III SA/Wa 3880/14

PostanowienieWSA w Warszawie2015-03-05

Skład orzekający: Anna Zaorska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka, która wykazała stratę bilansową za ostatni rok obrotowy, ale jednocześnie osiągnęła znaczący przychód netto ze sprzedaży i posiada środki trwałe, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że skarżąca spółka nie wykazała obiektywnego braku środków na ich uiszczenie. Mimo straty bilansowej, spółka osiągnęła znaczący przychód netto ze sprzedaży, posiada środki trwałe, a strata jest jedynie wynikiem bilansowym, nie świadczącym automatycznie o braku środków finansowych. Ponadto, spółka nadal prowadzi działalność gospodarczą, zatrudnia pełnomocnika i uiściła już wpis w innej sprawie, co wskazuje na możliwość partycypowania w kosztach postępowania.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka PPHU "A." s.c. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na problemy finansowe spowodowane nieuregulowaniem należności przez kontrahentów, co doprowadziło do zadłużenia w bankach. Spółka wykazała stratę bilansową za ostatni rok obrotowy, ale posiada środki trwałe i grunty. Wspólnicy spółki również wykazali przychody ze spółki i posiadają nieruchomości. Spółka nadal prowadzi działalność gospodarczą.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi PPHU "A. " s.c. P.K. , A. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2009 r. postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie - Skarżąca – P.P.H.U. "A. " s.c. P.K., A. W. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że firma ma problemy finansowe, z uwagi na upadłość kontrahentów, którzy nie uregulowali należności wobec skarżącej. Powyższe spowodowało zadłużenie spółki w bankach, w których ma ona kredyty. Spółka stara się rozwiązywać te trudności i ma nadzieję, że się to uda. Jednak na dzień dzisiejszy pomoc w formie zwolnienia od kosztów sądowych byłaby ogromną pomocą dla firmy. W oświadczeniu o majątku i dochodach spółka wskazała, że jej środki trwałe o wartości [...] zł oraz inwestycje w wysokości [...] zł, z uwagi na upływ czasu uległy zużyciu. Do swoich środków trwałych spółka zaliczyła również grunty o wartości [...] zł (kupione na kredyt). Spółka oświadczyła, że ostatni rok bilansowy zamknęła stratą w wysokości 132.587,95 zł. Stan kont na rachunkach bankowych spółki wynosi odpowiednio: – 161.922,12 (kredyt) i – 500 zł. Z oświadczeń dotyczących sytuacji finansowej wspólników spółki wynika, że A.W. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwójką małoletnich dzieci. Do swojego majątku zaliczyła dom jednorodzinny o pow. 120 m² oraz nieruchomość rolną 20 ha (obciążaną hipoteką na rzecz banku). A. W. otrzymuje wynagrodzenie ze spółki w wysokość ok. 2.000 zł miesięcznie. Drugi współwłaściciel – P.K. , samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Do swojego majątku zaliczył dom o pow. 200 m² oraz nieruchomość rolną 20 ha (obciążane hipoteką na rzecz banku). Drugi wspólnik również otrzymuje wynagrodzenie ze spółki w wysokości ok. 2.000 zł miesięcznie. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego wyjaśniono, że spółka w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą. Nadesłano zeznania podatkowe za 2013 r., rachunek zysków i strat za 2014 r., kopie ewidencji sprzedaży i zakupów VAT za ostatnie 3 miesiące, deklaracje VAT-7 za X, XI i XII 2014 r., informację o saldzie na rachunku oraz wezwanie do zapłaty wystawione przez [...] . Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Przyznanie prawa pomocy stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej – "P.p.s.a."), zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego, które są dochodami budżetu państwa (zob. art. 212 § 2 P.p.s.a.). Jest to zatem swoista forma dotowania strony przez państwo, poprzez zapewnienie jej bezpłatnego udziału w tym postępowaniu. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (tak w niniejszej sprawie) - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przy czym, dla uzyskania prawa pomocy nie wystarczy subiektywne przekonanie wnioskodawcy o zasadności jego otrzymania. Prawo pomocy może być przyznane, jeżeli zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Na obecnym etapie postępowania skarżąca spółka obowiązana jest do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 2.331 zł. W związku z powyższym, oceniając jej możliwości płatnicze odnieść je należy właśnie do tej kwoty. Referendarz sądowy nie neguje skompilowanej sytuacji finansowej i majątkowej skarżącej spółki, związanej przede wszystkim z nieuregulowaniem należności przez kontrahentów. Niemniej jednak, ocena całokształtu oświadczeń złożonych przez skarżącą w toku postępowania oraz nadesłanych dokumentów, prowadzi do wniosku, że kwota wpisu sądowego ciążącego na skarżącej nie jest obciążeniem ponad możliwości finansowe spółki. Przede wszystkim bowiem skarżąca, prowadzi w dalszym ciągu działalność gospodarczą i jak sama przyznaje jej problemy finansowe mają charakter przejściowy. Ponadto, co już było wyżej wskazywane, prawa pomocy może być przyznane tylko wówczas, gdy wnioskodawca obiektywnie nie ma możliwości partycypowania w kosztach wszczętego postępowania. Instytucja ta nie może mieć natomiast charakteru – jak to wskazuje wnioskodawca – pomocy dla firm borykających się z okresowymi trudnościami finansowymi. Odnosząc się do sytuacji finansowej spółki zauważyć należy, że z nadesłanych zeznań podatkowych wynika, że za 2013 r., każdy ze wspólników wykazał przychód w wysokości 559.524,78 zł. Z kolei z nadesłanego rachunku zysków i start wynika, że za 2014 r. przychód netto spółki ze sprzedaży wyniósł 665.402,80 zł. Wprawdzie ostatecznie za 2014 r. spółka odnotowała stratę z działalności (- 265.175,89 zł), niemniej w przypadku przedsiębiorców, miarodajną dla oceny zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu", lecz właśnie "przychodu", gdyż istnieją legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów tak, by w końcowym rozliczeniu minimalizować bądź w ogóle eliminować obciążenia podatkowe, a strata, jak już podkreślał NSA (por. np. postanowienia w sprawach II OZ 707/13, I GZ 228/12), jest wyłącznie wynikiem bilansowym i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Z nadesłanych kopii deklaracji VAT-7 oraz wydruków z ewidencji VAT wynika, że w październiku spółka dokonała dostawy towarów/świadczenia usługi na kwotę 32.871 zł netto, w listopadzie 2014 r. – na kwotę 24.306 zł, a w grudniu 2014 r. – na kwotę 78.388 zł. Ponadto, mimo trudności finansowych, na które powołuje się spółka, zatrudnia ona profesjonalnego pełnomocnika oraz w dniu 24 listopada 2014 r. uiściła wpis sądowy w wysokości 2.000 zł do sprawy III SA/Wa 3289/14. Tym samym w ocenie referendarza sądowego, skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego w niniejszej sprawie. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło