III SA/Wa 389/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-04-18
Skład orzekający: Agnieszka Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, prowadząca działalność gospodarczą i ponosząca znaczne wydatki, w tym na spłatę zobowiązań podatkowych i alimenty, może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Strona skarżąca, która wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych. W ocenie sądu, pomimo posiadania pewnych dochodów i majątku, trudna sytuacja finansowa, obejmująca wysokie zobowiązania podatkowe, alimentacyjne oraz koszty utrzymania, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego ponad kwotę 500 zł.Stan faktyczny
Skarżący A.S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując trudną sytuacją materialną wynikającą z wysokich miesięcznych spłat zobowiązań podatkowych (10.000 zł), kosztów utrzymania rodziny, alimentów oraz dojazdów. Skarżący wraz z partnerką prowadzi działalność gospodarczą, z której uzyskuje dochód. Na wezwanie sądu przedłożył dokumenty potwierdzające jego sytuację finansową, w tym zeznania podatkowe i wyciąg z rachunku bankowego. Skarżący jest również zobowiązany do uiszczenia wpisu od skargi w innej sprawie oraz jego partnerka została częściowo zwolniona z wpisu w innej sprawie.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi w kwocie powyżej 500 zł.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego oraz odsetek za zwłokę od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 rok postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi w kwocie powyżej 500 zł (słownie: pięćset złotych)
Skarżący A. S. na urzędowym formularzu PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek podniósł, że razem z E. G. spłaca obecnie "prawomocną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. ". Miesięczne spłaty wynoszą 10.000 zł. Skarżący oświadczył, że nie posiadają własnych środków na spłatę tych należności.
Skarżący podniósł, że znajdują się w trudnej sytuacji ponieważ przychody z działalności gospodarczej nie wystarczają na pokrywanie zobowiązań wobec urzędu skarbowego. Skarżący oświadczył, że są zmuszeni do poszukiwania innych źródeł finansowania, a także do zredukowania kosztów działalności. Skarżący oświadczył, że z uwagi na dużą odległość (15 km) od szkoły i firmy znaczną kwotę przeznaczają na dojazdy. Wszystkie wydatki zostały ograniczone do minimum. Skarżący jest studentem III roku, płaci alimenty na syna w wysokości 500 zł miesięcznie. Oświadczył, że koszty sądowe będą stanowiły ogromne obciążenie.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z "partnerką" E. G. oraz synem i córką (ur. w [...] i [...] r.). Skarżący posiada 1/6 działki rekreacyjnej w G. z domem o pow. 150 m², 1/6 mieszkania w P. , ½ nieruchomości rolnej o powierzchni 2.22 ha w G. z budynkiem w stanie surowym. Skarżący posiada także samochód osobowy marki [...] rok prod. 2000. E. G. posiada natomiast ½ działki o powierzchni 2,22 ha we wsi G. z budynkiem w stanie surowym.
Skarżący podniósł również, ze [...] rok prod. 2003 r. należy do majątku firmy, której jest wspólnikiem.
Z oświadczenia wynika również, że Skarżący z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskuje miesięczny dochód w kwocie około 1.281 zł. natomiast pozostająca we wspólnym gospodarstwie domowym E. G. , z tego samego tytułu uzyskuje dochód 1.281 zł miesięcznie.
Na wezwanie referendarza sądowego o przedłożenie dokumentów źródłowych obrazujących sytuację majątkową, Skarżący przedłożył zeznania podatkowe za 2012 r. swoje oraz "partnerki" E. G. , z których wynika, że Skarżący oraz jego "partnerka" E.G. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w 2012 r. uzyskali przychód po 92.232,70 zł, dochód po 2.681,44 zł natomiast koszty uzyskania przychodów wyniosły po 89.551,26 zł. Do kosztów miesięcznego utrzymania Skarżący zaliczył: alimenty 500 zł, podatek za grunt i dom 104,58 zł, wywóz śmieci 34,70, energia 217,76 zł, dojazd do szkoły i pracy 600 zł, obiady w szkole dla córki 100 zł, prąd na działce 86,10 zł, opłata za użytkowanie zbiornika na gaz 20,91 zł, abonament telewizyjny 137,37 zł, olej opałowy – ogrzewanie 319,20 zł, butla z gazem 48 zł., ZUS 261,73 zł (E. G. , 1.026,98 zł (Skarżący), urząd skarbowy 10.000 zł. Z przedłożonego wyciągu z rachunku bankowego za okres 1 grudnia 2012 r. – 15 marca 2013 r. wynika, że Skarżący posiada środki w kwocie 96,31 zł.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu).
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego wynoszącą 2.000,00 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie istnieją podstawy dla pozytywnego załatwienia wniosku strony w zakresie zwolnienia od uiszczenia wpisu sądowego w kwocie powyżej 500 zł.
W sprawie należało wziąć również pod uwagę, że Skarżący jest również zobowiązany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w innej sprawie zawisłej przed tutejszym Sądem w kwocie 1.734 zł (sygn. III SA/Wa 446/13). Ponadto postanowieniami referendarza sądowego z 28 marca 2013 r. sygn. III SA/Wa 524/13 i III SA/Wa 525/13 E. G. "partnerka" Skarżącego została zwolniona od uiszczenia wpisu od skargi ponad kwotę 500 zł.
Zauważyć należy, że postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy wszczynane jest wyłącznie na wniosek strony, co oznacza, iż to wnioskodawca winien wskazać na okoliczności uzasadniające jego żądanie. W niniejszej sprawie Skarżący uprawdopodobnił natomiast, że nie jest w stanie ponieść kosztów w sprawie do których uiszczenia jest zobowiązany w całości tj. wpisu sądowego należnego w sprawie. Skarżący znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Jedyny dochód jaki uzyskuje z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej stanowi kwota 1.281 zł brutto natomiast "partnerka" Skarżącej z tego samego tytułu uzyskuje dochód w kwocie 1.281 zł brutto. Dochód rodziny jest przeznaczany na bieżące potrzeby, w tym wysokie koszty rodzina ponosi na dojazdy do szkoły i firmy. Ponadto w sprawie należało wziąć również pod uwagę konieczność regulowania należności z tytułu alimentów oraz wymagalność zobowiązań wynikających z decyzji podatkowych. Z przedstawionych materiałów wynika, że uzyskiwana kwota jest wystarczająca w zasadzie tylko na pokrycie kosztów miesięcznego utrzymania. Jednakże z uwagi na fakt, że Skarżący oraz jego "partnerka" posiadają stałe miesięczne dochody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, oraz okoliczność, że koszty sądowe należy traktować na równi z innymi bieżącymi wydatkami, stwierdzić należy, że Skarżący jest w stanie wygospodarować środki na uiszczenie kwoty 500 zł.
Zatem po rozpoznaniu wniosku, ocenie dokumentów oraz analizie informacji przedstawionych przez Skarżącego stwierdzić należy, że Skarżący wykazał, że nie jest obecnie w stanie, bez uszczerbku koniecznego utrzymania, ponieść kosztów sądowych / wpisu od skargi w całości. Jednocześnie podnieść należy, że kwota wpisu od skargi na obecnym etapie postępowania jest jedynym kosztem do uiszczenia którego Skarżący jest zobowiązany.
Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło