III SA/Wa 394/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz (sprawozdawca), Sędziowie asesor WSA Piotr Dębkowski, sędzia WSA Włodzimierz Gurba, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 marca 2018 r. sprawy ze skargi S. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. (dalej zwany "Naczelnikiem") decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. określił S.D. (dalej zwany "Stroną" lub "Skarżącym") zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za wrzesień 2013 r. oraz kwotę podatku do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r., poz. 1054 z późn. zm.; dalej "u.p.t.u.") za wrzesień 2013 r. Powyższa decyzja została doręczona Stronie w trybie art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.; dalej "O.p.") w dniu 27 lipca 2016 r. (zgodnie z zapisami dokonanymi przez Pocztę Polską S.A. na zwrotnym potwierdzeniu odbioru). Skarżący w dniu 13 października 2016 r. wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z [...] listopada 2016 r. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Uzasadniając rozstrzygnięcie wskazał, iż zgodnie z art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 O.p., odwołanie od decyzji organu podatkowego wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Termin do wniesienia odwołania jest terminem zawitym i jego przekroczenie, niezależnie od rozmiarów i przyczyn powoduje, że czynność ta - jako spóźniona - jest bezskuteczna z mocy prawa. Organ uznając za kluczowe ustalenie, kiedy decyzja, od której wniesiono odwołanie, została doręczona oraz kiedy zostało wniesione odwołanie, wskazał, iż z akt sprawy wynika, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...] lipca 2016 r. została wysłana za pośrednictwem pocztowego operatora publicznego na adres: ul. [...] , [...] O. . Przesyłka zawierająca ww. decyzję została zwrócona nadawcy z adnotacją z dnia 29 lipca 2016 r. na kopercie: "NIE PODJĘTO W TERMINIE". Zgodnie z zapisami w dniu 13 lipca 2016 r., z powodu nie możności doręczenia, przesyłkę pozostawiono w urzędzie pocztowym na okres 14 dni do dyspozycji adresata, pozostawiając stosowne zawiadomienie. Z powodu niepodjęcia przesyłki w terminie 7 dni awizowano ją powtórnie w dniu 21 lipca 2016 r. W związku z tym organ uznał, iż określony w art. 150 § 2 O.p. termin doręczenia upływał w dniu 27 lipca 2016 r. Ponadto z akt sprawy wynika, że w dniu 13 października 2016 r. (data prezentaty Urzędu Skarbowego w O. ) Strona wniosła odwołanie od ww. decyzji. Mając powyższe na uwadze Dyrektor stanął na stanowisku, że czternastodniowy termin do wniesienia odwołania rozpoczął swój bieg w dniu 28 lipca 2016r. i upłynął w dniu 10 sierpnia 2016 r. (art. 12 § 1 O.p.). Tymczasem odwołanie od tej decyzji zostało złożone przez Stronę dopiero w dniu 13 października 2016 r. W zaistniałej sytuacji za zasadne uznał stwierdzenie, iż Skarżący nie dochował ustawowego terminu do wniesienia odwołania. Jednocześnie zwrócił uwagę, iż Dyrektor postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji organu pierwszej instancji. W skardze z 21 grudnia 2016 r. Strona wnosząc o uchylenie postanowienia z [...] listopada 2016 r. w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów, zarzuciła naruszenie: 1) art. 228 § 1 pkt 2 oraz art. 223 § 2 pkt 1 w zw. art. 162 § 1 i § 2 oraz art. 163 § 1 i § 2 O.p. - poprzez stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania wyłącznie ze względu na wydanie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2016 r. odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] lipca 2016r. w sytuacji, gdy Skarżący spełnił wszystkie przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania z uwagi na to, że w terminie ustawowym złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania uprawdopodabniając, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (Skarżący nie był zobowiązany do udowodnienia braku swojej winy w tym zakresie), jak również w terminie ustawowym dopełnił czynności dla której byt określony termin; 2) art. 121 § 1 i art. 122 w zw. z art. 187 i art. 191 O.p. - poprzez nieprzesłuchanie pracownika Urzędu Skarbowego w O. - Pani U. S. - na okoliczność braku winy po stronie Skarżącego w uchybieniu terminu, w sytuacji, gdy pismo z dnia 4 lipca 2016 r., w którym Skarżący wyraźnie wskazał, iż że względu na okres wakacyjny będzie nieobecny do dnia 15 sierpnia 2016 r. i w związku z czym zwraca się z prośbą o wysyłanie korespondencji po jego powrocie, zostało złożone przez Skarżącego w uzgodnieniu z pracowniczką urzędu skarbowego; 3) art. 217 § 1 pkt 4 w zw. z art. 228 § 1 pkt 2 O.p. - poprzez wydanie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, w sytuacji - jak zakłada pełnomocnik Strony wcześniejszego - wydania postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, z którego wynika już uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Skarżący zaznaczył, że składając pismo z dnia 4 lipca 2016 r. dołożył należytej staranności w poinformowaniu organu o swojej czasowej nieobecności w okresie wakacyjnym. Jego zdaniem Ordynacja podatkowa w takiej sytuacji nie nakłada na podatnika obowiązku ustanowienia pełnomocnika w trakcie takiej czasowej nieobecności. Według Strony stwierdzenie zawarte w skarżonym postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej w W. , iż nie wskazał na jaką okoliczność miałby być przesłuchany pracownik urzędu skarbowego, stoi w sprzeczności z treścią wniosku o przywrócenie terminu, co stanowi naruszenie art. 121 § 1 i art. 122 O.p. W jego ocenie wbrew temu co zdaje się przeforsować organ podatkowy nie był zobowiązany udowodnić braku winy w uchybieniu terminu, lecz jedynie go uprawdopodobnić, z czego niewątpliwie w sposób należyty się wywiązał. Końcowo Skarżący zarzucił, iż Dyrektor Izby Skarbowej w W. nie wezwał go, w trybie art. 169 O.p. do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w ciągu 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przywrócenie terminu bez rozpatrzenia. Reasumując uznał, iż wypełnił wszystkie przesłanki warunkujące przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w O.. Zdaniem Skarżącego, co potwierdza wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2007 r. sygn. akt I GSK 1221/06, nie było podstawy do wydania postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U z 2017 r., poz. 1369, ze zm.; zwaną dalej "P.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności. Zatem decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W ocenie Sądu nie zaistniała żadna z wyżej wymienionych przesłanek do uchylenia zaskarżonego postanowienia. W świetle dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy, a w szczególności zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z [...] lipca 2016 r., uchybienie przez Skarżącego terminowi do wniesienia odwołania nie budzi wątpliwości. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminowi jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminowi przewidzianego w art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej: "k.p.a.", wyrok NSA w Łodzi z 21 marca 1997r., sygn. akt SA/Łd 2990/95, LEX nr 29079). W związku z tym stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego (wyrok NSA w Gdańsku z 29 stycznia 1997r. sygn. akt I SA/Gd 1482/96, LEX nr 29004). W takiej sytuacji organ nie ma innej możliwości, jak tylko stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania, co wynika z przepisu art. 134 k.p.a. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Analogiczny pogląd przyjęto w wyroku NSA w Katowicach z 15 listopada 1995r. sygn. akt SA/Ka 2111/94 (LEX nr 27060), wskazując, że gdy organ II instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. NSA w Łodzi w wyroku z 27 listopada 1996r. sygn. akt SA/Łd 2665/95 (NSA, Biul. Skarb. 1997, nr 5, poz. 32) wskazał natomiast, że nawet nieznaczne przekroczenie terminu wniesienia odwołania, zobowiązuje organ do stwierdzenia uchybienia temu terminowi. Wprawdzie powyższe orzeczenia dotyczą art. 134 k.p.a., a w niniejszej sprawie organ stosował art. 228 § 1 pkt 2 O.p. jednak z uwagi na zbieżną treść obu przepisów wskazane powyżej orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego zachowują swoją aktualność w rozpoznawanej sprawie. Sąd stwierdza więc, że organ odwoławczy – Dyrektor Izby Skarbowej w W. – po zbadaniu okoliczności, wynikających przede wszystkim ze zwrotnego potwierdzenia odbioru ww. decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. – miał obowiązek – stosownie do treści art. 228 § 1 pkt 2 oraz art. 223 § 2 pkt 1 O.p. - stwierdzić uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Skoro bowiem ustawowy termin do wniesienia odwołania, stosownie do treści art. 223 § 2 pkt 1 O.p., upływał 10 sierpnia 2016 r., gdyż decyzja Naczelnika została na podstawie art. 150 O.p. uznana za doręczoną w trybie doręczenia zastępczego z dniem 27 lipca 2016 r., a Skarżący odwołanie wniósł 13 października 2016 r., prawidłowe było uznanie przez Dyrektora Izby Skarbowej w zaskarżonym postanowieniu, że Skarżący uchybił ustawowemu terminowi do wniesienia zażalenia. W związku z tym Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutu Skarżącego dotyczącego naruszenia art. 228 § 1 pkt 2 oraz art. 223 § 2 pkt 1 w zw. z art. 162 § 1 i 2 oraz art. 163 § 1 i 2 O.p. poprzez stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania wyłącznie ze względu na wydanie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2016 r. odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, iż rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu co do zasady nie stanowi determinanty dla rozstrzygnięcia o uchybieniu terminowi do wniesienia środka zaskarżenia. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy organ przywróci termin do wniesienia środka zaskarżenia, gdyż w takiej sytuacji wydawanie postanowienia o uchybieniu terminu wydaje się być bezcelowe. W zaistniałej sytuacji, Sąd uznał, także, iż zarzut nieprzesłuchania pracownika Urzędu Skarbowego w O. – U.S. – na okoliczność braku winy po stronie Skarżącego w uchybieniu terminu, a co za tym idzie argumentacja Skarżącego, zgodnie z którą w piśmie z dnia 4 lipca 2016 r. wyraźnie wskazał, iż ze względu na okres wakacyjny będzie nieobecny do dnia 15 sierpnia 2016 r. i w związku z czym zwraca się z prośbą o wysyłanie korespondencji po jego powrocie, zostało złożone w uzgodnieniu z pracownikiem urzędu skarbowego, nie mogły stanowić argumentu przemawiającego za uwzględnieniem skargi na postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Tym samym skoro decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. uznano za doręczoną w dniu 27 lipca 2016 r., a odwołanie od tej decyzji wniesione zostało w dniu 13 października 2016 r., to nie ulega wątpliwości, że odwołanie zostało złożone po upływie 14 dniowego ustawowego terminu do jego złożenia. Reasumując, Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania stanowiska organu wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu, zgodnie z którym Skarżący nie zachował terminu do wniesienia odwołania. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.