesiące od lipca do grudnia 2016 r. oraz zeznania podatkowe CIT-8 za 2014, 2015 i 2016r. Skarżąca natomiast nie nadesłała, mimo wezwania, odpisu bilansu oraz rachunku zysków i strat za ostatnie dwa lata. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób prawnych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1) a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (pkt 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Referendarz sądowy może zwolnić od kosztów sądowych tylko w sytuacji, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma realnych możliwości finansowych ich poniesienia. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oznacza w rzeczywistości swoistą formę kredytowania podmiotów zobowiązanych do uiszczenia tych kosztów. W stosunku do postępowań odnoszących się do podmiotów, powołanych do prowadzenia działalności gospodarczej, z natury rzeczy mającą przynosić dochody, udzielanie przez Państwo kredytu w tej formie znajduje uzasadnienie tylko w sytuacjach "nadzwyczajnych". Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady jakimi należy się kierować rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego wynoszącą 100.000 zł jak i stan faktyczny przedmiotowej sprawy uznać należało, iż skarżąca spółka nie wykazała, że nie jest obecnie w stanie zgromadzić środków celem uiszczenia kosztów sądowych. Skarżąca we wniosku o przyznanie prawa pomocy podniosła, że nie ma środków na poniesienie kosztów sądowych / wpisu należnego od skargi. Jednakże będąc wezwana do przedstawienia dokumentów źródłowych obrazujących jej sytuację majątkową, wszystkich wymaganych dokumentów nie przedstawiła. Trudno zatem oceniać w jakiej kondycji finansowej znajduje się Spółka tylko na podstawie oświadczenia, że Skarżąca nie ma środków na pokrycie kosztów sądowych. Tym bardziej, że ze znajdującego się w aktach sprawy zeznania podatkowego za 2015 r. CIT-8 wynika, że Skarżąca osiągnęła przychód w kwocie 7.945.825,22 zł., a w 2016r. przychód w kwocie 9.975.528,20 zł. Oświadczenia Skarżącej, że nie posiada majątku, nie są natomiast poparte żadnymi dokumentami, Skarżąca nie przedstawiła bowiem rachunku zysków i strat oraz bilansu za 2015 i 2016r. Z kolei z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, że Skarżąca dokonuje wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów np. w grudniu 2016 r. na kwotę 651.225 zł (871.410 zł w listopadzie) oraz wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów na kwotę 647.895 (806.861 w listopadzie). Ponadto nadesłany wyciąg z rachunku bankowego we [...] wskazuje, że Skarżąca dokonuje wielu transakcji przykładowo tylko: 31 stycznia 2017r. wpłata na rachunek bankowy kwoty 6.237,40 euro, 30 stycznia 2017 r. wpłata 12.598,64 euro, 24 stycznia 2017 r. 6.302,86 euro, 18 stycznia 2017 r. 3.276,98 euro, 17 stycznia 2017 r. 9.225.63 euro, 12 lutego 2016 r. 28.330,00 euro. Kwoty te w tym samym dniu były zawsze wypłacane. Jednakże możliwość wpłat na łączną kwotę 512.056,78 euro świadczy, że Skarżąca posiada środki. Odnosząc się natomiast do argumentacji Skarżącej, że za ostatni rok obrotowy uzyskała niewielki zysk z działalności, należy stwierdzić, że nie jest to okoliczność z powodu której należy przyznać Skarżącej prawo pomocy. Jak bowiem zaznaczył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 24 czerwca 2008 r. (I FZ 260/08) strata jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami i nie oznacza braku środków finansowych (zob. też postanowienie NSA z 1 sierpnia 2013 r., I FZ 327/13). To przede wszystkim przychody obrazują rozmiar prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej i jego zdolność finansową. Z nadesłanych natomiast dokumentów wynika, że Skarżąca nie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, wręcz przeciwnie uzyskuje z tego tytułu przychody. Z przedstawionego zeznania podatkowego CIT – 8 wynika, że za 2016 r. Skarżąca uzyskała przychód w kwocie 9.975.525,20 zł i poniosła stratę 5.997,02 zł. Stwierdzić zatem należy, że Skarżąca nie odpowiadając w pełni na wezwanie o przedstawienie dokumentów źródłowych nie dała możliwości oceny w jakiej faktycznie sytuacji finansowej się znajduje. Zatem nie spełniła przesłanek z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 P.p.s.a. , które wymagają wykazania braku środków. Samo bowiem subiektywne przeświadczenie Strony o braku środków nie może stanowić podstawy do przyznania prawa pomocy. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.