III SA/Wa 3886/14

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 1.4.2016 r. po rozpoznaniu wniosku M.T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] /10/2014 r Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2011 r p o s t a n a w i a 1. Zwolnić skarżącą od wpisu od skargi kasacyjnej 2. Odmówić stronie przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona – tj. zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Skarżąca, tj. M. T. , zwróciła się na formularzu PPF z 1/3/2016 r, z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu PPF oraz w dodatkowym oświadczeniu nadesłanym w wykonaniu wezwania referendarza sądowego poinformowała o tym, że: - ma na utrzymaniu małoletniego syna K. (ur [...] r); - nie ma środków z uwagi na liczne zobowiązania i zajęcia komornicze; - należności, które posiada są niemożliwe do odzyskania bez procesów sądowych; - z uwagi na "zajęcia z ZUS" nie ma aktualnych zaświadczeń o niezaleganiu i nie może występować w przetargach; - posiadane działki są zajęte przez komorników; - posiada wierzytelności na kwotę 238735,- zł do dochodzenia sądowego, - z mężem łączy stronę rozdzielność majątkowa; - na stronie ciąża kredyty na kwotę [...] zł i pozostałe zobowiązania na kwotę [...] zł. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego (o nadesłanie kalkulacji kosztów życia, jak też wyciągów z rachunków bankowych, zeznań podatkowych, wysokości dochodów – swoich i żony oraz dokumentacji działalności gospodarczej za wskazany okres prowadzenia tej działalności, wysokości i źródeł, pochodzenia wynagrodzenia pełnomocnika etc), skarżąca poinformowała o tym, że: - posiada rozdzielność majątkową z mężem; - od męża uzyskuje ok 600 zł miesięcznie tytułem alimentów; - kontakt z mężem ogranicza się do comiesięcznych spotkań w celu przekazania 600 zł; - działalność gospodarcza strony przynosi straty w 2015 r i 2016 r; - oba rachunki bankowe są zablokowane (debet); - firma skarżącej osiągnęła w 2015 r stratę w wysokości 100 tys. zł; - na bieżące utrzymanie pożycza środki od rodziny (za ostatnie trzy miesiące to kwota 300/m-c); - miesięczne koszty utrzymania siebie i syna oszacowała na 1200 zł ( wyżywienie, leczenie, czynsz i media); - wynagrodzenie pełnomocnika wynosi 1230 zł, którą to kwotę skarżąca zobowiązała się uiścić do 30/4/2016 r Referendarz sądowy ma świadomość faktu, że rozdzielność majątkowa nie zwalnia małżonka do pomocy drugiej stronie, jeżeli małżeństwo nie ustało: nie jest to zatem okoliczność uzasadniająca przyznanie prawa pomocy. Nie jest tą okolicznością także to, że koszt postępowania sądowego należy zaliczyć do jednego z kosztów działalności gosp. (bo dotyczy zobowiązania w podatku od towarów i usług). Oznacza to, ze zdolność ponoszenia kosztu należy odnosić do przychodu, a nie - jak sugeruje strona – do dochodu. Nie jest okolicznością, która – w ocenie referendarza sądowego – uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy stronie to, ze strona posiada dwa rachunki bankowe, a właściwie – debet na tych rachunkach. Zresztą fakt zajęcia rachunków bankowych może uniemożliwiać, nawet w wypadku wpłynięcia na nie środków, gospodarowanie tymi środkami. Okolicznością uzasadniającą odmowę przyznania prawa pomocy nie jest także fakt posiadania przez stronę nieruchomości, ponieważ i one zostały zajęte w drodze egzekucji – jeśli wierzyć oświadczeniom strony złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej. Nie ma zatem możliwości wygospodarowania z nich środków pieniężnych. Skoro strona już teraz korzysta z regularnej pomocy dalszej rodziny, to trudno też wymagać od korzystania z pomocy rodziny w większym zakresie przy gromadzeniu środków na poczet wpisu od skargi kasacyjnej. Oznaczałoby to bowiem obciążenie kosztami postępowania nie skarżącej, lecz jej rodziny, co byłoby – niesprawiedliwe i niezgodne z interesem dalszej rodziny. Przyznając prawo pomocy skarżącej referendarz sądowy uwzględnia to, ze skarżąca samodzielnie podjęła działania w celu zgromadzenie środków na poczet wynagrodzenia pełnomocnika: ponosi ona zatem pewną dolegliwość postępowania w sytuacji, kiedy obowiązuje przymus adwokacki (skarga kasacyjna). Z tych powodów, mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy, na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 § 1 i § 3 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało uznać, jak w sentencji.