III SA/Wa 3901/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Protokolant starszy referent Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2015 r. sprawy ze skargi M. J. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania oddala skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec Skarżącej - M.J. między innymi na podstawie własnych tytułów wykonawczych o nr [...] i [...] . Pismem z dnia 11 kwietnia 2011 r. Skarżąca jako Zobowiązana wniosła zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne z wynagrodzenia o pracę na podstawie art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015, ze zm., dalej "u.p.e.a."). Postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r. organ egzekucyjny stwierdził uchybienie terminu do wniesienia ww. zarzutów. Skarżąca w zażaleniu podniosła zarzut, że w tytule wykonawczym organ nie zawarł pouczenia, o którym mowa w art. 27 ust. 9 u.p.e.a., natomiast została pouczona o przysługującej skardze na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub skardze na pracownika organu. Z postanowienia organu wynika jednak, że właściwym i podstawowym środkiem ochrony dla zobowiązanego jest zarzut. Ponowiła również podniesione pismem z dnia 5 maja 2011 r. zarzuty naruszenia przez organ przepisów prawa, na podstawie art. 33 wraz z przedstawionym w piśmie z dnia 11 kwietnia 2011 r. uzasadnieniem. Dyrektor Izby Skarbowej w L. postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r., po rozpatrzeniu zażalenia z dnia 17 czerwca 2011 r. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] maja 2011 r. stwierdzającym uchybienie terminu do wniesienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne, utrzymał je w mocy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na ww. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 134 w związku z art. 40 § 2 K.p.a. i art. 27 ust.1 pkt. 9 u.p.e.a., art. 54 w związku z art. 33 u.p.e.a. przez jego niewłaściwą wykładnię oraz naruszenie przepisów art. 7 oraz art. 9 K.p.a. WSA w Lublinie wyrokiem z dnia 7 lipca 2011 r. sygn. akt I SA/Lu 600/11 uchylił zaskarżone postanowienie w części stwierdzającej uchybienie terminu do wniesienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych, natomiast w pozostałej części oddalił skargę. Następnie Dyrektor Izby Skarbowej w L. postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] maja 2011 r. w części stwierdzającej uchybienie terminu do wniesienia zarzutów i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. ponownie rozpatrując wniesione przez Zobowiązaną zarzuty stwierdził, że zostały złożone z uchybieniem terminu. Po rozpatrzeniu zażalenia złożonego na ww. postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej w L. postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. uchylił w części ww. postanowienie dotyczące zarzutów złożonych na prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i [...] oraz przekazał sprawę w tej części do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. W toku dalszego postępowania w dniu 30 stycznia 2013 r. Zobowiązana złożyła zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i [...] , podnosząc, iż wskazane tytuły wykonawcze nie zostały jej doręczone. Organ prowadzący postępowanie egzekucyjne przyjął, że zgłoszone zarzuty stanowią uzupełnienie zarzutów, jakie zobowiązana złożyła w kwietniu 2011 r. i na podstawie art. 27 § 1 pkt 9 w związku z art. 33 i art. 34 § 4 u.p.e.a. postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2013 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia ww. zarzutów oraz jednocześnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie złożonych zarzutów i umorzył postępowanie ze względu na bezprzedmiotowość. Po rozpatrzeniu kolejnego zażalenia na powyższe rozstrzygnięcie Dyrektor Izby Skarbowej w L. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 144 K.p.a. oraz art.18 u.p.e.a. uchylił zaskarżone postanowienie w zakresie dotyczącym zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...] oraz [...] i przekazał w tej części sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zobowiązana złożyła skargę do WSA w Lublinie na ww. postanowienie, który to wyrokiem z 19 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Lu 942/13, uchylił postanowienie z [...] czerwca 2013 r. w części utrzymującej w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z [...] kwietnia 2013 r., w pozostałym zakresie skargę oddalił. Organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i [...] . Na powyższe postanowienie Zobowiązana złożyła zażalenie z dnia 29 sierpnia 2013 r. do Dyrektora Izby Skarbowej w L. . Dyrektor Izby Skarbowej w L. postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. zawiesił postępowanie wszczęte zażaleniem z dnia 29 sierpnia 2013 r. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] sierpnia 2013 r., do czasu wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie prawomocnego wyroku w sprawie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] czerwca 2013 r. Skarżąca pismem z dnia 9 października 2013 r., wniosła zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej w L. wskazując, iż postępowanie prowadzone jest w sposób niewłaściwy i powyższe działania naruszają zasadę gwarantującą zaufanie do instytucji państwowych. Dyrektor Izby Skarbowej w L. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r., podjął zawieszone postępowanie w sprawie postanowienia z dnia [...] sierpnia 2013 r. w przedmiocie oddalenia zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych [...] i [...]. Minister Finansów po rozpatrzeniu zażalenia z dnia 9 października 2013 r. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] września 2013 r. w sprawie zawieszenia postępowania wszczętego zażaleniem z dnia 29 sierpnia 2013 r. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] sierpnia 2013 r., do czasu wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie prawomocnego wyroku w sprawie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] czerwca 2013 r., postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu odwołując się do treści art. 105 § 1 K.p.a. wskazał, iż podjęcie przez organ egzekucyjny zawieszonego postępowania egzekucyjnego dnia w dniu [...] sierpnia 2014 skutkowało bezprzedmiotowością zażalenia wniesionego na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Minister zaznaczył, iż postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] września 2013 r. w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego straciło bowiem swój byt prawny i rozpoznanie ww. zażalenia uznano za bezcelowe. W skardze na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła o kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Skarżąca zakwestionowała celowość zawieszenia postępowania wskazując, iż nie było to - w jej ocenie niezbędne do rozpatrzenia przez Dyrektora Izby Skarbowej sprawy, z uwagi na zgłoszone nowe okoliczności mające dla sprawy istotne znaczenie. Ponadto stwierdziła, iż Minister Finansów w zaskarżonym postanowienie ograniczył się do umorzeniu postępowania odwoławczego, nie dokonując kontroli jego zgodności z prawem, do czego był ustawowo zobowiązany. W ocenie Skarżącej wydanie zaskarżonego postanowienia dopiero po 5 miesiącach od wydania wyroku w sprawie o sygn. akt I SA/Lu 942/13, skutkowało bezczynnością organu nadrzędnego, mającą na celu zatwierdzenie nieprawidłowego postępowania organu podrzędnego. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona. Kontroli Sądu podlegało postanowienie Ministra Finansów w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego dotyczącego zażalenia na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2013 r. w sprawie zawieszenia postępowania odwoławczego. Dyrektor Izby Skarbowej w L. wzmiankowanym postanowieniem zawiesił postępowanie odwoławcze na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. – dalej jako "K.p.a." ) do czasu wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie prawomocnego wyroku w sprawie postanowienia tego organu z dnia [...] czerwca 2013 r. w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Po wniesieniu zażalenia na powyższe postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 19 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Lu 942/13 rozpoznał skargę dotyczącą postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] czerwca 2013 r. Wyrok ten jest prawomocny. W związku z powyższym Dyrektor Izby Skarbowej w L. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r. podjął postępowanie zawieszone zaskarżonym postanowieniem. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której umarza postępowanie odwoławcze. Przepis ten ma zastosowanie w niniejszej sprawie w związku z art. 18 u.p.e.a., zgodnie z którym jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Przy czym stosownie do art. 17 § 1 u.p.e.a. rozstrzygnięcia w tym postępowaniu co do zasady mają formę postanowień. Kodeks postępowania administracyjnego nie wskazuje przesłanek umorzenia postępowania odwoławczego. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że podstawę umorzenia postępowania odwoławczego stanowi przepis art. 105 § 1, bowiem art. 105 § 2, regulujący umorzenie postępowania na żądanie strony, nie ma zastosowania w postępowaniu odwoławczym (W. Dawidowicz, Zarys procesu, 1989, s. 162; wyrok NSA we Wrocławiu z dnia 23 kwietnia 1985 r.,SA/Wr 111/85, ONSA 1985, nr 1, poz. 21; OSP 1987, z. 1, poz. 23, w którym stwierdzono, że: "1. Ustalenie w decyzji organu I instancji, której nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, terminu jej wykonania w czasie krótszym od terminu przysługującego stronie do wniesienia odwołania, oznacza nałożenie na stronę obowiązku wykonania decyzji nieostatecznej. 2. Artykuł 138 § 1 pkt 3 k.p.a. nie określa przesłanek umorzenia postępowania odwoławczego, wobec czego należy ich poszukiwać w treści art. 105 k.p.a. 3. Jeżeli strona nie cofnęła odwołania (art. 137 k.p.a.), co byłoby równoznaczne z wystąpieniem o umorzenie postępowania odwoławczego (art. 105 § 2 k.p.a.), brak jest podstaw do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego tylko z tego powodu, że strona wykonała decyzję nieostateczną"; por. jednakże wyrok NSA w Poznaniu z dnia 25 października 1988 r.,SA/Po 495/88, LexPolonica nr 328970, w którym stwierdzono, że: "Przepis art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. nie określa przyczyn umorzenia postępowania odwoławczego, wobec czego w każdej indywidualnej sprawie administracyjnej należy poszukiwać konkretnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania, mając na uwadze treść art. 105 k.p.a.") – Andrzej Wróbel, Komentarz aktualizowany do art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX, el. 2015. Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela przedstawione wyżej stanowisko doktryny i orzecznictwa. Zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W przedmiotowej sprawie przyczyną bezprzedmiotowości postępowania okazało się podjęcie zawieszonego postepowania przez organ odwoławczy – Dyrektora Izby Skarbowej w L. . W związku z tym postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania odwoławczego przestało wywierać skutki procesowe w nim określone. Zatem rozpoznanie zażalenia na to postanowienie stało się zbędne, albowiem rozstrzygnięcie organu odwoławczego – Ministra Finansów, wobec podjęcia zawieszonego postępowania przez Dyrektora Izby Skarbowej w L. , nie mogłoby wywołać skutków istotnych dla prowadzonego postępowania administracyjnego. W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ).