III SA/Wa 3916/14
PostanowienieWSA w Warszawie2016-01-05
Skład orzekający: Anna Zaorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który nie uzyskał dochodów i którego żona prowadzi działalność gospodarczą z niewielkimi przychodami i znacznymi zadłużeniami, może zostać zwolniony od kosztów sądowych i ustanowiony mu pełnomocnik w celu sporządzenia skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie prawa do sądu osobom, które nie są w stanie ponieść kosztów postępowania. Wnioskodawca, który nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Jeśli nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W sytuacji skarżącego, który nie uzyskuje dochodów, a jego żona ma niewielkie przychody i znaczące zadłużenia, zasadne jest przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej, co umożliwi mu skorzystanie z prawa do kontroli sądowej.Stan faktyczny
Skarżący K.O. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w celu sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie. Wskazał, że nie posiada oszczędności ani dochodów, a jego żona prowadzi działalność gospodarczą z niewielkimi przychodami i znacznymi zadłużeniami. Skarżący i jego żona mieszkają u rodziny i korzystają z jej pomocy. Wcześniej skarżący był częściowo zwolniony z kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od wpisu od skargi kasacyjnej i przyznano mu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi K.O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2006 r. postanawia zwolnić skarżącego od wpisu od skargi kasacyjnej, przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżący – K.O. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że wnosi o ustanowienie adwokata w celu sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku WSA
w Warszawie z 14 października 2015 r. Skarżący wskazał również, że na mocy postanowienia z 20 lutego 2015 r. został zwolniony od kosztów sądowych.
Skarżący oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną.
Do swojego majątku zaliczył udział we współwłasności nieruchomości w wysokości 25% (ok. 38 m²) oraz prawo do ubiegania się o udział w spadku w postaci udziału 430/4400 1ha nieruchomości rolnej. Z oświadczeń skarżącego wynika, że nie posiada on żadnych oszczędności ani nie uzyskuje dochodów. Żona skarżącego prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, z tytułu której również nie uzyskuje dochodów. Jest zadłużona
w ZUS i urzędzie skarbowym.
W odpowiedzi na wezwanie do nadesłania dokumentów dotyczących sytuacji finansowej skarżącego oraz złożenia dodatkowych oświadczeń skarżący nadesłał: zeznanie podatkowe żony za 2014 r., wyciąg z rachunku bankowego, rejestr sprzedaży i zakupów VAT dotyczący działalności prowadzonej przez żonę skarżącego oraz listę zajęć egzekucyjnych. Skarżący wyjaśnił, że w 2014 r. nie uzyskał żadnych dochodów i nie składał zeznania podatkowego. Skarżący i jego żona przebywają w mieszkaniu rodziny i nie partycypują w kosztach utrzymania tego lokalu. Korzystają z pomocy rodziny w zakresie podstawowych potrzeb egzystencjalnych.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm. – dalej P.p.s.a), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Jak stanowi z kolei art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Rozpoznając niniejszy wniosek, w pierwszej kolejności zauważyć należy, że na mocy postanowienia z 20 lutego 2015 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi i opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku. Jednocześnie, wbrew stanowisku skarżącego, postanowienie te nie obejmowało kosztów sądowych w całości. Tym samym wniosek skarżącego w tym zakresie wymagał rozpoznania. Zauważyć również trzeba, że sytuacja materialna skarżącego była już przedmiotem analizy zarówno w niniejszym postepowaniu (postanowienie z 20 lutego 2015 r.) jak i w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 57/15 (postanowienie z 29 kwietnia 2015 r.), w efekcie której – przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym. Sytuacja ta, jak wynika z uzasadnienia wniosku, nie uległa zmianie.
Z akt sprawy wynika, że skarżący nie pracuje i nie uzyskuje dochodów. Żona skarżącego prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą. Z wydruku z ewidencji sprzedaży VAT wynika, że za okres od lipca do sierpnia 2015 r. uzyskała ona przychód
w wysokości 435 zł. Żona skarżącego jest zadłużona w ZUS i urzędzie skarbowym.
Z oświadczeń skarżącego wynika, że wraz z żoną mieszkają u rodziny i pozostają na ich utrzymaniu.
Mając na uwadze powyższe oświadczenia oraz ocenę sytuacji finansowej skarżącego dokonaną w powołanych wyżej postanowieniach, referendarz sądowy uznał, że również w niniejszym postępowaniu na obecnym jego etapie zasadne jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie – ustanowienia adwokata i zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej. Ustanowienie pełnomocnika i zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej umożliwi skarżącemu skorzystanie z prawa do kontroli (w drodze skargi kasacyjnej) przez sąd drugiej instancji wydanego w niniejszej sprawie wyroku z 14 października 2015 r. W zakresie ustanowienia pełnomocnika – jest to o tyle istotne – że realizacja tego prawa obwarowana jest "przymusem adwokackim", czyli wprowadzonym przepisem art. 175 P.p.s.a. obowiązkiem sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 i § 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło