III SA/Wa 3926/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Sędziowie sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant starszy referent Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiące od lipca 2013 r. do lipca 2014 r. oddala skargę 1. Z przedłożonych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie akt sprawy wynikało, że Burmistrz Miasta i Gminy M. pismem z dnia 20 czerwca 2014 r. wezwał Z. K. (dalej jako "Strona" lub "Skarżący") do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w miejscowości W. [...]; [...] M. 2. Skarżący pismem z dnia 26 czerwca 2014 r. złożył wyjaśnienia, iż nie stać go na ponoszenie opłat związanych z usuwaniem śmieci, w związku z czym, nie ma potrzeby korzystania z usług żadnej firmy. Zwrócił uwagę, że segreguje śmieci, nie kupuje żadnych produktów plastikowych, a wszystko co nie nadaje się do powtórnego wykorzystania oddaje do punktu skupu surowców wtórnych lub bezpłatnie oddaje różnym firmom. Strona nie załączyła deklaracji do której została wezwana. 3. Burmistrz Miasta i Gminy M. w związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w miejscowości W. [...]. 4. Organ pierwszej instancji po przeprowadzeniu postępowania decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. określił Skarżącemu wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w miejscowości W. [...], gm. M. oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...] za okres od 1 lipca 2013 r. do 31 lipca 2014 r. w wysokości 8 zł miesięcznie od osoby, tj. łącznie 208 zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniósł, że Strona jest właścicielem nieruchomości położonej w miejscowości W. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 123/2, zabudowanej budynkiem, mieszkalnym jednorodzinnym. W związku z powyższym jako właściciel nieruchomości, zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej w M. z dnia 30 stycznia 2013 r., zobowiązany był do złożenia - do dnia 15 kwietnia 2013 r. - deklaracji w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Skarżący do dnia wydania decyzji nie wypełnił nałożonego na niego obowiązku. Ponadto organ zwracając uwagę, że w toku postępowania ustalono, że nieruchomość zamieszkują 2 osoby: Skarżący oraz jego żona, wskazał, iż opłata za dwie osoby wynosi 16 zł miesięcznie (2 x 8 zł). W związku z powyższym za okres od 1 lipca 2013 r. do 31 lipca 2014 r. ustalił opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości 208 zł. 5. Skarżący odwołaniem z dnia 4 września 2014 r. nie zgadzając się z powyższą decyzją wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu podkreślił, że nie powinien płacić opłaty za czynność, która nie jest wykonywana. Według niego nie posiada odpadów, które mogłaby odebrać firma zbierająca odpady. 6. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpoznaniu powyższego odwołania, decyzją z dnia [...] października 2014 r. uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i określiło wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za poszczególne miesiące okresu od lipca 2013 r. do lipca 2014 r. w wysokości po 16 zł miesięcznie. Organ powołując się na treść art. 6h ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 391 ze zm.; dalej zwana "ustawą o utrzymaniu czystości") wskazał, że właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c, są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Natomiast stosownie do art. 6i pkt 1 ww. ustawy obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 1 - za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec. Jednocześnie podkreślił, iż zgodnie z art. 6m ust. 1 ww. ustawy właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych, natomiast zgodnie z art. 6o tej ustawy w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę uzasadnione szacunki, w tym średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Organ mając na uwadze, że zgodnie § 1 ust. 1 - 3 Uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w M. z dnia 30 stycznia 2013 r. w sprawie określenia metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie Miasta i Gminy M. powstającymi na nieruchomościach zamieszkałych stanowi iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawki określonej w ust. 2 i ust. 3 zaznaczył, że stawka opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zbieranymi i odbieranymi w sposób selektywny wynosi 4,00 zł (słownie: cztery złote) miesięcznie. Natomiast stawka opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zbieranymi i odbieranymi w sposób nieselektywny wynosi 8,00 zł (słownie: osiem złotych) miesięcznie. Organ odwoławczy w związku z powyższym oraz mając na uwadze, że w przedmiotowej sprawie ustalono, iż nieruchomość położoną w W. [...] oznaczoną jako działka nr [...] zamieszkują 2 osoby: Z. K. (właściciel) i jego żona Z. K. zaznaczył, że opłata za gospodarowanie odpadami stanowi miesięcznie 16 zł (2 osoby x 8 zł). W związku z powyższym doszedł do przekonania, że wyliczenie opłaty za okres od 1 lipca 2013 r. do 31 lipca 2014 r. wynosi 208 zł. Ponadto podniósł, że ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie przewiduje odstępstw od obowiązku złożenia deklaracji i uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami nawet w przypadku trudnej sytuacji materialnej właściciela nieruchomości czy też zagospodarowania odpadów we własnym zakresie. Końcowo zaznaczył, że wobec Skarżącego nie może zostać zastosowana opłata w preferencyjnej wysokości skoro nie złożył on wymaganej przepisami prawa deklaracji i nie zobowiązał się, iż odpady będzie zbierał w sposób selektywny. 7. Strona niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem pismem z dnia 19 listopada 2014 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W jego ocenie skoro decyzja organu odwoławczego uchyla w całości decyzję organu pierwszej instancji, to nie powinna określać wysokości opłaty. Skarżący ponadto zauważył, że nie powinien płacić opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, gdyż nie stać go na zapłatę tak wysokiej opłaty, jest osobą niepełnosprawną i wymaga opieki osób trzecich. Wyjaśnił, iż jego żona nie pracuje, utrzymują się tylko z jego skromnej renty, która z dodatkiem pielęgnacyjnym "do ręki" wynosi 1.092 zł. Ponadto wskazując, że nie otrzymał żadnej deklaracji zwrócił uwagę, że nie wytwarza śmieci, gdyż kupuje tylko cukier i mąkę. W dalszej części zauważył, że opłata za gospodarowanie odpadami powinna być wliczana w cenę artykułów i wtedy każdy płaciłby za siebie. Do skargi dołączył orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia 29 kwietnia 2014 r. 8. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w odpowiedzi na skargę podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. 9. Skarżący pismem z dnia 31 sierpnia 2015 r. uzupełniając skargę o dodatkowe zarzuty naruszenia przepisów postępowania wskazał, że organy dokonując ustaleń zgodnie z którymi nie zbiera odpadów w sposób selektywny pominęły jego wyjaśnienia przez co dopuściły się naruszenia art. 187 § 1 oraz art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm., dalej zwana "ustawą Ord. pod."). W jego przekonaniu skoro organ nie kwestionował faktu, że nie wytwarza odpadów plastikowych, a surówce wtórne przekazuje do punktu skupu brak było podstaw do uznania, że nie wskazał w jaki sposób na jego nieruchomości będą gromadzone oraz odbierane odpady komunalne. Na potwierdzenie powyższego stanowiska wskazał na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 maja 2014 r. o sygn. akt III SA/Po 1505/13. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. 10. Na wstępnie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 przytoczonego przepisu stanowi, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej powoływanej jako "P.p.s.a") wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przenosząc określone w przepisach P.p.s.a. kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. uchylająca w całości decyzję Burmistrza Miasta i Gminy M. i określająca wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za poszczególne miesiące od lipca 2013 r. do lipca 2014 r. - nie narusza przepisów prawa materialnego, w stopniu dającym podstawę do jego uchylenia, jak również przepisów proceduralnych w stopniu mającym istotny wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy. Sąd nie dopatrzył się również w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz naruszeń prawa powodujących obowiązek stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do uzasadnienia skargi i podnoszonych w niej zarzutów Sąd wskazuje, iż stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. zbadał przedmiotową sprawę z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego. Sąd po przeanalizowaniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uznał, iż postępowanie organów administracyjnych i wydana w sprawie decyzja były zgodne z przepisami prawa. 11. Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. wydana na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy Ord. pod. uchylająca w całości decyzję organu pierwszej instancji i określająca Stronie wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Sąd badający sprawę w całości podziela stanowisko organu wyższego stopnia zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy Ord. pod., organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla decyzję organu pierwszej instancji w całości lub w części – i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub uchylając tę decyzję – umarza postępowanie w sprawie. Zdaniem Sądu, SKO prawidłowo zastosowało powyższy przepis w rozpoznanej sprawie z uwagi na fakt, iż opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest opłatą miesięczną, w deklaracji wskazuje się wysokość opłaty za jeden miesiąc, a to oznacza, że również decyzja winna określać opłaty za jeden miesiąc, tym samym również decyzja winna określać wysokość miesięcznej opłaty obliczonej od liczby mieszkańców zamieszkujących nieruchomość. Mając powyższe na uwadze za prawidłowe należy uznać stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., który uchylił decyzję Burmistrza Miasta i Gminy M. z dnia [...] sierpnia 2014 r. i określił wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za poszczególne miesiące od 1 lipca 2013 r. do 31 lipca 2014 r. po 16 zł miesięcznie. 12. Odnosząc się do twierdzeń Skarżącego jakoby nie wytwarzał odpadów, które mogłaby odbierać firma zbierająca odpady, a wszystko co nie nadaje się do powtórnego wykorzystania oddaje do punktu skupu surowców wtórnych lub bezpłatnie oddaje różnym firmom, wskazać należy, iż zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji zasadnie uznały, iż Skarżący, jako właściciel nieruchomości zobowiązany jest do ponoszenia daniny publicznej jaką jest opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi, oraz składania deklaracji o wysokości opłaty. Zwrócić przy tym należy uwagę, że zgodnie ze stanowiskiem organu odwoławczego w niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie ma regulacja zawarta w art. 6o ustawy o utrzymaniu czystości. Przepis ten stanowi, iż w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę uzasadnione szacunki, w tym średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Wskazać też trzeba na treść art. 6m ust. 1 ww. ustawy, zgodnie z którym właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych. Z przytoczonych przepisów wynika, że właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zakreślonym ustawą terminie, a jeśli z tego obowiązku nie wywiąże się, wówczas wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Odnosząc powyższe do sytuacji zaistniałej w rozpoznawanej sprawie wskazać należy, że Skarżący nie złożył deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, pomimo otrzymania wezwania do przedłożenia tej deklaracji (wezwanie Burmistrza Miasta i Gminy M. z dnia 20 czerwca 2014 r. – doręczone żonie Skarżącego w dniu 23 czerwca 2014 r.). Wobec tego Burmistrza Miasta i Gminy M., zgodnie z dyspozycją art. 6o ustawy o utrzymaniu czystości, decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. określił Skarżącemu wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Odnosząc się do wysokości opłaty stwierdzić trzeba, że została ona określona zgodnie z obowiązującymi przepisami. Art. 6k ust. 1 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości stanowi, iż rada gminy, w drodze uchwały dokona wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi spośród metod określonych w art. 6j ust. 1 oraz ustali stawkę takiej opłaty; dopuszcza się stosowanie więcej niż jednej metody ustalenia opłat na obszarze gminy. Stosownie do wskazanego w treści ww. przepisu art. 6j ust. 1 i 2 w przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 1 (w przepisie tym mowa jest o właścicielach nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy – wyjaśnienie Sądu), opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn: 1) liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość, lub 2) ilości zużytej wody z danej nieruchomości, lub 3) powierzchni lokalu mieszkalnego - oraz stawki opłaty ustalonej na podstawie art. 6k ust. 1. Z cytowanych regulacji wynika, iż rada gminy dokonuje wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustala stawkę takiej opłaty, przy czym metody zostały określone w ustawie. Jedną z takich metod jest wybrana przez Radę Miejską w M. mocą uchwały Nr [...] z dnia 30 stycznia 2013 r. w sprawie określenia metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty, wedle której opłata stanowi iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawki opłaty (ust. 2 i ust. 3 tej uchwały). Zgodnie z uprawnieniami Rada Miejska w M. określiła w ww. uchwale stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości 8 zł miesięcznie oraz 4 zł miesięcznie, jeżeli odpady komunalne są zbierane i odbierane w sposób selektywny. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że stosownie do postanowień art. 6k ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości rada gminy, określając stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, bierze pod uwagę: 1) liczbę mieszkańców zamieszkujących daną gminę; 2) ilość wytwarzanych na terenie gminy odpadów komunalnych; 3) koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, o których mowa w art. 6r ust. 2; 4) przypadki, w których właściciele nieruchomości wytwarzają odpady nieregularnie, w szczególności to, że na niektórych nieruchomościach odpady komunalne powstają sezonowo. Natomiast zgodnie z ust. 3 ww. artykułu 6k rada gminy określi niższe stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeżeli odpady komunalne są zbierane i odbierane w sposób selektywny. Biorąc pod uwagę fakt, że Skarżący nie złożył deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, tym samym nie zadeklarował, że będzie segregował odpady komunalne, więc należało uznać, iż prawidłowo organ pierwszej instancji określił opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości 8 zł od osoby za każdy miesiąc. 13. Zwrócić jednocześnie należy uwagę, że w świetle obowiązujących regulacji nie zasługują na uwzględnienie argumenty podnoszone przez Skarżącego o trudnej sytuacji materialnej jego rodziny oraz fakcie utrzymywania bezpańskiego psa. W ocenie Sądu nie mogą być one podstawą do odstąpienia przez organy administracji od określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W sytuacjach nadzwyczajnych, uzasadnionych ważnym interesem strony lub interesem publicznym, na wniosek Strony złożony do organu pierwszej instancji mogą być przyznane ulgi w spłacie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W niniejszej sprawie stawka opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi została określona od osoby (ilości osób zamieszkujących nieruchomość, której właścicielem jest Skarżący). Powyższego dokonano w oparciu o: 1) informację potwierdzającą nadanie numeru porządkowego uzyskaną z prowadzonej przez Burmistrza Miasta i Gminy M. ewidencji numeracji porządkowej nieruchomości; 2) dane z ewidencji ludności prowadzonej przez ww. Burmistrza (zaświadczenie zameldowania dwóch osób z dnia 24 lipca 2014 r.); 3) informację z Komisariatu Policji w M. o interwencjach przeprowadzonych ze zgłoszenia Skarżącego i jego żony; 4) oświadczenie sołtysa miejscowości W. z dnia 5 sierpnia 2014 r.; 5) potwierdzenie faktu zamieszkania przez żonę Skarżącego (notatka służbowa z 25 lutego 2014 r.); 6) wypis z ewidencji gruntów i budynków. Mając powyższe na uwadze dojść należało do przekonania, że Strona będąc właścicielem nieruchomości zobowiązana jest do ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz składania deklaracji o wysokości opłaty. Natomiast w sytuacji, gdy Skarżący nie uczynił zadość nałożonemu na niego obowiązkowi, nie może w takiej sytuacji domagać się odstąpienia od stosowania wobec niego wyżej powołanych przepisów. 14. W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.