III SA/Wa 3920/16
PostanowienieWSA w Warszawie2017-04-12
Skład orzekający: Honorata Łopianowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu został prawidłowo rozpatrzony przez referendarza sądowego, jeśli strona skarżąca nie przedstawiła wszystkich wymaganych dokumentów dotyczących jej sytuacji majątkowej?Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego odmawiające przyznania prawa pomocy, ponieważ strona skarżąca, mimo wezwania, nie przedstawiła wszystkich wymaganych dokumentów (np. kalkulacji kosztów życia, wyciągów z rachunków bankowych), co uniemożliwiło ocenę jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu, powołując się na trudną sytuację materialną. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy z powodu nieprzedstawienia przez skarżącego wszystkich wymaganych dokumentów. Skarżący złożył sprzeciw, twierdząc, że nie otrzymał wezwania do uzupełnienia braków, i załączył dodatkowe dokumenty. Sąd rozpoznał sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2017 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Honorata Łopianowska po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. postanawia: utrzymać w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 3920/16.
J. R. (dalej: "Skarżący") wnioskiem z 26 stycznia 2017 r. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Powołał się na złą sytuację materialną, zatrudnienie na 0,25 etatu oraz dochody w wysokości niespełna 1 600 zł.
Z uwagi na niepełne informacje zawarte we wniosku i niemożliwość dokonania oceny sytuacji majątkowej Skarżącego, został on wezwany do przekazania dodatkowych informacji o swojej sytuacji życiowej, w szczególności przez wskazanie źródeł utrzymania, wysokości dochodów, złożenie deklaracji podatkowych, odpisów wyciągów z rachunków bankowych, kalkulacji kosztów życia. Pomimo odebrania wezwania do uzupełnienia brakujących informacji Skarżący nie nadesłał żądanych informacji.
Postanowieniem z 22 marca 2017 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie, uznając, że wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został uzasadniony w stopniu umożliwiającym przyznanie prawa pomocy.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Skarżący pismem z 31 marca 2017 r. złożył sprzeciw, w którym wyjaśnił, że nie otrzymał on zawiadomienia o możliwości odebrania z placówki pocztowej wezwania do przekazania dodatkowych informacji o swojej sytuacji życiowej, w związku z czym nie mógł w wyznaczonym terminie przekazać stosownych dokumentów. Jednocześnie Skarżący z ostrożności złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia brakujących dokumentów i załączył do pisma kopie zeznania PIT-37 za 2015 r. i 2016 r., informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy PIT-11 za 2015 r. i 2016 r., rocznego obliczenie podatku przez organ rentowy PIT-40A za 2015 r. i 2016 r., informacji o dochodach uzyskanych od organu rentowego za rok podatkowy PIT-11A za 2016 r. oraz karty zasiłkowej za okres 1 stycznia 2015 r. – 22 lutego 2017 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W myśl art. 260 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", w brzmieniu znajdującym zastosowanie do spraw, w których skargi wniesiono po dniu 14 sierpnia 2015 r., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Zgodnie z art. 245 § 1 i § 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z treści tego przepisu bezpośrednio wynika, że ciężar dowodu, co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona zgodnie z art. 255 p.p.s.a. jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Z powyższego wynika zatem obowiązek współpracy wnioskodawcy z sądem przez przedstawienie w sposób rzetelny swojego stanu majątkowego.
W ocenie Sądu referendarz sądowy zbadał przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy, zasadnie uznając, że Skarżący wezwany do uzupełnienia niezbędnych informacji nie przedstawił okoliczności, które przemawiałyby za przyznaniem mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W ocenie Sądu referendarz prawidłowo ustalił, że informacje przedstawione przez Skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do uznania, że spełnia on przesłanki uprawniającego do zwolnienia z kosztów sądowych i wyznaczenia pełnomocnika procesowego z urzędu.
Oceniając złożony sprzeciw oraz załączone do niego dokumenty należy odnotować, że nadesłane dokumenty nie wyczerpują zakresu wskazanego w wezwaniu. Skarżący bowiem nie nadesłał takich dokumentów jak kalkulacja kosztów życia czy wyciągów z posiadanych rachunków bankowych.
Mając powyższe na uwadze, należy zatem uznać, że Skarżący nie dopełnił obowiązku wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie, a tym samym, naraził się na negatywne skutki w postaci odmowy przyznania prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 260 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło